قضاوت در آینـه ولایت

(گزیده بیانات مقام معظم رهبری پیرامون مسائل قضایی)

جلد اول: دادگری

تهیه‌کننده: معاونت آموزش قوه قضائیه

بسم‌الله الرحمن الرحیم

1- قضاوت و عدالت دو همزاد تاریخی هستند که از ابتدای خلقت تاکنون انسانها بدنبال آن بوده‌اند؛ قرآن کریم نیز با بیان کلمه «اعدلوا هو اقرب للتقوی» رسیدن به تقوی را در گرو عدالت قرار داده است. مگر می‌توان از کسی که عدالت نفسانی را در خود ایجاد نکرده انتظار اجرای عدالت اجتماعی و قضائی داشت؟ لذا عدالت چه عدالت خصالی باشد (اخلاق) چه عدالت فعالی (کردار و رفتار) باید در قاضی عادل جلوه داشته باشد. اجرای عدالت به قانون عادلانه و قاضی عادل نیازمند است.

از دیدگاه قرآنی بزرگترین ارزش هر انسان اجرای عدالت است ، از این دیدگاه رعایت عدالت را فقط به قوه قانونگذاری نمی‌توان واگذار نمود، بلکه اجرای قانون و پاسداری از عدالت دو بازوی جدایی ناپذیر دستگاه قضایی یک کشور است. اما در تفکر اسلامی هیچ حقیقتی پس از حقیقت وجود خداوند متعال (توحید) گسترده‌تر، عمیق‌تر و فراگیرتر از عدالت وجود ندارد. در آیه شریفه : «شهد ا… انه لا اله الا هو و الملائکه و اولو العلم قائماً بالقسط لا اله الا هو العزیز الحکیم» حقیقت توحید و خداوند متعال نیز در کنار قیام به قسط یعنی عدالت تعریف شده است موضوعاتی همچون عدل و مبدأ ، عدل و معاد ، عدل و بعثت ، عدل و نبوت ، عدل و عقل می‌تواند به عنوان سرفصل‌های علمی ، پژوهشی مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

عدالت از دیدگاه حقوقی نیز حائز اهمیت است زیرا اولاً: منشاء قانون است و بایدها و نبایدهای قانونی از آن سرچشمه می‌گیرد، ثانیاً: معیار و ملاک برای وضع قانون است و ثالثاً: مقصد و هدف اجرای قانون است؛ قانون را پیاده می‌کنیم برای اینکه به عدالت برسیم.

عدالت دارای ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که در این میان عدالت قضایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و دستگاه قضایی دارای نقش بی‌بدیل می‌باشد به گونه‌ای که می‌گویند محک ومعیار تمدن یک جامعه، دستگاه قضایی آن جامعه است و اگر می‌خواهید بدانید در جامعه‌ای عدالت و امنیت حکم فرماست از دادگستری‌های آن کشور بازدید کنید.

2- قضاوت و دادرسی از جمله مسایل و موضوعاتی است که مورد توجه کلیه‌ی ادیان و مکاتب بشری به ویژه مکتب مقدس و مترقّی اسلام قرار گرفته است. از پیامبر گرامی اسلام ^(ص)‌و ائمه اطهار ^(ع) در مورد قضاوت روایات فراوانی نقل شده است. اهمیت و ارزش والای این منصب در راستای اقامه‌ی عدل و قسط و بهبود نظم و انضباط اجتماعی در دیدگاه و سیره‌ی عملی این بزرگواران آشکار و هویداست هرچند که تأمل هرچند کوتاه در هر یک از موضوعات باب قضا نیاز به مجال بیشتری دارد. اما محور «ولایی بودن قضا، استقلال قضایی و عدالت قضایی» از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قضا و دادرسی و صدور حکم در جامعه‌ی انسانی منصب و موقعیتی است فقط از آن ذات پروردگار متعال و از شئون ممتاز انبیاء عظام الهی است در این جایگاه جز نبی و وصی نبی نمی‌تواند تکیه بزند. هر جا در آیات و روایات واژه حکم آمده بیشتر معنی قضاوت دارد و حکومت اسلامی جلوه اساسی از قضاوت اسلامی دارد.

بی جهت نیست که می‌گویند : مرکبی که از خامه دلیل‌زای یک قاضی بیرون می‌چکد از سرخی خون یک شهید برتر است زیرا کلید اصلی اعمال حاکمیت الهی در یک جامعه در دستان قدرتمند قضات است. در آمریکا قضات از جایگاه بسیار رفیعی برخوردارند و نقش قضات دیوان عالی فدرال در حل منازعه‌ی انتخابات ریاست جمهوری دوره‌ی اول بوش مشاهده شد؛ در انگلیس قضات قانون‌ساز هستند در هندوستان حقوق قضات به دلیل اهمیتی که برای آن قائل هستند در قانون اساسی این کشور با ضرایب خاص پیش‌بینی گردیده است. این همه اهمیت برای آن است که احکام قضایی که از سوی قضات دادگاه‌ها صادر می‌شود می‌تواند متمرّدان و متجاسران به حقوق مردم و امنیت اجتماعی را مرعوب کرده تا از بیم قاطعیت در عقوبت و مجازات، فکر جسارت و تجاوز را از سر بیرون کنند در چنین صورتی است که آراء قضایی رضایت خاطر جامعه را تأمین می‌کند و افراد با اطمینان خاطر و آرامش بیشتر اقدام به برقراری روابط سازنده می‌نمایند. علاوه بر این افراد جامعه با ملاحظه آرای عبرت آموز ،قدرت معنوی خود را باز خواهند یافت و نتیجه اقدامات دادگاه‌ها یک مجموعه مطلوبی ایجاد می‌کند که می‌توان از آن به عنوان اجرای عدالت و امنیت اجتماعی در جامعه نام برد.

در زمان غیبت همه قضات از طرف ولی امر مسلمین به عنوان جانشین امام عصر (عج) مجاز به قضاوت هستند و اختیارات آنان ناشی از اذن ولی‌فقیه است، از این‌رو شایسته است که فرمایشات و رهنمودهای ولایت سرلوحه‌ی کلیه فعالیت‌ها و اقدامات قضایی باشد.

مجموعه‌ی حاضر گزیده‌ای از بیانات مقام معظم رهبری است که برای سهولت دسترسی قضات و مسئولین تهیه شده است و امکان توجه بیشتر به فرمایشات معظم له و به کارگیری آن را فراهم می‌کند.

از معاونت محترم آموزش بویژه حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای جواهری برای جمع آوری و تدوین این سرمایه گرانبها و ارزشمند باید تقدیر و تشکر شود. امیدوارم مجموعه‌ی حاضر مورد مطالعه و بهره‌برداری کلیه‌ی کارکنان و کارگزاران دستگاه قضایی قرار گیرد.

سید ابراهیم رئیسی

معاون اول قوه قضائیه

« ما آتاکم الرسول فخـذوه و ما نهیکم عنه فانتهوا »

پیشگفتار

اندیشه ایجاد حکومت اسلامی یکی از آروزهای دیرینه‌ی انبیاء اولیاء و صالحین بوده است، این اندیشه به برکت انقلاب اسلامی ایران با آموزه‌ی بسیار پیشرفته و مترقی ولایت فقیه و با الهام از دیدگاه معمار بزرگ نظام جمهوری اسلامی ایران محقق شد تا طلیعه‌ای باشد برای صبح موعود.

ولی فقیه در نظام اسلامی عهده‌دار تبیین احکام الهی ، پاسدار ارزش‌های دینی و راهبر جامعه‌ی اسلامی به سوی پیشرفت و سعادت دنیوی و اخروی است؛ جامعه‌ای که حاکم بر سرنوشت خویش است و در سایه‌ی رهنمودهای رهبری حکیم و الهی راه کمال را طی می‌کند.

توجه به بیانات رهبری و کاربردی نمودن آن دارای مبانی دینی ، علمی و قانونی است.

در زمینه‌ی مبانی دینی می‌توان به آیات و روایات فراوان و نیز دیدگاه فقها بزرگ از جمله حضرت امام خمینی قدس سره در زمینه‌ی جایگاه و نقش ولایت فقیه در حکومت اسلامی مراجعه کرد و در مورد مبانی علمی باید ویژگی‌های ممتاز نظام جمهوری اسلامی از جهات مختلف به ویژه از نظر علوم سیاسی و حقوق اساسی مورد مطالعه و تحلیل قرار گیرد ، که در این میان می‌توان به تجربه‌ی موفق بیش از سی سال مدیریت کشور اشاره نمود.

جایگاه و اختیارات قانونی ولایت فقیه در قانون اساسی و نیز قوانین عادی جمهوری اسلامی ایران به روشنی تبیین شده است؛ بنابراین علاوه بر تکلیف شرعی ، و الزام عقلی، پایبندی به قانون نیز ایجاب می‌کند تا رهنمودهای معظم له مورد توجه همگان و به ویژه کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد ، قضات و مسئولین قوه قضائیه که اختیارات آنان ناشی از نصب (بلاواسطه و مع الواسطه) مقام معظم رهبری است تکلیفی مضاعف دارند.

مجموعه حاضر که حاصل یکسال تحقیق و پژوهش است برای آگاهی از دیدگاه‌ها و توصیه‌های معظم له در حوزه‌ی مسائل قضایی گردآوری شده است تا گام مهمی باشد برای کاربردی نمودن این رهنمودها.

در پایان از تلاش جناب آقای پروینی مشاور محترم معاون آموزش قوه قضائیه و همکاران ایشان تقدیر و تشکر می‌شود و امید است که رهنمودهای ولی امر مسلمین به عنوان منشور نظام جمهوری اسلامی ایران در تمامی حوزه‌ها بیش از پیش مورد استناد و عمل قرار گیرد.

معاونت آموزش قوه قضائیه

فهرست اجمالی

جلد اول: دادگری 5

بخش اول: عدالت 17

بخش دوم: مبارزه با فساد 146

جلد دوم: سیاستهای نظام 202

بخش اول: کلیات 216

1- نظام اسلامی 217

2- مردم و جوانان 279

3- حقوق بشر 301

بخش دوم: کارکردها 330

1- ارتباطات 331

2- سالم‌سازی 343

3- پیشگیری 367

4- تعاملات 390

جلد سوم: سازمان 404

بخش اول: ساختارها 417

1- نیروی انسانی 418

2- تجهیزات 435

3- تشکیلات 447

بخش دوم: فرآیندها 500

1- گزینش 501

2- نظارت 524

3- آموزش 544

4- پژوهش 565

جلد چهارم: دست‌اندرکاران 578

بخش اول: کلیات 591

1- مسؤولین 592

2- کارگزاران 623

3- مدیریت 650

4- مدیران 669

بخش دوم: مدیریت قضایی 704

1- قضات 705

2- مدیران قضایی 731

3- کارکنان اداری 753

جلد پنجم: رفتار حرفه‌ای 763

بخش اول: اخلاق 773

بخش دوم: عملکرد 802

جلد ششم: رسیدگی‌های قضایی 862

بخش اول: اصول 874

1- آراء 875

2- قانون 882

3- رسیدگی 912

بخش دوم: کارکردها 925

1- امنیت 926

2- مجرم 965

3- زندان 977

جلد هفتم: ضمائم 978

دادگری

بخش اول: عدالت

بخش دوم: مبارزه با مفاسد

فهرست تفسیلی

عنوان صفحه

مقدمه 13

بخش اول: عدالت 17

1- دیدگاه‌ها 18

الگوبرداری از زندگی امام علی (ع) 19

عدالت و جنسیت 20

مفهوم عدالت اجتماعی 21

رفتار عادلانه معیار اصلی نظام اسلامی 22

معنای عدل 23

عدم تلازم عدل با ثروت 24

عدل فراگیر در نظام اجتماعی 25

تفاوت عدالت و برابری 26

عدل علوی 27

پیشینه‌ی عدالت در ایران 28

تأثیر انقلاب در برقراری عدالت 29

عدالت خواهی امری فطری 30

عدالت خواهی اولیای الهی 31

اهمیت عدالت از نظر معصوم 32

عدالت اجتماعی لازمه‌ی جامعه‌ی دینی 33

عدالت مطلق 34

سلامت دستگاه قضایی نشانه‌ی سلامت کشور 35

آثار عدالت جویی 36

آثار استقرار عدالت قضایی 37

اجرای عدالت در دستگاه قضایی 38

قوه قضائیه مظهر عدالت در نظام اسلامی 39

عدالت الگوی نظام اسلامی 40

ناخشنودی یکی از طرفین در اجرای عدالت قضایی 41

نهضت عدالت خواهی 42

اجرای عدالت موجب اعتمادسازی 43

اخلاق لازمه‌ی عدالت اجتماعی 44

اجرای عدالت 45

قوه‌قضاییه ضامن نظام 46

عدالت موجب آرمان گرایی در جوانان 47

مطالبه عدالت، تقویت نظام 48

آثار بی‌توجهی به عدالت اجتماعی 49

صبر و بردباری مردم ثمره عدالت 50

ایجاد امنیت قضایی 51

برابری در اجرای عدالت 52

کسب رضای الهی در کار قضا 53

اقامه عدل، تکلیف اصلی قوه‌قضاییه 54

دامنه‌ی عدالت 55

عدالت، یک اصل الهی 56

علی (ع) شهید راه عدل 57

نقش غدیر در عدالت اسلامی 58

تأمین عدالت اجتماعی 59

تبعیض در استفاده از دستاوردها 60

قضاوت المیرالمؤمنین 61

عدالت، عقلانیت و معنویت 62

عدالت و معنویت 63

هیچ کس بالاتر از قانون نیست 64

اقامه‌ی قسط و عدل اولین هدف قوه قضائیه 65

وجود اعتماد عمومی، نتیجه رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه 66

ویژگی گفتمان عدالت اجتماعی 67

محاسبه عقلانی لازمه‌ی اجرای عدالت 68

اجرای قانون، اجرای عدالت 69

وجود امنیت اقتصادی در گرو اجرای عدالت 70

عدالت و آراء مردمی 71

عدالت‌خواهی در جوانان 72

معیار اصلی سنجش عقب‌ماندگی‌ها 73

مردم، یکی از ارکان مشروعیت نظام 74

اجرای عدالت شاخص موفقیت 75

ارکان اصلی بقای انقلاب اسلامی 76

عدالت از اصول مهم اسلامی 77

آرمان‌های جمهوری اسلامی 78

عدالت اجتماعی، توصیه اسلام 79

عدالت، ارزش ثابت اسلامی 80

نتایج اجرای عدالت 81

عدالت اجتماعی و مبارزه با فقر 82

عدالت در جامعه 83

چگونگی تحقق عدالت 84

جامعه‌ی الهی 85

اصول حاکم بر اجرای عدالت 86

اهمیت وجود عدالت در یک نظام 87

عدالت اجتماعی در زمان پیامبر (ص) 88

عدالت در حکومت پیامبر (ص) 89

اصول نظام اسلامی 90

مفهوم و معنای واقعی عدالت 91

عدالت وصف اساسی همه مسؤولین 92

عدالت مستلزم تقوای الهی 93

نهضت عدالت خواهی 94

نحوه تحقق عدالت اجتماعی 95

تبعیض عادلانه 96

توصیه‌ها 97

لزوم تحول جامعه بشری 98

نحوه اجرای عدالت اقتصادی 99

فرهنگ سازی عدالت 100

نقش مردم در اجرای عدالت 101

نقش دانشجویان در اجرای عدالت 102

اقتدار قوه قضائیه در مبارزه با مفاسد 103

جایگاه قوه مجریه در عدالت اقتصادی 104

توجه ویژه به ضعفا در دستگاه قضایی 105

ایجاد امنیت مدنی و قضایی 106

نقش دانشجویان در عدالت طلبی 107

برخورد مناسب در مبارزه با مفاسد 108

عدم تبعیض در اجرای عدالت قضایی 109

مسؤولیت کارگزاران در مبارزه با ظلم و عدالت‌خواهی 110

قوه قضائیه ضامن عدالت 111

لزوم حمایت دانشجو از عدالت اجتماعی 112

استمرار جنبش عدالت خواهی 113

عدالت خواهی لازمه‌ی اجرای عدالت 114

تأمین عدالت در تمام ابعاد 115

عدل در قوه قضائیه 116

مردم محور توسعه 117

اجرای عدالت در حکومت امام زمان (عج) 118

نقش و اهمیت دستگاه قضایی در اجرای عدالت 119

موانع اجرای عدالت 120

لزوم استمرار عدالت 121

احیای عدالت 122

مردم؛ تشنه‌ی عدالت 123

عدالت در مکتب سیاسی امام (ره) 124

گسترش عدالت و عدالت‌خواهی از سوی مسؤولان عالی 125

تحقق قسط و عدل با انطباق به قوانین اسلامی 126

وظایف مسؤولین 127

اهمیت قوه قضائیه 128

وظیفه‌ی اساسی قوه قضائیه 129

عدالت مبنای تصمیمات 130

تعامل دستگاهها در اجرای عدالت اجتماعی 131

احساس امنیت مردم در کنار دستگاه قضایی 132

دستگاه قضایی پناهگاه مردم 133

جلوگیری از بوروکراسی 134

قوه قضائیه رکن اساسی نظام و مجری اصلی عدالت 135

لزوم توجه به قشر محرومین 136

تحقق عدالت وظیفه اصلی مسؤولین 137

لزوم وجود وصف عدالت در مسؤولین 138

استفاده از تحقیق دانشجویی در گسترش فرهنگ عدالت‌خواهی 139

سیاست‌های عدالت‌طلبانه 140

مبارزه با تبعیض در بهره‌مندی از امکانات 141

معنای عدالت اجتماعی 142

پیشرفت در کنار عدالت اجتماعی 143

نهادهای مسؤول در تحقق عدالت اجتماعی 144

معنای ایستادگی دانشجویان در مقابل انحرافات 145

بخش دوم: مبارزه با مفاسد 146

دیدگاه‌ها 147

زمینه‌های نهی از منکر 148

نقش عدالت در پایداری نظام 149

موانع فعالیت اقتصادی سالم 150

مراقبت از نفس 151

عدالت اقتصادی 152

مقابله با غارتگران بیت‌المال 153

مبارزه با فقر و فساد 154

مبارزه با تبعیض 155

مفهوم واقعی اصلاحات 156

تکرار تذکر به مبارزه با فساد 157

مصادیق فساد 158

مسؤولیت سنگین قوه قضائیه در مبارزه با مفاسد 159

مناسبات غلط اقتصادی 160

قوه قضائیه، پنجه قدرتمند نظام 161

فساد در دستگاه دولتی 162

توصیه‌ها 163

همکاری قوا در مبارزه با فساد 164

لزوم همکاری در مبارزه با مفاسد 165

مبارزه با مفاسد در همه ابعاد 166

مبارزه جدی مسؤولین با مفاسد 167

ایجاد امنیت اقتصادی 168

ریشه‌یابی عوامل ایجاد فقر 169

پرهیز مردم از پیش داوری و جنجال در مبارزه با مفاسد 170

لزوم خودسازی مسؤولین 171

برخورد یکسان در مبارزه با فساد 172

عدم تبعیض در مبارزه با مفاسد 173

تبعات فرهنگی و اخلاقی مفاسد اقتصادی 174

مفهوم واقعی اصلاحات 175

نقش مهم دولت در مبارزه با مفاسد 176

ریشه‌های مفاسد اجتماعی در ایران 177

مبارزه‌ی جدی با فقر و فساد و تبعیض 178

مبارزه‌ی مسؤولین با فقر و فساد و تبعیض 179

مبارزه با مفاسد اقتصادی 180

اصلاحات در تمام ابعاد 181

برخورد با مفاسد در دولت 182

اصول حاکم در مبارزه با مفاسد 183

افزایش امکانات و ثروت کشور توسط مدیران 184

عملکرد قوا در مبارزه با مفاسد 185

توجه ویژه به مفاسد اقتصادی 186

قاطعیت در برخورد 187

قاطعیت در برخورد 188

لزوم توجه ویژه به جرایم و تخلفات بزرگ و مهم 189

تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری 190

لزوم برخورد با مفسدان و زیاده‌خواهان 191

مبارزه با رانت‌خواری 192

مبارزه با مخالفان نظام 193

دقت در گزینش مسؤولان 194

پیشگیری در قوه مجریه و مبارزه‌ در قوه‌ی قضاییه 195

مبارزه با فساد مقدمه پیشرفت 196

اهمیت مفاسد مالی 197

اولویت‌بندی در رسیدگی 198

لزوم اقدام همه جانبه و هماهنگ 199

شأن دستگاه قضایی 200

لزوم خودآگاهی مسؤولان 201

بسـم الله الرحمن الرحیـم

مقدمه:^[1]

1- اهمیت و ضرورت :

در نظام جمهوری اسلامی ایران که به عنوان مقدمه دولت کریمه و الگوی یک نظام مذهبی براساس مبانی دین مقدس اسلام و با بهره‌گیری از تجارب موفق بشری معماری شده است ، حاکمیت از یک سو دارای منشاء الهی و مشروعیت دینی است و از دیگر سو بر پایه‌ی خواست و اراده‌ی مردم تجلی می‌یابد.

قوای سه گانه‌ی حکومتی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم منتخب مردم هستند تحت نظارت عالیه‌ی ولی فقیه انجام وظیفه می‌کنند و مشروعیت خویش را از او می‌گیرند.

ولایت فقیه به عنوان پرچمدار صیانت از اصول و ضوابط شرع مقدس اسلام سیاستهای راهبردی نظام را با ساز و کارهایی که در قانون اساسی پیش بینی شده است ترسیم و بر اجرای آنها نظارت می‌کند.

بنابراین تبعیت از رهنمودها و فرامین رهبری هم از نظر قواعد حقوقی و هم از نظر آموزه‌های دینی امری واجب و ضروری است و این وجوب برای قوه قضائیه که رئیس آن مستقیماً توسط رهبر منصوب می‌شود نمودی دو چندان دارد.

2- رسالت مخاطبین

کلیه‌ی کارگزاران ، قضات و کارکنان دستگاه قضایی موظفند این رهنمودها را در حوزه‌ی مأموریت خویش نصب العین قرار دهند و به مثابه عهدنامه بر آن پایبند باشند.

پایبندی به این رهنمودها نه تنها ضرورتی حقوقی و تکلیفی دینی است بلکه از مبانی منطقی و علمی بسیار مستحکمی نیز برخوردار است، که پرداختن به آن نیاز به مجالی دیگر دارد، تنها به این نکته اکتفا می‌شود که اولاً شخصیت فقهی، علمی، فرهنگی، ادبی و سیاسی با سوابق طولانی و موفق اجرایی؛ رهبری معظم‌له را در جایگاهی بی‌بدیل قرار داده است که اندیشه‌ها و نظریات کارشناسانه‌ای او باید به عنوان منبع و مرجع مطالعات و تحقیقات پژوهشگران و صاحب‌نظران قرار گیرد. ثانیاً به نگاهی به مجموعه‌ی نوشته‌ها و سخنرانی‌های معظم‌له در حوزه‌ی حقوق و قضاوت نیک در می‌یابیم که این مطالب هم از نظر جامعیت، به دلیل شخصیت چند بعدی ایشان، و هم از نظر دقّت و ظرافت، دارای اهمیت بالایی است.

3ـ مأموریت معاونت آموزش:

هرچند معاونت آموزش قوه‌ی قضائیه عهده‌دار وظیفه‌ی آموزش و تربیت نیروی انسانی است و باید فرمایشات مقام معظم رهبری را تنها

از این جهت مورد بررسی و کاربست قرار دهد، لکن باتوجه به اینکه با گذشت سالها، اقدام مؤثری در این زمینه از سوی سایر بخش‌ها انجام نشده است، حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای جواهری معاون محترم آموزش قوه قضائیه با نهایت پشتکار، و اهتمام مأموریت جمع‌آوری بیانات رهبر فرزانه انقلاب پیرامون مسائل قضائی را به عهده گرفتند و با پی‌گیری مستمر و ارتباط با دفتر معظم‌له، زمینه انجام کار را فراهم نموده و با حمایت‌های لازم موجب به ثمر نشستن این مأموریت شدند.

4ـ نحوه اجرای کار

ابتدا پاره‌ای از بیانات معظم‌له در کتاب قاموس عدالت^[2] مورد مطالعه و فیش‌برداری قرار گرفت و پس از کسب نظر تعدادی از همکاران، پروژه در سطحی گسترده آغاز شد، راهنمای پژوهش در 23 صفحه در اختیار جمعی از محققین قرار گرفت، تا فیش‌برداری بصورت هدفمند و مطلوب انجام شود، در فیش‌برداری علاوه بر کتاب قاموس عدالت و سایر مجموعه‌های تایپ شده، از اثر ارزشمند و نفیس «حدیث ولایت»‌که به صورت لوح فشرده و با استفاده از نرم‌افزاری مطلوب تهیه شده است به عنوان محور کار بهره‌برداری شد؛ با جمع‌بندی و پایش فیش‌ها، مطالب در شش مجلد تقسیم‌بندی گردید و هر جلد به دو بخش تفکیک شد؛ هر بخش حاوی مجموعه‌ای از بیانات مرتبط به هم می‌باشد که حول محورهای متعدد جمع‌بندی شده است؛‌ مجموعاً 31 محور اصلی از فرمایشات معظم‌له برداشت شده است تا مجموعه شامل همه‌ی مواردی باشد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با قوه قضائیه ارتباط دارد، همکاران محقق از کارآموزان قضائی و دانشجویان رشته‌ی حقوق درمقاطع کارشناسی ارشد و دکتری می‌باشند که در اینجا لازم می‌دانم از تلاش خالصانه‌ی آنها صمیمانه سپاسگزاری نمایم، نحوه فیش‌برداری باید به گونه‌ای انجام می‌شد که مجموعه از انسجام و همخوانی لازم برخوردار باشد و برای این منظور جلسات متعدد توجیهی و هماهنگی با اعضاء گروه برگزار شد.

هرچند لوح فشرده «حدیث ولایت» در میانه‌ی راه به مدد پژوهشگران آمد امّا موجب گردید تا این اثر از جامعیّت بیشتری برخوردار باشد، ابتدا در نظر بود که فرمایشات رهبری در هر فیش تحلیل شود و در این تحلیل چهار نکته مدنظر باشد مبانی سخنرانی، الزامات و اقتضائات، چالش‌ها و موانع و راه‌کارها و کاربست‌ها؛ امّا دشواری کار از یک سو و ضرورت سرعت‌بخشی به تحقیق و دستیابی به اولین محصول از سوی دیگر موجب شد که علیرغم تحلیل فرمایش در ده‌ها فیش، این امر به زمانی دیگر و مجالی دیگر موکول شود، پلان پژوهش مانند هر کار تحقیقی دیگر در مرحله‌ی اجرا با تغییراتی مواجه شد که تفاوت‌های موجود در متن و راهنمای تحقیق ناشی از همین تغییرات است.

5ـ معرفی تحقیق

مجموعه‌‌ی حاضر گزیده‌ای از دیدگاه‌ها و رهنمودهای مقام معظم رهبری است که در طول سالیان متمادی به مناسبت هفته‌ی قوه قضائیه و یا سـایر مناسبت‌ها در رابـطه با مسائل قضائی و یا مرتبط با آن در قـالب سخنرانی، حکم یا فرمان ارائه شده است که تمـامی

پیام‌ها دارای مشخصات کاملی است و تحت عنوان «شناسه‌ی پیام» مشتمل بر 12 ردیف توضیحی می‌باشد.^[3]

مجموعه‌ی پیام در قالب 31 عنوان اصلی گردآوری شده است و هر یک از این عناوین اصلی دارای عناوین فرعی متعددی می‌باشند که مجموعه‌ی آن‌ها به طور کلی در دو بخش قرار می‌گیرند.

بخش اوّل با عنوان «دیدگاه‌ها» در برگیرنده‌ی مفهوم شناسی و کلیات موضوع است و بخش دوم با واژه‌ی «توصیه‌‌ها» شامل فرامین، الزامات و راهکارهای ارائه شده توسط معظم‌له می‌باشد؛ به عبارت دیگر در بخش اول، آن دسته از بیانات گردآوری شده است که بیشتر جنبه‌ی توصیفی، تحلیلی دارد و آنچه که «هست» را محقّقانه تبیین و تشریح می‌کند.

بخش دوّم: اختصاص به فرمایشاتی دارد که بیشتر ارائه طریق می‌کند و «بایدها و نبایدها» را به روشنی فرا روی مخاطب می‌گذارد.

بنابراین؛ مفاهیمی از قبیل مسائل تاریخی، تعریف‌ها، تقسیمات، علت‌شناسی‌ها، چالش‌ها و مشکلات در بخش اول قرار می‌گیردو موضوعاتی مانند الزامات و اقتضائات، راهبردها و راه‌کارها،‌. . . جزء مطالب بخش دوم خواهد بود.

6ـ تقسیم‌بندی و عنوان‌گذاری

دسته‌بندی و عنوان‌گذاری فیش‌ها برای سهولت دسترسی مخاطب به متن پیام تهیه شده است نکات قابل توجه در این تقسیم‌بندی و عنوان‌گذاری عبارت است از:

6ـ1ـ معمولاً در کارهای تحقیقی، چیدمان مطالب به گونه‌ای است که تناظر دو بخش از نظر کمی و کیفی رعایت شود، امّا چون این مجموعه یک کار نگارشی نیست بلکه یک اثر گزینش شده از بالغ بر یکهزار و دویست سخنرانی یا متن می‌باشد چنین تناظری با هدف پروژه سازگار نبود و محدودیت ایجاد می‌کرد، زیرا هدف اصلی انتقال پیام‌های مهم مقام معظم رهبری به مخاطبین است و ممکن است این پیام‌ها در بخشی بیشتر از حوزه‌ی دیگر باشد، به همین دلیل از تقسیم‌بندی متداول کارهای تحقیقی عدول شده است تا امکان مقایسه‌ی هر حوزه در دو بخش نظری و کاربردی وجود داشته باشد.

6ـ2ـ بیانات مکتوب و سخنرانیها به عنوان یک دائره المعارف می‌ تواند مورد استفاده محققین تمامی حوزه‌های قرار گیرد امّا تمرکز این مجموعه بر بیاناتی است که در حوزه‌ی قضائی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم کاربرد دارد، هرچند مخاطب سخنرانی مشخصاً جامعه‌ی قضائی نباشد.

6ـ3ـ ممکن است پاره‌ای از فرمایشات با عناوین مختلف عیناً یا مضموناً تکرار شده باشد امّا اولاً این تکرار در مقایسه با کل مجموعه بسیار ناچیز است ثانیاً به دلیل چند بعدی بودن فرمایش، گریزی از تکرار آن نبوده است زیرا گاهی یک متن کوتاه سخنرانی حاوی چند پیام مهم و گویاست.

6ـ4ـ بیانات و سخنرانی‌ها به صورت کلی ارائه شده است بنابراین آمیختگی دو حوزه‌ی نظری و کاربردی در متن سخنرانی این گزینش را دشوار و گاهی غیرممکن نموده است، در این موارد متن سخنرانی در بخشی که به نظر محقّق پررنگ‌تر است گذارده شده است، این دشواری و ناگزیری در یافتن عناوین اصلی و فرعیِ بیانات نیز وجود داشت و در این موارد سلیقه‌ی پژوهشگر بر رجحان و برتری یک عنوان بر واژه‌ای دیگر ملاک انتخاب قرار گرفت، امّا باید در نظر داشت که این دسته‌بندی‌ها و «واژه گزینی‌ها» تأثیر مثبت بر انتقال پیام به مخاطب دارد.

7- کدگذاری پیام‌ها

تمامی پیام‌ها دارای شماره‌ی مخصوص است تا ضمن داشتن مشخصات، دست‌یابی به پیام‌ به سهولت امکان‌پذیر باشد. این شماره‌ها به ترتیب از چپ به راست مؤلفه‌های ذیل را شامل می‌شود:

مؤلفه‌ی پنجم	مؤلفه‌ی چهارم	مؤلفه‌ی سوم	مؤلفه‌ی دوم	مؤلفه‌ی اول
عنوان فرعی	دیدگاه عدد 1 توصیه‌ها عدد 2	عنوان اصلی	بخش	جلد

8ـ کاربرد تحقیق

برای بهره‌مندی مناسب از این اثر، ابتدا سه حوزه‌ی کاربردی یعنی «آموزش»، «پژوهش» و «برنامه‌ریزی و اجرا» تعریف و سپس برای هر متنِ برگزیده، یکی از این حوزه‌ها به عنوان حوزه‌ی کاربرد پیشنهاد شده است، هرچند ممکن است که اکثر متون منتخب در هر سه حوزه کاربرد داشته باشد امّا بی‌تردید میزان کاربرد متفاوت است و به همین جهت در هر متن، حوزه‌ای که بیشترین بهره‌مندی را می‌تواند از آن داشته باشد پیشنهاد شده است.

در در مورد مخاطبین نیز موضوع بر همین منوال است و اگر پیام مخاطب خاص دارد، این به معنای عدم بهره‌مندی سایرین از آن نیست، بر این اساس می‌توان در اکثر پیام‌ها آحاد جامعه‌ی بشری را مخاطب قرار داد. بی‌تردید مجموعه‌ی حاضر از نظر نحوه‌ی تنظیم و جمع‌بندی مطالب خالی از نقص نیست و پیشنهادهای اصلاحی صاحب‌نظران، بر غنای آن خواهد افزود. (و منه التوفیق)

علی پروینی

مشاور معاون آموزش قوه قضائیه

بخش اول

عدالت

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 1-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: الگوبرداری از زندگی علی (ع)	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/1/1379	6- مناسبت: پیام نوروزی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان نظام	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: حکومت امیرالمؤمنین- عملکرد- حقوق ضعفا- گذشت
12- سایر موارد:

ب) متن پیام

اميرالمؤمنين عليه‌السّلام در زندگى حكومتى خود، نسبت به عدالت، نسبت به حقوق ضعفا و درماندگان و پابرهنگان، بى‌اغماض و بى‌گذشت بود. ماهم بايد همين‌طور باشيم. آن حضرت نسبت به حقّ خود و به سهم خود، بسيار پرگذشت بود؛ همه‌ى ما نيز بايد همين‌گونه باشيم. او در همه‌ى عمر، مظهرى از خداپرستى و صفاى معنوى و مجاهدت و تلاش و سرزندگى و نشاط بود و با تلخيها، غمها و دردها، شادمانانه برخورد كرد و مسؤولانه وظيفه‌ى خودش را انجام داد. اين الگوى بسيار خوبى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 2-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت و جنسیت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 30/7/1386	6- مناسبت: بيانات در همايش بزرگ خواهران در ورزشگاه آزادى به مناسبت جشن ميلاد كوثر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جمعی از خواهران	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: اسلام- حقوق زن و مرد- معارف اسلامی- اخلاق- واقعیت‌های فطرت
12- سایر موارد: تعادل نه برابری محض

ب) متن پیام

در اسلام آنچه كه مطرح است، عبارت است از تعادل؛ يعنى رعايت عدالت محض ميان افراد بشر، از جمله ميان جنس زن و جنس مرد. برابرى در حقوق مطرح است، اما در جايى ممكن است احكام زن با احكام مرد متفاوت باشد؛ همچنان كه طبيعت زن با طبيعت مرد در بعضى از خصوصيات متفاوت است. بنابراين، بيشترين حقايق و بيشترين واقعيتهاى فطرت و طينت‌بشرى در مورد زن و مرد، در معارف اسلامى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 3-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: مفهوم عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/9/1375	6- مناسبت: میلاد مسعود مولای متقیان علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اقشار مختلف مردم	8- سایر مخاطبین: قضات و کارمندان اداری
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: عملکرد- آموزش- اجرا- قانون- مقرّرات- امتیاز ویژه- امیرالمؤمنین
12- سایر موارد: مورد توجه کارکنان اداری در همه دستگاه‌ها

ب) متن پیام

معناى عدل اجتماعى اين است كه قانون، مقرّرات و رفتارها نسبت به همه‌ى افراد جامعه يكسان باشد و كسى امتياز ويژه‌ای بدون دليل نداشته باشد. اين معناى عدل اجتماعى است. اميرالمؤمنين اين كار را كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 4-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: رفتار عادلانه معیار اصلی نظام اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 17/10/1371	6- مناسبت: دیدار کارگزاران و قشرهای مختلف مردم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کارگزاران و آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- آموزشی، 2- برنامه‌ریزی و اجرا، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امنیت- عملکرد-سازندگی کشور- پیشرفت
12- سایر موارد: جایگاه عدل در اهداف نظام، عدل بالاترین ارزش در هر جامعه

ب) متن پیام

ما اگر از لحاظ مادى و سازندگى به كشورهاى پيشرفته‌ى دنيا هم برسيم، كافى نيست. امروز كسانى كه سرشان در حسابهاى مادى و محاسباتی و از اين قبيل است، تا صحبت مى‌شود، مى‌گويند: ما مى‌خواهيم خودمان را مثل فلان كشور بسازيم. البته هركس هم، سليقه و نظرى براى خودش دارد. اگر ما ايران را مثل كشورهاى برخوردار مادى ساختيم، اما از عدالت خبرى نبود، اين هيچ ارزش ندارد. اصل قضيه اين است كه اگر ما كم داشته باشيم، اما عادلانه عمل كنيم، به مراتب ترجيح دارد بر اين‌كه زياد داشته باشيم و غيرعادلانه عمل كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 5-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: معنای عدل	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 27/6/1370	6- مناسبت: سخنرانى در پايان چهارمين مجمع بزرگ فرماندهان و مسؤولان دفاتر نمايندگى ولى‌فقيه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سپاه پاسداران انقلاب اسلامی	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: سپاه پاسداران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[يکي از اصول] برای برادران سپاه، در جای خود قرارگرفتن است؛ [يعنى] عدل. عدل اين است که هر چيزی را در جای خود قرار بدهيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 6-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدم تلازم عدل با ثروت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 17/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار کارگزاران و قشرهای مختلف مردم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدرسین اقتصادی و مسؤولین و مدیران برنامه‌ریز	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهش	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: ثروت و اقتصاد- مردم
12- سایر موارد: فقدان عدالت در کشورهای سرمایه‌داری، هدف نبودن ثروت، معنای عدالت

ب) متن پیام

هدف، زياد داشتن نيست. هدف، عدل است. بسيارى از كشورها در دنيا وجود دارند كه خيلى ثروتمندند. نگاه كنيد به كشورهاى سرمايه‌دارى دنيا! نگاه كنيد به بعضى از كشورهايى كه سرمايه‌هاى عظيم الهى در زير خاكهاى آنهاست و حكامشان بيرون مى‌آورند و بى‌محابا مى‌فروشند و پولهايش را خرج مى‌كنند! اينها ثروتمندند. كشورهاى سرمايه‌دارى، طبق آنچه كه معمول بين اقتصاديون است، وقتى سرانه‌ى كشورى را محاسبه و ملاحظه مى‌كنند، خودشان ده برابر كشورهاى متوسط سرانه دارند. معناى اين چيست؟ آيا معنايش اين است كه همه‌ى مردم آن كشورها از اين سرانه برخوردارند؟ ابدا معنايش اين نيست! اگر شما در بعضى از كشورهاى سرمايه‌دارى، جلوه‌هاى ثروت، از جمله كارخانه‌هاى عظيم، آپارتمانها و ساختمانهاى سر به فلك كشيده را مى‌بينيد؛ اگر ثروتهاى زياد و پولهاى افسانه‌اى را ملاحظه مى‌كنيد، آيا به اين معناست كه در اين كشورها عدالت وجود دارد؟ خوب؛ معلوم است كه از عدالت خبرى نيست! در همين كشورها كسانى هستند كه از گرسنگى، از بى‌دارويى و از نبود مسكن، به شدت در رنجند و بعضى به دليل همين كمبودها و ناراحتيها، در همان كشورها مى‌ميرند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 7-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدل فراگیر در نظام اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 17/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار کارگزاران و قشرهای مختلف مردم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و مسؤولین	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدل همگانی به عنوان ارزش-‌قانون- نظارت- پیام جمهوری اسلامی – قیام جامعه به قسط
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در جمهورى اسلامى، عدل يك پيام شخصى نيست؛ بلكه يك نظام اجتماعى است. اين‌طور نيست كه هر كس فقط در محيط خود، عادلانه رفتار كند. اين كافى نيست. عدل معنايش اين است كه بايد جامعه قائم به قسط باشد. «ليقوم الناس بالقسط.» قانون، عادلانه؛ اجرا، عادلانه؛ نظارت، عادلانه؛ قضاوت، عادلانه؛ تقسيم، عادلانه. اين، خصوصيتى است كه براى جمهورى اسلامى ارزش محسوب مى‌شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 8-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: تفاوت عدالت و برابری	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 17/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار کارگزاران و قشرهای مختلف مردم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدرسین علوم انسانی،‌جامعه شناسان و مسؤولین اجرایی کشور	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی،‌3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جامعه-‌عملکرد- سیاستهای نظام- حرکت اسلامی
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در سیاستهای اجرایی نظام

ب) متن پیام

عدالت، همه جا به معناى «برابری» نيست. اشتباه نشود. عدالت يعنى هر چيزى را در جاى خود قرار دادن. اين معناى عدل است. عدالت آن معنايى نيست كه در ذهن بعضى از ساده‌انديشان و آدمهاى كم عمق وجود دارد. شايد حالا هم خيال كنند كه همه‌ى جامعه بايد برداشت‌يكسان داشته باشند. خير! يكى كار بيشترى مى‌كند، يكى استعداد بيشترى دارد، يكى ارزش بيشترى براى پيشرفت كشور دارد. عدالت يعنى برطبق حق عمل كردن، و حق هر چيز و هر كسى را به او دادن. اين معناى عدالت است و براى جامعه لازم است. هدف اين است كه عدالت حاكم شود. آن وقت اگر جامعه ثروتمند هم بشود، اين ثروت درست تقسيم خواهد شد. مقصود حركت اسلامى همين است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 9-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدل علوی	4- منبع: CD بیانات در دیدار با مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1370	6- مناسبت: هفته قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- آموزشی، 2- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: محاسبه قضایی- عملکرد، عدم رعایت خویشاوندی، الگوی رفتاری علی (ع)
12- سایر موارد: علت اشتهار علی (ع)

ب) متن پیام

من در حالات اميرالمؤمنين(عليه‌الصلاةوالسلام) مطالعه مى‌كردم، ديدم اين عدلى كه ما از آن بزرگوار شنيده‌ايم – اگرچه گمان نمى‌كنم كه حتى ما شيعيان و جوامع شيعى، آن عدالت را درست لمس و درك كرده باشيم كه چه بوده است؛ ليكن آن‌قدر عظيم بوده كه دنيا را پر كرده است و آوازه‌ى عدل اميرالمؤمنين در همه‌جا گسترده شده است – به ميزان زيادى مربوط است به همين عدم رعايت جاذبه‌ها و ارتباطها، عدم رعايت خويشاوندى، حتى عدم رعايت خدمات گذشته‌ى يك انسان، آن وقتى كه پاى محاسبه‌ى قضايى مى‌رسد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 10-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: پیشینه‌ی عدالت در ایران	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/1/1376	6- مناسبت: عید نوروز
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین: عموم مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- سیاست‌های نظام- آموزش و پژوهش- مبارزه با مفاسد- سالم‌سازی – مردم
12- سایر موارد: مال اندوزی مسؤولان- سلاطین قاجار- سلاطین پهلوی

ب) متن پیام

از اول تشكيل حكومت جمهورى اسلامى تا امروز، به فضل پروردگار تلاشهاى بسيارى براى استقرار عدالت شده است. آن ظلمها، آن زورگوييها، آن از بالا حقوق افراد جامعه را غصب كردنها، آن مال‌اندوزيهاى قدرتمندان – كه آن كسى كه در رأس قدرت قرار داشت، از همه‌ى مردم كشور ثروتمندتر بود – امرى عادى نبود. سلاطين قاجار، سلاطين پهلوى – از قبليها ما درست خبر نداريم و كارى هم با آنها نداريم – آن كسانى كه در رأس حكومت بودند و آن كسى كه به عنوان پادشاه در اين كشور زندگى مى‌كرد و رئيس كشور بود، از همه‌ى افراد ملت ثروتمندتر بودند. اين، از كجاست؟ مگر جز با ظلم، چنين چيزى ممكن است؟ اموال مردم را مى‌گرفتند. رضاخان هر جا ملك خوبى بود، هر جا چيز چشمگيرى بود، هر جا عمارت زيبايى بود، دست مى‌گذاشت و ثروت انبوه عظيمى براى خودش درست مى‌كرد و چقدر از مناطق كشور را كه يكجا دست گذاشت و آن را متعلق به خودش كرد! بازماندگان او هم همين‌طور بودند. در رأس قدرت، بى‌عدالتى مطلق بود. هرچه از رأس قدرت پايينتر مى‌آمديم، اين بى‌عدالتى هم پايين‌تر مى‌آمد و گسترش پيدا مى‌كرد. هر كس در آن نظام دستش مى‌رسيد كه به ديگرى ظلم كند، ظلم مى‌كرد. جلوگيرى هم نداشت.جلودارى هم نبود. آن نظامها، اين‌گونه بودند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 11-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: تأثیر انقلاب در برقراری عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/2/1379	6- مناسبت: بيانات در ديدار كارگران و معلمان به مناسبت روز جهانى كارگر و سالگرد شهادت استاد مطهرى
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان نظام (مجلس- دولت و دادگستری)	8- سایر مخاطبین: عموم مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: وضع قانون- اجرای قانون- عدالت اجتماعی- انقلاب اسلامی
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در سایر قوا

ب) متن پیام

انقلاب اسلامى اين بت تبعيض و طاغوت پرورى را در اين كشور شكست. قبل از انقلاب، فاصله‌ى بين فقير و غنى يك امر اجتناب‌ناپذير تلقى مى‌شد. كسى جرأت نمى‌كرد بگويد بالاى چشمتان ابروست. انقلاب اسلامى آمد و راه عدالت اجتماعى را باز و مسير را هموار كرد. اما ما بايد عمل كنيم. آن كسى كه قانون مى‌گذارد، آن كسى كه تصميم مى‌گيرد و آن كسى كه برنامه‌ريزى مى‌كند، بايد ملاحظه‌ى عدالت اجتماعى را بكند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 12-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت خواهی امری فطری	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 26/4/1387	6- مناسبت: میلاد حضرت علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی	8- سایر مخاطبین: اقشار مختلف مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عدالت- حکومت انبیاء عظام- توسل به خدا
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت خواسته‌ی يک جماعت خاصی از مردم يا اهل يک کشور و اهل يک ملت نيست؛ عدالت خواسته‌ی طبيعی و تاريخی همه‌ی آحاد بشر در طول تاريخ بشريت است. همان چيزی است که بشر تشنه‌ی آن است و جز در حکومت انبيا عظام الهی- آنهايی که به حکومت رسيدند – يا اوليای برجسته مثل اميرالمؤمنين، عدالت به معنای واقعی کلمه اجرا نشده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 13-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت‌خواهی اولیای الهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 4/4/1369	6- مناسبت: هفته قوه‌ی قضاییه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و قضات دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اخلاق- احقاق حق- ابطال باطل
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بايد مثل همان اولياى الهى، در برخورد با حق و باطل، آن‌جايى كه حق است، با همه‌ى وجود، از آن دفاع كرد و آن‌جايى كه باطل است، با همه‌ى وجود، با آن مقابله نمود. براى احقاق حق و ابطال باطل، هيچ بهانه و هيچ شرطى وجود ندارد. بايستى انسان، احقاق حق و ابطال باطل را ان‌شاءالله در حد منتهاى توان و قدرتش، انجام بدهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 14-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اهمیت عدالت از نظر معصوم	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 21/12/1368	6- مناسبت: سالروز ولادت امام زمان (عج)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارکنان وزارتخانه‌های بازرگانی، کشاورزی، اطلاعات و پست و تلگراف و تلفن، مسؤولان بنیاد شهید، بنیاد مستضعفان و جانبازان و بنیاد مسکن، مسؤولان عقیدتی و سیاسی وفرماندهان نواحی ژاندارمری سراسر کشور و جمعی از خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان	8- سایر مخاطبین: قضات و کلیه مدیران و مسؤولان و اعضای دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مردم- اخلاق- نظام اسلامی- قسط- مستضعفان- معنویت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مظهر عدل پروردگار، امام زمان(عج) است و مى‌دانيم كه بزرگترين خصوصيت امام زمان(عليه‌الصلاةوالسلام) – كه در دعاها و زيارات و روايات آمده است – عدالت مى‌باشد: «يملأ الله به الارض قسطا و عدلا». ما بايد امروز جامعه را جامعه‌ى عدالت بكنيم. در بناى يك جامعه، عدالت از همه چيز مهمتر است. عدالت، به معناى عدم تبعيض در حقوق و حدود و احكام است. عدالت، يعنى كمك به مردم محروم و ضعيف. عدالت، يعنى اين‌كه برنامه‌ها و حركت

كلى كشور، در جهت تأمين زندگى مستضعفان باشد. عدالت، به معناى اين است كه كسانى كه در زير سايه‌ى سنگين نظام طاغوتى، از حقوق خود محروم ماندند، به حقوقشان برسند. عدالت، يعنى اين‌كه عده‌ى خاصى براى خودشان حق ويژه‌يى قايل نباشند. عدالت، يعنى اين‌كه حقوق انسانى و اجتماعى و عمومى و حدود الهى، يكسان بر مردم اجرا شود. اگر جلوى كسانى كه با تكيه بر فريب و زور و يا بر اساس كارهاى ناصحيح و مبتنى بر عقلهاى مادى و منحرف از معنويت، توانستند به چيزهايى كه حق آنها نبوده است، دست پيدا كنند، گرفته شود تا فرصتى براى ادامه‌ى كار خود پيدا نكنند، عدالت تحقق پيدا كرده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 15-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت اجتماعی لازمه‌ی جامعه‌ی دینی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 6/8/1383	6- مناسبت: بیانات در دیدار مسؤولین نظام
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان، مدیران، برنامه‌ریزان و کارمندان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- عملکرد- جامعه دینی- پژوهش- ارزشهای اسلامی
12- سایر موارد: عدالت اجتماعی یک هدف است و باید ارزشهای اسلامی پیاده شود.

ب) متن پیام

اصرار بر تحقق عدالت اجتماعى. اين‌كه ما مى‌گوييم، شعار نيست؛ حقيقت و هويت ماست. ما اگر دنبال عدالت اجتماعى نباشيم، وجود ما پوچ و بيهوده است و جمهورى اسلامى معنى ندارد. بايد عدالت اجتماعى را تحقق ببخشيم؛ بايد ارزشهاى اسلامى را در جامعه پياده كنيم؛ بايد جامعه را، جامعه‌ى دينى و اسلامى كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 16-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت مطلق	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 18/2/1377	6- مناسبت: خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمازگزاران	8- سایر مخاطبین: اقشار مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون- مردم- جامعه- نظام پیامبر اکرم (ص) – عدل بی‌اغماض
12- سایر موارد: سایر خطوط اصلی عبارتند از معرفت شفاف وبی‌ابهام؛ عبودیت کامل و بی‌شریک در مقابل پرودرگار و عشق و عاطفه‌ی جوشان

ب) متن پیام

خطّ اصلى دوم [از خطوط چهارگانه نظام اسلامی پيامبر اکرم (ص)]، عدالت مطلق و بى‌اغماض بود. عدالت در قضاوت، عدالت در برخورداريهاى عمومى و نه خصوصى – امكاناتى كه متعلّق به همه‌ى مردم است و بايد بين آنها با عدالت تقسيم شود – عدالت در اجراى حدود الهى، عدالت در مناصب و مسوؤليت‌دهى و مسؤوليت پذيرى. البته عدالت، غير از مساوات است؛ اشتباه نشود. گاهى مساوات، ظلم است. عدالت، يعنى هر چيزى را به جاى خود گذاشتن و به هر كسى حقّ او را دادن. آن عدل مطلق و بى‌اغماض بود. در زمان پيامبر، هيچ كس در جامعه‌ى اسلامى از چارچوب عدالت خارج نبود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 17-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: سلامت دستگاه قضایی نشانه‌ی سلامت کشور	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: دیدار جمعی از قضات و اعضای دستگاه قضایی در ماه رجب
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مدیران و مسؤولان قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مبارزه با مفاسد- سالم سازی- اخلاق- اجرای حدود الهی- تشکیلات- مردم
12- سایر موارد: وظایف دستگاه قضایی

ب) متن پیام

در واقع، در جامعه‌ى اسلامى، قوه‌ى قضاييه همين دو وظيفه را دارد: اجراى حدود الهى، استقرار عدالت. بديهى است استقرار عدالتى كه قوه‌ى قضاييه مى‌كند از طريق قضاست؛ والا دستگاه اقتصادى كشور هم موظف به استقرار عدالت است؛ دستگاه سياسى نيز همين‌طور؛ همه‌ى دستگاهها نيز همين‌طور. اين دستگاه، از طريق قضاست كه مى‌تواند همه جا را سالم كند. من يك وقت عرض كردم: اگر دستگاه قضايى سالم باشد، دستگاههاى ديگر قاعدتاً به سلامت خواهند گراييد؛ چون اگر فاسد بودند، سر و كارشان با دستگاه قضايى خواهد افتاد. دستگاه قضايى سالم، دولت را هم سالم مى‌كند. آحاد مردم را هم سالم مى‌كند. سوءحال را به حسن حال برمى‌گرداند و تغيير مى‌دهد. اما خداى ناكرده، اگر دستگاه قضايى ناسالم بود، قاعدتاً دستگاههاى ديگر هم به عدم سلامت خواهند گراييد. اگر چه ممكن است در گوشه و كنارى، كسانى سالم بمانند؛ اما طبيعت قضايا غير از اين خواهد بود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 18-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: آثار عدالت‌جویی علی (ع)	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/9/1375	6- مناسبت: میلاد مسعود حضرت علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان نظام	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- پژوهشی ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: اخلاق- سیاست‌های نظام- عملکرد
12- سایر موارد: شدت عدالت- شخصیت علی (ع)

ب) متن پیام

شايد در بين چهره‌هاى معروف جهان و به طور خاص در ميان شخصيتهاى اسلامى، هيچ شخصيتى را نتوانيم پيدا كنيم – حتى خود پيامبر اسلام – كه در ميان ملتها و پيروان اديان مختلف و در زمانهاى گوناگون، به قدر اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام محبوب باشد. شما وقتى نگاه مى‌كنيد، مى‌بينيد در همان زمان خود اين بزرگوار، كه شمشير عدالت و شدت عدل او، دلهاى متمرد و روحهاى خودخواه را از خود بيزار مى‌كرد و جبهه‌ى دشمنى بزرگى عليه او به وجود مى‌آورد، حتى دشمنانش هم وقتى به اعماق روح خود مراجعه مى‌كردند، نسبت به آن بزرگوار، عقيده‌ى همراه با تعظيم و تكريم و محبتى را احساس مى‌كردند. اين، تا زمانهاى بعد هم ادامه داشت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 19-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: آثار استقرار عدالت قضایی	4- منبع: CDبیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1376	6- مناسبت: هفته قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: مدیران قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قوانین و مقررات- تشکیلات- مبارزه با ظلم- انحراف جامعه- نتایج
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قوه‌ی قضاييه، بايد اساس کار را بر اين قرار بدهد که در جامعه، قوانين و مقرراتی که ضامن تأمين عدالت است، به طور کامل اجرا بشود. قوه‌ی قضاييه نبايد يک مورد تخلف را هم ناديده بگيرد. اگر استقرار عدالت به وسيله‌ی قوه قضاييه انجام بگيرد، همه‌ی کارها درست خواهد شد؛ تبليغ مبلغ بجا، فعاليت فعالان کشور مثمر و توليد ثروت و انبوه شدن ثروت در کشور، به سود همه انجام خواهد شد.

چنانچه قوه‌ی قضاييه نتواند اين وظيفه‌ی عمده- يعنی استقرار عدالت- مبارزه‌ی با ظلم و مبارزه‌ی با تجاوز و تعدی را به طور کامل انجام بدهد، اين نتايج بر آن کارها مترتب نخواهد شد؛ بلکه نتايج منفی و سوء و در نهايت انحراف جامعه از مسير اصلی خود، پيش خواهد آمد!

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 20-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای عدالت در دستگاه قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- تشکیلات- عملکرد- قانون- قضات- کارکنان اداری- مدیران قضایی- تخلف قضایی- اعتمادسازی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

انبساط عدالت در سرتاسر دستگاههاى قوه‌ى قضاييه تا رده‌هاى پايين در همه جاى كشور است. هر دادگاهى در هر نقطه‌اى كه مرجع جمعى از مردم است – ولو جمع كوچكى – بايد به نحوى عمل كند كه دلگرمى و اعتماد مردم را به خود جلب كند؛ يعنى همه مطمئن شوند كه اين هسته‌ى قضايى كه در اين‌جا مستقر است، بر طبق قانون و عدل حكم خواهد كرد. طبيعى است اكثر مردم – كه اكثر مردم خوبند – خشنود و دلگرم خواهند شد؛ اقليتى هم كه متجاوزان و خودسرها و متعديان به حقوق ديگران هستند، نگران خواهند گرديد. اين نگرانى، نعمت بزرگى است. بدانند كه اين پنجه‌ى قوى، در آن نقطه از كشور هم كارآمد است. شرط اعتماد مردم به قوه‌ى قضاييه اين است. من مكرر به دوستان و برادران اين نكته را عرض مى‌كنم كه از تخلف قضايى حتى در گوشه‌اى از كشور هم نبايد اغماض و صرفه‌نظر كرد؛ چون بدنه‌ى متصل به مردم، همين بخشهاى منتشر در سرتاسر كشور هستند؛ مردم با اينها تماس دارند و نزديكند. قضاوت درباره‌ى آنها، تعميم پيدا مى‌كند به قضاوت در كل قوه‌ى قضاييه. گاهى مى‌بينيد يك قاضى يا يك كارمند قضايى در نقطه‌اى از كشور خداى نكرده به نحوى عمل مى‌كند كه نظر جمعى از مردم را نسبت به كل قوه‌ى قضاييه برمى‌گرداند و همه‌ى اين زحمات و خدمات و تلاشهايى را كه اين‌قدر هم قيمت دارد، به‌كلى از بين مى‌برد. بنابراين، هم اقتدار قوه‌ى قضاييه يك اصل است، هم معتمد بودن آن. بايد به‌گونه‌اى عمل كرد كه دل مردم گرم باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 21-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: قوه قضائیه مظهر عدالت در نظام اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- سالم‌سازی- مبارزه با مفاسد- پیشگیری
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قوه‌ی قضاييه می‌تواند مظهر عدالت در نظام اسلامی باشد. قوه قضاييه، با صلابت، با اقتدار، با تصميم‌‌گيری درست و به هنگام می‌تواند جلوی پيدايش و رشد جرايم و توسعه خلاف در دستگاه‌های مختلف را سد کند؛‌ از ظلم به مظلومان و مستضعفان جلوگيری کند؛ از قدرت نمايی کسانی که به زر و زور مسلحند، جلوگيری کند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 22-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت الگوی نظام اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/12/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان کشور	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: کارگزاران- مردم- عملکرد- نظام اسلامی- مسؤولین- عدالت اقتصادی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسؤولان بايدهمت كنند تا بتوانند اين عدالت مورد نظر اسلام را در همه‌ى ابعاد – در ابعاد قضايى، در ابعاد اقتصادى، در تقسيم منابع ثروت ملى و فرصتهاى گوناگون و در همه‌ى چيزهايى كه در كشور براى انسانها اهميت دارد – اجرا كنند. در هزينه‌ى بيت‌المال، در استفاده‌ى شخصى، در عزل و نصب و در همه‌ى كارهايى كه يك مسؤول در قواى سه‌گانه – چه در قوه‌ى مجريه، چه در قوه‌ى قضاييه و چه در قوه‌ى مقننه – مى‌تواند انجام دهد، بايد هدف، اجراى عدالت؛ و روش، روش عادلانه باشد. اگر اين‌طور شد – كه در هر بخشى از بخشهاى اين كشور و اين نظام به تحقق عدالت همت گماشته شد و كسانى دنبالش را گرفتند و عدالت در دسترس بود و مردم طعم آن را چشيدند؛ در همه‌ى بخشهاى زندگى بايد سعى كنيم اثرى از بى‌عدالتى نماند – آن روز است كه جمهورى اسلامى خواهد توانست به همه‌ى مردم دنيا و به همه‌ى امتهاى اسلامى، به عنوان الگوى حقيقى اسلام، خودش را نشان دهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 23-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: ناخشنودی یکی از طرفین در اجرای عدالت قضایی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 23/5/1378	6- مناسبت: انتصاب به سمت ریاست قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): حضرت آیت ا… هاشمی شاهرودی	8- سایر مخاطبین: کلیه قضات و مسؤولین قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون- تشکیلات- قضات- عملکرد- قاضی و قضا
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

طبيعت كار دستگاه قضايى مستلزم آن است كه همواره يكطرف از دو سوى مرافعات، از نتيجه‌ى قضاء، ناخشنود است، ولى آنگاه كه عدالت و قانون بى‌گذشت بر عملكرد محاكم قضايى حاكم است حتى خرده‌گيران و عيبجويان نيز در وجدان خود، قاضى و قضاء را تحسين و به ارزش و اعتبار آن اذعان ميكنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 24-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: نهضت عدالت‌خواهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار با دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آمو زشی
11- عناوین مرتبط: نهضت‌های اجتماعی- جوانان
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسأله‌ى نهضت عدالت، عدالت‌خواهی و عدالت جويی که من خطاب به دانشجويان آن را گفتم [مورد تأکيد است]. البته من مى‌دانم علاقه به اين حركتها و نهضتهاى اجتماعى در بين دانشجويان و كلا جوانان زياد است؛ اين را من کاملاً آگاه هستم. سؤالهايى هم در اين زمينه دارند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 25-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای عدالت موجب اعتمادسازی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: دیدار جمعی از قضات و اعضای دستگاه قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مدیران قضایی- کارگزاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- عملکرد- تشکیلات- قضا- مسؤولین
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

موضوع قضا يعنى همان قضاوت كردن، حق را احقاق كردن و دل مظلوم را شادكردن. اين، قضاست؛ كه در دل آحاد مردم، نور اميد برمى‌افروزد. اگر كسى به دفعات مكرر، مثلا به بنده مراجعه كند، در دفعات اول با اميد بيشتر مى‌آيد و اگر پاسخ و عكس‌العملى نبيند، بتدريج اين اميد كمتر خواهد شد. دفعه‌ى دهم، چنانچه حادثه‌اى براى او پيش آيد، خواهد گفت «چرا به فلانى مراجعه كنم؟ فايده‌اى ندارد!» نور اميد در او فرو مى‌ميرد. اين، اول مصيبت است. نبايد بگذاريم كه نور اميد دلهاى مردم به دستگاه عظيم عدالت اسلامى، كه مظهر آن قوه‌ى قضاييه است، خاموش شود. اين هم بسته به آن است كه عدالت را به هر قيمتى كه هست، اجرا كنيم. بنابراين مى‌توانيم اين را به‌عنوان يك آرزوى عملى، به‌عنوان چيزى كه از دسترس ما دور نيست، آرزو كنيم و براى آن تلاش كنيم و از خدا بخواهيم كه «و ارزقنى اجتهاد المجتهدين.» در اين راه، بتوانيم قوه‌ى قضاييه را به اين شكل درآوريم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 26-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اخلاق لازمه‌ی عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 23/4/1372	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قانون- مدرسه‌سازی- مردم- اخلاق شیطانی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت اجتماعى، به مقدار زيادى وابسته به اخلاق است. البته بخش عمده‌ى آن مربوط به مقررات و قوانين جامعه است. اما مقررات و قوانين، بدون اين‌كه افراد از اخلاق الهى و اسلامى برخوردار باشند، چندان كارساز نيست. امروز در جامعه‌ى ما، هستند كسانى كه درآمدهاى زيادى دارند. حال يا تخصص آنها تخصص مورد نيازى است، يا افراد كمى آن تخصص را دارند. به هر جهت و به هر دليل، درآمدهاى زيادى دارند. آيا اين همه درآمد را بايد صرف خودشان كنند؟ اين اخلاق مادى است. اين اخلاق شيطانى است. به تعبير درست‌تر، اين اخلاق حيوانى است. حيوان هرچه دارد، مال شخص خودش است. اخلاق انسانى و بخصوص آن اخلاق والاى اسلامى، اين طور حكم نمى‌كند. آنچه شما داريد، بايد پس از آن‌كه نياز ضرورى خودتان را تأمين كرديد و خواسته‌هاى خودتان را عمل نموديد، براى بقيه‌ى انسانهايى كه در آن جامعه هستند صرف شود. همسايه‌ى شما اگر نيازى دارد، صرف او شود. خويشاوند شما اگر نيازى دارد، صرف او شود. فرض كنيد امروز در جامعه‌ى ما، مدرسه‌سازى يك مسأله‌ى مهم است. ساختن فضاهاى آموزشى، يا همين رسيدگى به عقب‌افتاده‌ها و معلولين جسمى و ذهنى، يك كار مهم است. كسانى‌كه امكان مالى دارند، بسيار شايسته است و از لحاظ اخلاقى يك فريضه است كه بخشى از ثروت خودشان را براى اينها صرف كنند. اين، همان دگرگونى اخلاقى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 27-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای عدالت	4- منبع: CD بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار جمعی از قضات و اعضای دستگاه قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مردم و سایر مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- عملکرد- حکومت حضرت علی (ع)
12- سایر موارد: نهراسیدن از اجرای عدالت

ب) متن پیام

ما هم از اول انقلاب، از اين‌گونه افراد داشتيم كه «با دستگاه اسلامى» بودند، اما «بر دستگاه اسلامى» شدند. چرا؟ براى خاطر عدالت! اين، افتخار ماست كه كسى به خاطر عدالت ما، با ما بد شود. «اميرالمؤمنين قتل فى محراب عبادته لشدة عدله.» افتخار است اگر بتوانيم به اين حالت دست پيدا كنيم. ننگ و سرافكندگى آن‌جايى است كه خداى ناخواسته كسى با ما به خاطر بى‌عدالتى‌مان بد شود. اين است كه انسان از خفت و هوان آن، در دنيا و آخرت نمى‌تواند نجات پيدا كند. اما اين‌كه با ما بد شوند كه «چرا حد جارى كرديد؟ چرا ناشايسته را از كار خود بركنار كرديد؟ چرا به شايسته، طبق شايستگى او اهميت داديد؟ چرا تخلف را از هر كسى، حتى از نزديكان و اكابر خود نديده نگرفتيد؟» اين بد شدن، مايه‌ى افتخار است. اين‌كه بد نيست. و اين مى‌شود آن دستگاه قضايى كه نور اميد را در دلها روشن خواهد كرد. وقتى ديدند كه اين دستگاه قضايى رفيق و دوست و قوم و خويش و نزديك و دور نمى‌شناسد؛ حق و باطل را مى‌شناسد؛ حق را بلند مى‌كند و باطل را سركوب مى‌سازد، هر كسى اميد پيدا مى‌كند. اين، آن كمال مطلوب قوه‌ى قضاييه است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 28-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: قوه قضائیه ضامن نظام	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- مسؤولین- مردم- نظام اسلامی
12- سایر موارد: قوه قضائیه ضامن صحت عمل مسؤولان نظام و آحاد مردم و تأمین حقوق آنهاست.

ب) متن پیام

در واقع قوه‌ى قضاييه ضامن صحت عمل مسؤولان نظام و آحاد مردم و تأمين حقوق آنها در نظام اسلامى است. اگر ما تشنه‌ى عدالتيم، تضمين تحقق عدالت، با سلامت و كارآمدى قوه‌ى قضاييه ميسر است. اگر ما براى مردم و حقوق آنها ارزش درجه‌ى يك قائليم، تأمين اين حقوق، در گرو اين است كه قوه‌ى قضاييه بتواند كار خود را با قوت، شجاعت و بصيرت انجام دهد. نقش قوه‌ى قضاييه، اين چنين بى‌بديل و عظيم است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 29-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت موجب آرمان‌گرایی در جوانان	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/2/1384	6- مناسبت: بیانات در دیدار با دانشجویان و اساتید استان کرمان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جوانان	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: آرمان سیاسی- عدالت اجتماعی- نظام اسلامی- تبعیض- مبارزه با مفاسد- تشکیلات- امنیت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسأله‌ى اول، شکل دادن به يك آرمان سياسى است كه بتواند به فعاليت‌ها و تلاش‌هاى جوان جهت بدهد؛ چون بدون آرمان، نه مى‌شود درست زندگى كرد و نه تلاش انسان، منضبط خواهد بود. بايد آرمان و خط روشن و افق واضحى در مقابل وجود داشته باشد كه به انسان جهت بدهد. اين آرمان چيست؟

من از اين‌جا شروع كنم كه جوان در ايران اسلامى كنونى ما – شايد در جاهاى ديگر هم همين‌طور باشد؛ من نمى‌توانم از لحاظ علمى اظهارنظرى بكنم؛ اما آن چيزى كه به تجربه و شناخت از نزديك به آن رسيده‌ام، در مورد جوان ايرانى كنونى ماست – آرزوهايش خلاصه نمى‌شود در پيدا كردن خانه و همسر و شغل؛ اين، همه‌ى آرزوهاى يك جوان نيست. البته اينها نيازهاى يك جوان است و دوست دارد تأمين شود؛ اما فراتر از اين، آرزوهاى بزرگترى هم به‌طور طبيعى در جوان ما وجود دارد؛ بخشى مربوط به طبيعت جوانى است – كه آرمانگرايى در آن وجود دارد – بخشى مربوط به آرزوهايى است كه نظام جمهورى اسلامى براى ملت و آينده‌ى ما ترسيم كرده؛ برخى شايد بر اثر پيشرفت‌هايى است كه تاكنون با تجربه به دست آمده؛ برخى هم بر اثر ناكامى‌هايى است كه وجود دارد. جوان ما وقتى تبعيض را در جامعه مى‌بيند، آرزوى عدالت اجتماعى در دل او شعله مى‌كشد. جوان ما وقتى فساد را در بخشى از دستگاه‌هاى مجموعه‌ى نظام مشاهده مى‌كند، ميل به مبارزه‌ى با فساد و آرمان ريشه‌كنى فساد در درون او شکل مى‌گيرد و او را به حركت وادار مى‌كند. به اين دلايل، كمال‌جويى و آرمان‌خواهى در جوانان ايران اسلامى ما وجود دارد.

جوان چه مى‌خواهد؟ جوان ما مايل است در كشورى كه خانه‌ى اوست، فقر و عقب‌افتادگى و بدبختى نباشد؛ امنيت و عزت و افتخار وجود داشته باشد؛ صفا و محبت و روشن‌بينى بر فضاى زندگى حاكم باشد؛ ميدان كار و تلاش و پيشرفت در برابر او باز باشد؛ احساس پوچى نكند؛ هدف روحى و معنوى و والايى كه در دل هر انسانى هست، بتواند آن را اشباع كند. اين يك ترسيم كلى از آرمان‌هايى است كه قاعدتا يك جوان ايرانى دارد. اين چيزهايى كه عرض كردم، مجموعاً در اصطلاح قرآنى حيات طيبه است؛ «فلنحيينّه حياة طيّبه». حيات طيبه يعنى زندگى در رويه‌ى مادى و نيازهاى جسمانى و همچنين در لايه‌ى نيازهاى معنوى – چه علمى، چه عملى، چه روحى – پاسخگو باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 30-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: مطالبه عدالت، تقویت نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان فرهنگی، روحانیون، افراد موجه و دلسوز	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جنبش دانشجویی- مسائل ضد عدالت- مسؤولین- نظام اسلامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[سؤال] بنده پيرامون پيام جناب‌عالى به جنبش دانشجويى آبان 81 می‌باشد. برخى از مسؤولان فرهنگى و حتّى روحانيون و افراد موجه و دلسوز، ما را نصيحت مى‌كنند كه مطالبه کردن از مسائل ضد عدالت و اعتراض به آنها، به نظام و انقلاب ضربه مى‌زند و اين كارها تندروى است. در پاسخ به اين افراد چه بايد گفت؟

[پاسخ] بايد گفت مطالبه‌ى عدالت نه فقط به نظام ضربه نمى‌زند، بلكه نظام را تقويت مى‌كند. البته من نمى‌دانم شما آن را چگونه مطالبه كرده‌ايد كه آنها گفته‌اند ضربه مى‌زند. ممكن است روش مطالبه، تند يا خشن يا نامناسب بوده، كه من در اين باره قضاوتى ندارم؛ اما اصل مطالبه‌ى عدالت، هيچ ضربه‌يى به انقلاب نمى‌زند؛ كاملاً هم در جهت تقويت انقلاب است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 31-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: آثار بی‌توجهی به عدالت اجتماعی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 25/4/1376	6- مناسبت: بیانات در دیدار جمعی از فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: مسؤولین و نمایندگان مجلس
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: عملکرد- مردم- قانون‌دانان قانون‌شکن
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اگر جهتگيرىِ عدالت اجتماعى در کشور ضعيف شود، هر كارى در کشور انجام گيرد، به زيان طبقات ضعيف و عامّه‌ى مردم و به سود يك عدّه‌ى معدود زرنگها و گردن‌كلفتها و دست و پادارها و قانوندانهاى قانون‌شكن كه راههاى قانون را بلدند و قانون‌شكنى را هم مى‌دانند، تمام خواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 32-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: صبر و بردباری مردم ثمره عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/6/1382	6- مناسبت: دیدار با اعضای مجلس خبرگان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی و اجرایی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تعاملات- سالم‌سازی- اخلاق- مردم- تبعیض
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

تا وقتى در جامعه عدالت باشد، تبعيض نباشد، نگاه متفاوت به اشخاص و قشرها نباشد و امتيازطلبيهاى زيادى و نابحق و نابجا در جامعه وجود نداشته باشد، مردم بر خيلى از ناكاميها صبر مى‌كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 33-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: ایجاد امنیت قضایی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1373	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: کلیه قضات و کارکنان دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قانون اساسی- تشکیلات- عملکرد – امنیت قضایی- مردم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

شما نگاه كنيد ببينيد از قوه‌ى قضائيه چه انتظاری هست، كه اين انتظارات در قانون اساسى ما آمده است. اگر شما به ذهنيت عامه‌ى مردم و به ذهنيت اسلامى نگاه كنيد، مى‌بينيد كه توقع از قوه‌ى قضائيه اين است كه عدالت در زندگى مردم ملموس شود؛ عدالت را حس كنند و اين عموميت پيدا كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 34-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: برابری در اجرای قوانین	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 19/6/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار با مسؤولان و اعضای دستگاه قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی و قضات	8- سایر مخاطبین: سایر قوا و دستگاهها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون- عملکرد- حدود الهی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قضای اسلامى قضايى است كه اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام، نسبت به حسان‌بن‌ثابت(57) اعمال كرد. «حسان» با شعر و زبان خود، از اميرالمؤمنين دفاع كرده بود. به اميرالمؤمنين گفتند: «او جزو دوستان شماست. او جزو گروه شماست. او در دفاع از شما شعر گفته است؛ جزو مجموعه‌ى شماست. حال اگر در ماه رمضان مرتكب كار خلافى هم شده – كه البته كار او ظلم به كسى هم نبوده، بلكه ظلم به نفس خودش بوده است – از وى صرف‌نظر كنيد!» اميرالمؤمنين فرمود: «من حد الهى را تعطيل نمى‌كنم!» و حد را بر او جارى كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 35-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: کسب رضای الهی در کار قضا	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دستگاه قضایی و قضات	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: رضای الهی- مصلحت مردم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اساس قضیه این است که ما بتوانیم رضای الهی را کسب کنیم. اگر رضای الهی را تعقیب کردیم، آن وقت مصلحت مردم، خیر مردم و اجرای عدالت به آسانی برای ما میسر خواهد شد. اگر دنبال رضای خدا نبودیم – دنبال رضای این و آن بودیم- آن وقت کارها نابسامان خواهد شد و سامان کارها حاصل نخواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 36-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اقامه عدل، تکلیف اصلی قوه قضائیه	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه‌ی قضاییه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضاییه	8- سایر مخاطبین: قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- رفاه و تأمین امنیت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

نكته‌ى اول اين است كه تكليف اصلى قوه‌ى قضاييه، عبارت از اقامه‌ی قسط و عدل است. اين، در حركت و دعوت انبيا، شايد اصليترين امر مربوط به زندگى مردم باشد. حالا آن مسائل معنوى و تعالى روحى و امثال اينها، به جاى خود محفوظ است. درعين‌حال، آنچه كه مربوط به اداره‌ى زندگى مردم مى‌شود، هيچ چيزى به قدر عدل و قسط – نه در قرآن و نه در حديث – مورد توجه قرار نگرفته است. البته، رفاه زندگى مردم و تأمين امنيت كه يكى از لوازم زندگى آنهاست، وجود دارد؛ اما تكيه‌يى كه روى عدل شده – كه قيام همه‌ى امور بر قيام عدل مى‌باشد – روى هيچ چيز ديگر نشده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 37-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: دامنه‌ی عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولان اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مرافعه خصوصی- جرائم- اموال مردم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

البته اين عدالت، عرض عريضى دارد: گاهى در يك مرافعه‌ی خصوصى است؛ دعوا سر فلان مقدار پول، چند متر زمين، وقوع يك جنايت، ضرب و جرح و از اين قبيل چيزها. گاهى در يك مسأله‌ى مهمتر است؛ آن‌جايى است كه به سرنوشت و حقوق و مسير زندگى مردم ارتباط پيدا مى‌كند. گاهى يك امر مالى بزرگ است؛ كسانى دست تطاول به سوى اموال متعلق به مردم و فقرا مى‌گشايند؛ فرض بفرماييد هزاران انسان يا هزاران خانواده در روستا و يا در شهر بايد با صرف مبلغى جاده‌دار و كارخانه‌دار شوند، امكانات زندگى و شغل و مزرعه و غيره برايشان فراهم شود؛ بعد يك انسان زياده‌طلب و متجاوز مى‌آيد و همين پولى را كه بايد صرف اين همه كار شود، يكجا به كيسه‌ى مطامع شخصى خود مى‌ريزد. اين جرم، بسيار بزرگتر است از اين‌كه يك نفر مثلا به صورت ديگرى سيلى بزند؛ البته آن هم جرم است و از آن هم نبايد گذشت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 38-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت، یک اصل الهی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 12/5/1384	6- مناسبت: بیانات در دیدار با مسؤولان نظام
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان نظام	8- سایر مخاطبین: سایر مدیران حکومت و آحاد ملت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: حرکت الهی- انبیا- دشمنان عدالت- انقلاب اسلامی- نظام اسلامی
12- سایر موارد: عدالت در صحنه بین‌المللی- اهداف انقلاب اسلامی

ب) متن پیام

تكيه‌ى بر عدالت، اساسى‌ترين و محوری‌ترين اصل يك حركت الهى است؛ ادامه‌ى كار همه‌ى انبيا و مصلحان بزرگ تاريخ است. البته عدالت دشمنانى دارد. همه‌ى كسانى كه نانشان در بى‌عدالتى است، با عدالت دشمن‌اند. همه‌ى كسانى كه با قلدرى و زورگويى – چه در صحنه‌ى ملى، چه در صحنه‌ى بين‌المللى – تغذيه مى‌شوند، با عدالت مخالفند. عدالت، شعار اصلى و هدف بزرگ انقلاب اسلامى و نظام جمهورى اسلامى بوده و هست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 39-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: علی (ع) شهید راه عدل	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/9/1381	6- مناسبت: شهادت حضرت علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات و اجراکنئدگان قانون
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: احقاق حق- شهادت در راه اجرای عدالت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

«قتل فى محراب عبادته لشدة عدله»؛ عدالت او موجب شهادت او شد. پايبندى واقعى و صادقانه و صميمى او به عدالت و مبناى اصيلى كه آن بزرگوار در همه‌ى دوران حكومتشان آن را دنبال مى‌كردند موجب شد جانشان در معرض اين تهديد قرار گيرد و خون مباركشان در محراب عبادت ريخته شود. ما در زيارت عاشورا به امام حسين عليه‌الصلاةوالسلام عرض مى‌كنيم: «السلام عليك يا ثارالله و ابن ثاره»؛ يعنى مثل خون اباعبدالله عليه‌السلام، صاحب خون اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام هم خداوند متعال است؛ چون اين خون هم در راه احقاق حق و احياى عدالت بر زمين ريخته شد. همه بايد به احترام اين خون پاك و آن شخصيت عظيم و قدسى و آن ولى اعظم الهى سعى كنيم اين فرمايشها و توصيه‌ها را كه خطاب به ما هم هست، در عمل خودمان رعايت كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 40-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: نقش غدیر در عدالت اسلامی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 30/3/1371	6- مناسبت: عیدسعید غدیرخم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و آحاد ملت	8- سایر مخاطبین: مسؤولین نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: خلافت و حکومت- استقرار عدل الهی و اسلامی- اسلام- حکومت امیرالمؤمنین (ع)
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[يکی از نكاتی] که در ماجرای غدير مى‌شود فهميد، اين است كه اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام، در همان چند سالى كه به خلافت و حكومت رسيدند، نشان دادند كه اولويت در نظر آن بزرگوار، استقرار عدل الهى و اسلامى است. يعنى عدالت، يعنى تأمين كردن هدفى كه قرآن براى ارسال رسل و انزال كتب و شرايع آسمانى، بيان فرموده است: «ليقوم الناس بالقسط(20).» اقامه‌ى قسط الهى. قسط و عدل با دستورى كه اسلام معين كرده، بهترين تضمين و تأمين كننده‌ى عدالت است. اين، در نظر اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام، اولويت درجه‌ى اول بود. جامعه‌ى اسلامى، با عدل و قسط است كه قوام پيدا مى‌كند و مى‌تواند به عنوان شاهد و مبشر و هدايتگر و الگو و نمونه، براى ملتهاى عالم مطرح شود. بدون عدل، ممكن نيست. ولو همه‌ى ارزشهاى مادى و ظاهرى و دنيايى هم فراهم شود، اگر عدالت نباشد، در حقيقت هيچ كارى انجام نشده است. اين، آن برجسته‌ترين مسأله در زندگى حكومتى اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام بود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 41-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: تأمین عدالت اجتماعی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/3/1371	6- مناسبت: سالگرد رحلت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین:سایر افراد و دست‌اندرکاران حکومت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: محرومین- عدالت اجتماعی- محرومان و مستضعفان
12- سایر موارد: در نگاه و رفتار امام (ره) اصل نجات محرومین بود.

ب) متن پیام

نقش محورى دادن به نجات محرومين و تأمين عدالت اجتماعى. هميشه، مردم در چشم امام، «اصل» بودند. در منطق و در خط حكومتى امام امت، محرومان و مستضعفان محور تصميم‌گيريها محسوب مى‌شدند و همه‌ى فعاليتهاى اقتصادى و امثال آن، بر محور نجات محرومين از محروميتها بود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 42-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: تبعیض در استفاده از دستاوردها	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1367	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و مسؤولان دستگاه قضا	8- سایر مخاطبین: مسؤولان اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قانون- حق- تجاوز از حدود- قوه فرهنگی
12- سایر موارد: ممانعت افراد سودجو از به نتیجه رسیدن تلاش‌ها

ب) متن پیام

همیشه کسانی هستند که از ثمرات کارهای مثبت و سازنده دیگران سوءاستفاده‌ می‌کنند، طبیعت جوامع بشری این است، افرادی هستند که به حق خود قانع نیستند به قانون قانع نیستند، به مقررات احترام نمی‌گذارند، از حدود تجاوز می‌کنند، دارای یک طبیعت قوی‌تر از دیگران هم هستند- از لحاظ قوه‌ی مالی ثروتمندند، یا از لحاظ قوه‌ی فکری و قوه‌ی فرهنگی، مسلط بر اذهان دیگرانند- از دستاورد دیگران استفاده می‌کنند! لذا به خاطر تجاوز آنها از حدود، در کشور تلاش می‌شود، اما از تلاش انجام شده، همه استفاده نمی‌برند، بعضی استفاده می‌برند! این، به نتیجه نرسیدن تلاشها است!

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 43-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: قضاوت امیرالمؤمنین (ع)	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون- مردم- تساوی- اسلام- قانون اساسی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قضاوت امیرالمؤمنین (علیه‌سلام الله الملک الحق المبین) در تاریخ مشاهده می‌کنیم: آن عدالت قاطع، آن عدالت بی‌ملاحظه، آن عدالت فراگیر، آن عدالت امیدوارکننده، آن عدالتی که در افراد ضعیف و معمولی جامعه در مقابل قانون و معامله قانونی، با افراد مقتدر و قدرتمند یکسانند. در اسلام این طوری است؛ در قانون اساسی ما هم این طوری است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 44-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت، عقلانیت و معنویت	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 8/6/1384	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین اجرایی نظام و آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عقلانیت- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من مى‌خواهم اين نكته را هم عرض كنم كه اگر بخواهيم عدالت به معناى حقيقى خودش در جامعه تحقق پيدا كند، با دو مفهوم ديگر بشدت در هم تنيده است؛ يكى مفهوم عقلانيت است؛ ديگر معنويت. اگر عدالت از عقلانيت و معنويت جدا شد، ديگر عدالتى كه شما دنبالش هستيد، نخواهد بود؛ اصلا عدالت نخواهد بود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 45-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت و معنویت	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 8/6/1384	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و مسؤولین	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: نظام‌های کمونیستی- آزادی- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اگر عدالت را از معنويت جدا كنيم – يعنى عدالتى كه با معنويت همراه نباشد – اين هم عدالت نخواهد بود. عدالتى كه همراه با معنويت و توجه به آفاق معنوی عالم وجود و كائنات نباشد، به رياكارى و دروغ و انحراف و ظاهرسازى و تصنع تبديل خواهد شد؛ مثل نظامهاى كمونيستى كه شعارشان عدالت بود. ما مى‌گفتيم عدالت و آزادى؛ اما آزادى اصلا جزو شعارهاى آنها نبود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 46-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: هیچ کس بالاتر از قانون نیست	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 1/9/1378	6- مناسبت: پاسخ رهبر معظم انقلاب اسلامی به پرسش‌های دانشجویان در دانشگاه صنعتی شریف
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان در دانشگاه صنعتی شریف	8- سایر مخاطبین: مردم، کلیه قضات، مدیران و مسؤولان دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قوانین- جرم- تبرئه- دستگاه قضایی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ببينيد، اين حرف كه چون كسى جزو ياران انقلاب بوده، نبايد محاكمه شود، حرف غيرمنطقی است. كسى كه جزو ياران انقلاب است، بايد كارى كند كه از نظر قوانين همين انقلاب، جرم محسوب نگردد، تا به دادگاه كشانده نشود و اگر يك وقت در دادگاه هم رفت، تبرئه شود، والا اگر فرض كرديم يك نفر يار واقعى انقلاب است، اما جرمى هم مرتكب مى‌شود. نمى‌شود بگوييم چون يار واقعى انقلاب است، پس او محاكمه نشود. اين منطق درستى نيست. حالا اين دو نفرى كه اين آقا اسم آوردند، آيا وضعشان چطورى است؛ ياران واقعى انقلاب هستند، بودند، حالا هم هستند يا نيستند؛ يا بعضيشان هستند، بعضيشان نيستند، من كارى به آن ندارم؛ ليكن اگر فرض كنيم كسى جزو ياران انقلاب است، اين نبايد مانع شود از اين‌كه در هنگامى كه به‌نظر دستگاه قضايى خطايى از او سر مى‌زند، دست قضا به سمت او هم دراز شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 47-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اقامه ی قسط و عدل اولین هدف قوه قضائیه	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1377	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان دستگاه قضایی کشور و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: قضات و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اجتماعی- آزادی- امنیت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت و عدل، مهمترين ارزش در جامعه است: «بالعدل قامت السموات والارض(85)»؛ آسمان و زمين به عدالت وابسته است؛ نظام اجتماعى هم به عدالت وابسته است. اگر عدالت نباشد، هيچ چيز در جامعه نيست.در يك جامعه‌ى آزاد – حتى آزاد به همان سبك امريكايى – اگر عدالت نباشد – كه در آن‌جاها نيست و همان آزادى هم به نفع يك طبقه و عليه يك طبقه خواهد بود – چند نفر سفيدپوست يك نفر سياه‌پوست معلول را از روى ويلچر برمى‌دارند و به اتومبيل خودشان مى‌بندند، به بيابانها مى‌برند و روى زمين مى‌كشند! بالاخره آزادى است ديگر! عدالت كه نباشد، امنيت هم در خدمت طبقه‌ى مرفه و برخوردار و سوءاستفاده‌چى است. اگر عدالت نباشد، همه‌ى خيرات به يك طرف مى‌رود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 48-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: وجود اعتماد عمومی، نتیجه رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی کشور	8- سایر مخاطبین: قضات و دادستان‌ها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- رسیدگی دقیق- مردم- انعکاس استقرار عدالت برای اغنای افکار عدالت خواهی عمومی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اگر در حل و فصل قضایایی که به قوه قضائیه مراجعه می‌شود، مثلاً هشتاد درصد- ولو نه صد درصد- هم این‌جور باشد که با رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه کار انجام بگیرد، این احساس تا حدود زیادی در مردم به وجود خواهد آمد که احساس کنند قوه قضائیه ملجأ آنهاست. این احساس باید به مردم دست دهد؛ یعنی مردم بفهمند که قوه‌ی قضائیه متکفل استقرار عدالت است؛ این باید حاصل شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 49-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: ویژگی گفتمان عدالت اجتماعی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 14/2/1387	6- مناسبت: دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه شیراز
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان و اساتید	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مبارزه با مفاسد- مردم- کجروی سیاسی- گفتمان عدالت- عدم مصداق سازی شخصی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت خواهی را فریاد کنید؛ اما انتقاد شخصی و مصداق سازی نکنید. وقتی شما روی یک گفتمان مصداق تکیه می‌کنید، اولاً احتمال دارد اشتباه کرده باشید؛ من می‌بینم دیگر. من مواردی را مشاهده می‌کنم- نه در دانشگاه، در گروه‌های اجتماعی گوناگون- که روی یک مصداق خاصی مثلاً اتفاقاً از جریان اطلاع دارم و می‌بینم این‌جوری نیست و آن کسی که این حرف را زده، از قضیه اطلاع نداشته است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 50-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: محاسبه عقلانی لازمه‌ی اجرای عدالت	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 8/6/1384	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی	8- سایر مخاطبین: مردم ، مدیران، کارمندان و قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- ستاد- عملکرد- آموزش و پژوهش
12- سایر موارد: مورد توجه کلیه مسؤولین نظام

ب) متن پیام

مبادا يك كار آن‌چنانى بكنيد كه دنيا صف‌آرايى كند. اينها عقلانيت محافظه‌كارانه است؛ من به اين اصلا اعتقاد ندارم. بنابراين اگر بخواهيد عدالت را بدرستى اجرا كنيد، احتياج داريد به محاسبه‌ی عقلانى و به‌كار گرفتن خرد و علم در بخش‌هاى مختلف، تا بفهميد چه چيزى مى‌تواند عدالت را برقرار كند و اعتدالى را كه ما بناى زمين و زمان را بر اساس آن اعتدال خدادادى مى‌دانيم و مظهرش در زندگى ما عدالت اجتماعى است، تأمين كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 51-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای قانون، اجرای عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1376	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: کلیه مدیران و کارکنان قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- نظام اسلامی- قانون- تشکیلات
12- سایر موارد: اهمیت اجرای ضابطه و قانون توسط قوه قضائیه

ب) متن پیام

آقایان محترم و برادران و خواهران گرامی! آنچه از قوه ی قضاییه مهم است، این است که قوه‌ی قضاییه، تضمین‌کننده‌ی اجرای قانون، اجرای عدالت و اجرای ضابطه است؛ اگر این دستگاه و این مجموعه‌یی که باید ضابطه و قانون را اجرا بکند- و در نتیجه، این قانونگذاری، این تلاش اجرایی و این حرکت عمومی، منتهی به استقرار عدالت بشود- خوب کار بکند، همه‌ی تلاشهای ارزنده‌ی کشور به ثمر خواهد نشست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 52-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: وجود امنیت اقتصادی در گرو اجرای عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1377	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: -قانون- جرم- پیشگیری- عملکرد
12- سایر موارد: افتخار قوه قضائیه به این است که عدالت را اجرا کند.

ب) متن پیام

بعضى گفتند شما كه راجع به عدالت حرف مى‌زنيد، امنيت اقتصادى از بين مى‌رود؛ بعكس است. اگر عدالت باشد، امنيت اقتصادى بيشتر است. دزدها و چپاولگرها هستند كه از بى‌عدالتى سود مى‌برند. انسانى كه مى‌خواهد سرمايه‌گذارى كند و طبق قانون سود ببرد، از عدالت خوشش مى‌آيد؛ عدالت پشتوانه و پشتيبان اوست. اين قضايا را دنبال كنيد و عوامل را بيابد. دولت هم بايد به شما كمك كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 53-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت و‌ آراء مردمی	4- منبع: ‌CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 26/9/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار استادان و دانشجویان قزوین
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): استادان و دانشجویان قزوین	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: آراء- مردم- تقوا- مقبولیت- دموکراسی غربی- مردم سالاری دینی
12- سایر موارد: تفاوت میان دموکراسی غربی و مردم‌سالاری دینی

ب) متن پیام

پايه‌ى مشروعيت حكومت فقط رأى مردم نيست؛ پايه‌ى اصلى تقوا و عدالت است؛ منتها تقوا و عدالت هم بدون رأى و مقبوليت مردم كارايى ندارد. لذا رأى مردم هم لازم است. اسلام براى رأى مردم اهميت قائل است. فرق بين دمكراسى غربى و مردم‌سالارى دينى كه ما مطرح مى‌كنيم، همين جاست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 54-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت‌خواهی در جوانان	4- منبع: ‌CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مردم- سیاست‌های نظام- نظام اسلامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنده معتقد به اين نيستم كه دانشجويان بايد سكوت كنند و هيچ حرفى نزنند؛ به اين هم معتقد نيستم كه دانشجويان بايد از خودشان در وسط ميدان تحرك عملى نشان بدهند؛ بلكه معتقدم دانشجو در زمينه‌ى عدالتخواهى بايد اصل قضيه را مطالبه كند: جا انداختن فكر عدالتخواهى در ذهن مردم، در ذهن خانواده‌ها و در ذهن هر كسى كه در حوزه‌ى كار او قرار مى‌گيرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 55-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: معیار اصلی سنجش عقب‌ماندگی‌ها	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/7/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار با اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های استان زنجان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اساتید و دانشجویان	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- سیاست‌های نظام- مسؤولین- مردم- شکاف‌های طبقاتی- توحید- کرامت انسان- عدالت اجتماعی
12- سایر موارد: تلاش برای ایجاد عدالت

ب) متن پیام

عزيزان من! اين سخن نو – توحيد، كرامت انسان و عدالت اجتماعى – در دنيا جا باز كرد؛ اينها سه ركن اصلى است. ما بايد همه‌ى عقب‌ماندگيهاى خود را در اين سه ركن، عقب‌ماندگى بدانيم. هرچه شخصيت و رفتار ما مسؤولان از رفتار توحيدى فاصله بگيرد و احترام ما به زندگى، شخصيت، هويت و عزت مردم كاهش پيدا كند و به هر مقدار كه شكافهاى طبقاتى علاج نشود و عدالت اجتماعى به معناى حقيقى در كشور دنبال نگردد، اين عقب‌ماندگى است. بايد همه‌ى تلاش ما اين باشد كه عقب‌ماندگيها را جبران كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 56-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: مردم،‌یکی از ارکان مشروعیت نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/9/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار استادان و دانشجویان قزوین
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): استادان و دانشجویان	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- آموزشی،2- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: نظام سیاسی- تقو ا- حکومت نامشروع
12- سایر موارد: این متن از سخنرانی مقام معظم رهبری به نقل از کتاب قاموس عدالت استخراج شده است.

ب) متن پیام

در اسلام مردم يك ركن مشروعيتند، نه همه‌ى پايه‌ى مشروعيت. نظام سياسى در اسلام علاوه بر رأى و خواست مردم، بر پايه‌ى اساسى ديگرى هم كه تقوا و عدالت ناميده مى‌شود، استوار است. اگر كسى كه براى حكومت انتخاب مى‌شود، از تقوا و عدالت برخوردار نبود، همه‌ى مردم هم كه بر او اتفاق كنند، از نظر اسلام اين حكومت، حكومت نامشروعى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 57-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای عدالت شاخص موفقیت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 18/12/1375	6- مناسبت: بیانات در اجتماع بزرگ مردم اهواز
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم اهواز	8- سایر مخاطبین: مدیران برنامه‌ریز و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سازندگی- معنویت- اخلاق- معرفت- احیای کرامت انسانی- از بین بردن تبعیض
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ما اگر سازندگى را باز هم پيش ببريم، اما در جهت استقرار عدالت و از بين بردن تبعيض و ايجاد برابرى حقوق و احياى كرامت زن و مرد مسلمان فعاليتى نكنيم، موفقيتى به دست نياورده‌ايم. موفقيت، آن وقتى است كه بتوانيم معنويت و دين و اخلاق و عدالت و معرفت و سواد و تواناييهاى گوناگون را در ميان جامعه مستقر كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 58-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: ارکان اصلی بقای انقلاب اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 23/4/1368	6- مناسبت: پیام به ملت شریف ایران، در پایان چهلمین روز ارتحال حضرت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت ایران	8- سایر مخاطبین: مسؤولین و کلیه نهادهای مملکت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد- رفاه مادی- عدالت اجتماعی- ارزش‌های اخلاقی- رو حیه و آرمان انقلابی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در اين مرحله از انقلاب، هدف عمده عبارت است از ساختن كشورى نمونه كه در آن، رفاه مادى همراه با عدالت اجتماعى و توأم با روحيه و آرمان انقلابى، با برخوردارى از ارزشهاى اخلاقى اسلام تأمين شود. هريك از اين چهار ركن اصلى، ضعيف يا مورد غفلت باشد، بقاى انقلاب و عبور آن از مراحل گوناگون ممكن نخواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 59-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت از اصول مهم اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 15/8/1383	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: اساتید- مدیران- مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: آموزش- سیاست‌های نظام- پژوهش- عملکرد- توحید- مردم- امیرالمؤمنین (ع)
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

چند روز قبل در جمعى گفتم اصول اسلامى شكل لباس اميرالمؤمنين نيست كه اگر اميرالمؤمنين لنگ مى‌بست يا پيراهن مى‌پوشيد، امروز لازم باشد ما هم همان كار را بكنيم؛ اصول اسلامى عبارت است از عدالت، توحيد، انصاف با مردم، ارج نهادن به حقوق مردم، رسيدگى به حال ضعفا، ايستادگى در مقابل جبهه‌هاى ضداسلام و دين، پافشارى بر مبانى حق و اسلام و دفاع از حق و حقيقت. اينها در همه‌ى زمانها هم قابل پياده شدن است. البته امروز وقتى ما اين حرفها را مى‌زنيم، در حقيقت از قله حرف مى‌زنيم. چه كسى مى‌تواند حتى تصور كند كه به اميرالمؤمنين شباهت پيدا كند؟ نه، هيچ‌كس شبيه اميرالمؤمنين نمى‌شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 60-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: آرمان‌های جمهوری اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 2/10/1383	6- مناسبت: بیانات در مراسم تحلیف و اعطای سردوشی در دانشگاه افسری امام علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان افسری	8- سایر مخاطبین: کلیه مسؤولین و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- مقابله با زورگویان- آرمان‌های جمهوری اسلامی – اقتدار جامعه- حمایت از عدل
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

آرمانهاى جمهورى اسلامى، تعالی انسان، پيشرفت انسان، رفاه انسان، اقتدار جامعه، پيشرفت در همه‌ى ميدانهاى معرفت انسانى، حمايت از عدل در سراسر جهان و مقابله با زورگويان و تجاوزگران و زياده‌طلبان است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 61-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت اجتماعی، توصیه‌ی اسلام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/2/1379	6- مناسبت: بیانات در دیدار با جوانان در مصلای بزرگ تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جوانان	8- سایر مخاطبین: اساتید، مسؤولین و آحاد مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- آموزش- پژوهش- عملکرد- مسؤولین- قوانین- قانون اساسی- کارگزاران
12- سایر موارد: عدالت اجتماعی به عنوان ارزش

ب) متن پیام

در كشورهاى سرمايه‌دارى و در ميان طبقات گوناگون، آنچه كه رسميت و اعتبار دارد، مبارزه و جنگ اشخاص براى حفظ منافع خودشان است و چيزى به نام عدالت اجتماعى، به عنوان يك وظيفه، به عنوان يك ارزش و به عنوان يك تكليف بر دوش برنامه‌ريزان آن كشورها، وجود ندارد. اسلام كه قانون اساسى ما را تشكيل مى‌دهد و قوانين ما را هدايت مى‌كند، عدالت اجتماعى جزو بزرگترين توصيه‌هايش آن است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 62-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت، ارزش ثابت اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 18/2/1384	6- مناسبت: مردم و مسؤولین
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم رفسنجان	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: انقلاب اسلامی- مردم- رفاه و توسعه مادی- اهداف معنوی- اخلاق
12- سایر موارد: بی مناقشه بودن عدالت

ب) متن پیام

در اسلام، عدالت مسأله‌ى بسيار مهمى است. ارزشی كه از نظر اسلام به‌هيچ‌وجه و در هيچ شرايطى مورد مناقشه قرار نمى‌گيرد، عدالت است. عدالت، هدف پيغمبران است؛ هدف انقلاب اسلامى هم بوده است. در سايه‌ى عدالت، زندگى مردم مى‌تواند با رفاه و توسعه‌ى مادى به سمت اهداف معنوى هم حركت كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 63-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: نتایج اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 23/4/1368	6- مناسبت: پیام به ملت شریف ایران در پایان چهلمین روز ارتحال حضرت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت ایران	8- سایر مخاطبین: قضات، ضابطین، کارکنان دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امنیت مردم- آسایش خاطر مردم- عملکرد
12- سایر موارد: قوه قضائیه به عنوان ملجأ و پناه مردم

ب) متن پیام

همه كس احساس كند كه در برابر ظلم و تعدى مى‌تواند به ملجأ مطمئن پناه برد، و همه كس بداند كه با كار و تلاش خود خواهد توانست زندگى مطلوبى فراهم آورد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 64-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت اجتماعی و مبارزه با فقر	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 9/11/1368	6- مناسبت: یازدهمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران جمهوری اسلامی	8- سایر مخاطبین: کلیه مسؤولین و دست‌اندرکاران قوه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: متفاوت بودن مبارزه با فقر و تأمین عدالت- تبعیض
12- سایر موارد: مورد توجه آحاد مختلف مردم و مسؤولین

ب) متن پیام

مبارزه با فقر، غير از تأمين عدالت اجتماعى است. نبايد اين دو را يكسان تلقى كرد. عدالت اجتماعى، يعنى استقرار عدل در جامعه و از بين رفتن هرگونه تبعيض، يك ارزش بالاتر و يك مسأله‌ى ديگر است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 65-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت در جامعه	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/12/1368	6- مناسبت: خجسته سالروز ولادت امام زمان (عج)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارکنان وزارتخانه‌های بازرگانی، کشاورزی، اطلاعات و پست و تلگراف و تلفن، مسؤولان بنیاد شهید، بنیاد مستضعفان و جانبازان و بنیاد مسکن، مسؤولان عقیدتی و سیاسی و فرماندهان نواحی ژاندارمری سراسر کشور و جمعی از خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان	8- سایر مخاطبین: مسؤولان، برنامه‌ریزان و مدیران اجرایی قوه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدم تبعیض- احکام- مردم- حقوق انسانی و اجتماعی- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: مورد توجه مسؤولین و وضع کنندگان قوانین و مجریان قانون

ب) متن پیام

ما بايد امروز جامعه را جامعه‌ى عدالت بكنيم. در بنای يك جامعه، عدالت از همه چيز مهمتر است. عدالت، به معناى عدم تبعيض در حقوق و حدود و احكام است. عدالت، يعنى كمك به مردم محروم و ضعيف. عدالت، يعنى اين‌كه برنامه‌ها و حركت كلى كشور، در جهت تأمين زندگى مستضعفان باشد. عدالت، به معناى اين است كه كسانى كه در زير سايه‌ى سنگين نظام طاغوتى، از حقوق خود محروم ماندند، به حقوقشان برسند. عدالت، يعنى اين‌كه عده‌ى خاصى براى خودشان حق ويژه‌يى قايل نباشند. عدالت، يعنى اين‌كه حقوق انسانى و اجتماعى و عمومى و حدود الهى، يكسان بر مردم اجرا شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 66-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: چگونگی تحقق عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/12/1368	6- مناسبت: خجسته سالروز ولادت امام زمان (عج)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارکنان وزارتخانه‌های بازرگانی، کشاورزی، اطلاعات و پست و تلگراف و تلفن، مسؤولان بنیاد شهید، بنیاد مستضعفان و جانبازان و بنیاد مسکن، مسؤولان عقیدتی و سیاسی و فرماندهان نواحی ژاندارمری سراسر کشور و جمعی از خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان	8- سایر مخاطبین: آحاد مردم، مسؤولین و مدیران اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عقل‌های مادی و منحرف از معنویت
12- سایر موارد: بسیار مورد توجه مسؤولین اجرایی نظام

ب) متن پیام

اگر جلوی كسانى كه با تكيه بر فريب و زور و يا بر اساس كارهاى ناصحيح و مبتنى بر عقلهاى مادى و منحرف از معنويت، توانستند به چيزهايى كه حق آنها نبوده است، دست پيدا كنند، گرفته شود تا فرصتى براى ادامه‌ى كار خود پيدا نكنند، عدالت تحقق پيدا كرده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 67-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: جامعه‌ی الهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/3/1372	6- مناسبت: عید غدیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان کشوری و لشگری	8- سایر مخاطبین: مردم و مدیران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مردم- جامعه علوی- فاصله‌های عمیق طبقاتی- عملکرد- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ما نبايد خودمان را فريب بدهيم. آن جامعه‌اى الهى است، كه در آن، عدالت باشد. والا، جامعه‌اى كه در آن عدالت نبود؛ فاصله‌هاى عميق طبقاتى وجود داشت؛ عدم برخوردارى يك جمع كثير از مردم به سود برخورداريهاى نابحق ديگران وجود داشت، اين جامعه، اسلامى نيست. اين جامعه، جامعه‌ى علوى نيست. بايد تلاش كنيم تا به آن جامعه برسيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 68-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اصول حاکم بر اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 25/11/1379	6- مناسبت: بیانات در دیدار اعضای شورای تأمین استان‌ها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای شورای تأمین استان‌ها	8- سایر مخاطبین: مسؤولان قوه قضائیه و قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قاطعیت- پیگیری- هوشیاری- بی‌ملاحظگی- اقتدار نظام- امنیت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اگر اين قاطعيت و پيگيرى و هوشيارى و بى‌ملاحظگى در اجرای حقّ و عدالت وجود داشته باشد، آن‌گاه اقتدار نظام مثل خورشيدى مى‌درخشد. مجروح كردن امنيت، مجروح كردن اقتدار نظام است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 69-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اهمیت وجود عدالت در یک نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/10/1373	6- مناسبت: عید مبعث
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: حکومت کافر ولی عادل حبشه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مهاجرين به حبشه را پيغمبر اكرم صلى‌الله‌عليه‌وآله خودش به حبشه فرستاد. يعنى آنها را در پناه يك پادشاه كافر، به خاطر عدل قرار داد. به تعبير ديگر، مردم را از خانه و زندگى و محيط زيست‌شان به خاطر ظلمى كه به آنها مى‌شد، دور كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 70-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت اجتماعی در زمان پیامبر (ص)	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 29/9/1374	6- مناسبت: عید مبعث
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین: عموم مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون- حکمروایی عادلانه- ملاک عدالت اجتماعی- استقرار حاکمانه‌ی عدالت اجتماعی
12- سایر موارد: زندگی پیامبر

ب) متن پیام

[پيامبر (ص)] جامعه‌اى به وجود آورد متذكر، آگاه و برخوردار از حد اعلاى عدالت اجتماعى. ممكن بود در گوشه‌اى از آن جامعه، كسى به كسى ظلم بكند؛ اما اين، ملاك فقدان عدالت اجتماعى نيست. ملاك وجود و عدم عدالت اجتماعى، استقرار حاكمانه‌ى عدالت اجتماعى است. در جامعه‌اى كه قانون و حكمروايى عادلانه است، حكمران عادل است و نيت، نيت عدالت است، حركت عمومى به سمت عدالت اجتماعى است. ممكن است دير يا زود اين راه طى شود و مدتى طول بكشد؛ اما بالاخره به عدالت اجتماعى خواهد رسيد. چنين وضعيتى را پيغمبر اكرم به وجود آورد. كمترين بى‌عدالتى را، آن بزرگوار برنتافت و نپذيرفت. الگو نشان داد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 71-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت در حکومت پیامبر	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 18/2/1377	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: کارگزاران نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: عدالت مطلق- قضاوت- مردم- حدود الهی- مسؤولیت پذیری- مساوات
12- سایر موارد: الگوبرداری برای دست‌اندرکاران قوا و مدیران- این پیام با عنوان عدالت مطلق نیز آمده است.

ب) متن پیام

[يکی از خصوصيات حکومت پيامبر (ص)] عدالت مطلق و بى‌اغماض بود. عدالت در قضاوت، عدالت در برخورداريهاى عمومى و نه خصوصى – امكاناتى كه متعلق به همه‌ى مردم است و بايد بين آنها با عدالت تقسيم شود – عدالت در اجراى حدود الهى، عدالت در مناصب و مسوؤليت‌دهى و مسؤوليت پذيرى. البته عدالت، غير از مساوات است؛ اشتباه نشود. گاهى مساوات، ظلم است. عدالت، يعنى هر چيزى را به جاى خود گذاشتن و به هر كسى حق او را دادن. آن عدل مطلق و بى‌اغماض بود. در زمان پيامبر، هيچ كس در جامعه‌ى اسلامى از چارچوب عدالت خارج نبود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 72-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: اصول نظام اسلامی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/3/1381	6- مناسبت: بیانات در اجتماع بزرگ زائران حرم امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): زائران حرم امام خمینی (ره)	8- سایر مخاطبین: اساتید، مدیران، مسؤولین، آحاد مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: آموزش- سیاست‌های نظام- پژوهش- عملکرد- مبارزه با مفاسد- مردم- استقلال- قانون اساسی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اصل عدالت اجتماعى، اجراى عدالت، در نظر گرفتن حق‌ توده‌های وسيع مردم و پركردن فاصله‌ى طبقاتى، يكى از اصول اصلى نظام اسلامى است. مبارزه با فساد ادارى و فساد اقتصادى و سوءاستفاده از امكاناتى كه قدرت در اختيار افراد مى‌گذارد – چه سوءاستفاده‌ى مالى و چه سوءاستفاده‌ى سياسى – از اصول انقلاب است و بايد رعايت شود. خدمت به مردم، از اصول انقلاب است. حفظ استقلال كشور در همه‌ى زمينه‌ها و جلوگيرى از نفوذ و رخنه‌ى دشمنان، جزو اصول تغييرناپذير انقلاب است. اصول و خطوط اصلى انقلاب قابل تغيير نيست. مظهر همه‌ى اينها قانون اساسى مترقى ماست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 73-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: مفهوم و معنای واقعی عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/12/1368	6- مناسبت: خجسته سالروز ولادت امام زمان (عج)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارکنان وزارتخانه‌های بازرگانی، کشاورزی، اطلاعات و پست و تلگراف و تلفن، مسؤولان بنیاد شهید، بنیاد مستضعفان و جانبازان و بنیاد مسکن، مسؤولان عقیدتی و سیاسی و فرماندهان نواحی ژاندارمری سراسر کشور و جمعی از خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جامعه- حدود و احکام- برنامه و حرکت کلی کشور- نظام طاغوتی- حقوق انسانی- سیاست‌های نظام- عملکرد- مردم محروم
12- سایر موارد: قابل استفاده در تدوین سیاست‌های کلی قوه قضائیه- این پیام در عنوان عدالت در جامعه نیز آمده است.

ب) متن پیام

عدالت، به معناى عدم تبعيض در حقوق و حدود و احكام است. عدالت، يعنى كمك به مردم محروم و ضعيف. عدالت، يعنى اين‌كه برنامه‌ها و حركت كلى كشور، در جهت تأمين زندگى مستضعفان باشد. عدالت، به معناى اين است كه كسانى كه در زير سايه‌ى سنگين نظام طاغوتى، از حقوق خود محروم ماندند، به حقوقشان برسند. عدالت، يعنى اين‌كه عده‌ى خاصى براى خودشان حق ويژه‌يى قايل نباشند. عدالت، يعنى اين‌كه حقوق انسانى و اجتماعى و عمومى و حدود الهى، يكسان بر مردم اجرا شود. اگر جلوى كسانى كه با تكيه بر فريب و زور و يا بر اساس كارهاى ناصحيح و مبتنى بر عقلهاى مادى و منحرف از معنويت، توانستند به چيزهايى كه حق آنها نبوده است، دست پيدا كنند، گرفته شود تا فرصتى براى ادامه‌ى كار خود پيدا نكنند، عدالت تحقق پيدا كرده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 74-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت وصف اساسی همه مسؤولین	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/12/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: قضات و سایر مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- مدیریت- فرمانداران و استانداران- قاضی- حق- تشکیلات- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اميرالمؤمنين درباره‌ى كسى كه سزاوار امارت بر مردم يا به دست گرفتن بخشى از كارهاى مردم است؛ كه البته اين از موضع رياست يك كشور شروع مى‌شود و تا مديريتهاى پايين‌تر و كوچكتر ادامه پيدا مى‌كند – اميرالمؤمنين اين توصيه‌ها را براى فرمانداران و استانداران خود مى‌فرمودند؛ اما براى قاضى يك شهر و مسؤول يك بخش و مدير گوشه‌اى از گوشه‌هاى اين دستگاه عريض و طويل هم صادق بود – مى‌فرمايند: «فكان اول عدله نفى الهوى عن نفسه»؛(132) اولين قدم او در راه عدالت اين است كه هوى و هوس را از خودش دور كند. «يصف الحق و يعمل به»؛(133) حق را بر زبان جارى و توصيف كند و نيز به آن عمل نمايد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 75-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت مستلزم تقوای الهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/12/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جامعه- بی‌تقوایی- منشأ عدالت اجتماعی- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

نمى‌شود كسى در درون خود و در عمل شخصى خود تقوا نداشته باشد، دچار هواى نفس و اسير شيطان باشد، اما ادعا كند كه مى‌تواند در جامعه عدالت را اجرا كند. چنين چيزى ممكن نيست. هركس كه بخواهد در محيط زندگى مردم منشأ عدالت شود، اول بايد در درون خود تقواى الهى را رعايت كند. تقوا – به همان معنايى كه در ابتداى خطبه عرض كردم – يعنى مراقبت براى خطا نكردن. البته معناى اين حرف آن نيست كه انسان خطا نخواهد كرد؛ خير. بالاخره هر انسان غير معصومى دچار خطا مى‌شود؛ اما اين مراقبت، يك صراط مستقيم و يك راه نجات است و از غرق شدن انسان جلوگيرى مى‌كند و به انسان قدرت مى‌بخشد. انسانى كه مراقب خود نيست و در عمل و كلام و زندگى شخصى خود دچار بى‌عدالتى و بى‌تقوايى است، نمى‌تواند در محيط جامعه منشأ عدالت اجتماعى باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 76-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: نهضت عدالت‌خواهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/2/1384	6- مناسبت: بیانات در دیدار دانشجویان و اساتید دانشگاه‌های استان کرمان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان و اساتید	8- سایر مخاطبین: آحاد مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: انقلاب اسلامی- جوانان- تجدید مطلع
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنده نهضت عدالت‌خواهى را مطرح كردم؛ فضايى در كشور به‌وجود آمد و جوان‌هاى ما به اين مسأله علاقه‌مند شدند. اين معنايش اين نيست كه ما از اول انقلاب نهضت عدالت‌خواهى نداشتيم – چرا، انقلاب بر پايه‌ى عدالت است – اما اين تجديد مطلعى شد و روح تازه‌يى در جوان‌ها به‌وجود آورد و همت آنها را برانگيخت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 77-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: نحوه تحقق عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 29/9/1374	6- مناسبت: عید مبعث
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین:مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: اصلاح نفوس و انسان‌ها- اخلاق
12- سایر موارد: اهداف پیامبر (ص)

ب) متن پیام

عدالت اجتماعى، در سايه‌ى اصلاح انسان، نفوس و بواطن و در سايه‌ى توجه به خدا و ذكر، حاصل خواهد شد. اين دو، هدف پيغمبر است و توانست آنها را محقق كند؛ ولو در دايره‌اى محدود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 78-1-1-1-1
3- عنوان فرعی: تبعیض عادلانه	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 3/7/1381	6- مناسبت: بیانات در دیدار جمعی از برگزیدگان المپیادهای جهانی و کشوری و افراد ممتاز آزمون‌های سراسری سال 80 و 81
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): برگزیدگان المپیادهای جهانی و کشوری و افراد ممتاز آزمون‌های سراسری سال 80 و 81	8- سایر مخاطبین: مدیران برنامه‌ریز و مسؤولین اجرا
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: رشد نخبگان- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: تبعیض همه‌جا بی‌عدالتی نیست.

ب) متن پیام

گاهى اوقات تبعيض، عين عدالت است. اين حساب باز كردن براى نخبگان، عين عدل است؛ به خاطر اين‌كه ما بايد نخبه و هوشمند را در حدى كه مى‌تواند رشد كند، رشد بدهيم.

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 1-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: لزوم تحول جامعه بشری	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 1/11/1371	6- مناسبت: عید مبعث
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران نظام	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: اسلام- تبعیت از احکام قرآنی- عدم تبعیض- نظم اجتماعی
12- سایر موارد:-

ب) متن پیام

بشريت امروز، هم بايد از درون متحول و تزكيه شود و هم نظم اجتماعى‌اش نظم عادلانه و قسط آميزى گردد. امروز در دنيا قسط نيست، عدالت نيست. ظلم است و دنيا را از ظلم نسبت به ملتهاى مظلوم پر كرده‌اند. من به شما برادران عزيزى كه مسؤولان جمهورى اسلامى هستيد، يك جمله مى‌خواهم عرض كنم: شما مى‌توانيد در مقابل قدرتهاى متكى به‌زور قد برافرازيد؛ مشروط به اين‌كه با همه‌ى وجود، پاى احكام نجاتبخش اسلام و تبعيت از احكام قرآنى بايستيد و بى‌هيچ رودربايستى و بى‌هيچ ملاحظه از كسى، در اين راه و صراط مستقيم حركت كنيد. آن‌وقت است كه خوب مى‌توانيد ايستادگى كنيد. اين درسى است كه اسلام به ما داد. اين درسى است كه امام بزرگوار، بعد از چهارده قرن، با منش و حرفهاى خود به ما آموخت. علاج، اين است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 2-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نحوه اجرای عدالت اقتصادی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1377	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه و گرامی‌داشت شهدای هفتم تیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان دستگاه قضایی کشور و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: همه دستگاههای کشور، دولت به خصوص بخشهای اقتصادی دولت،‌قوه مقننه و مسؤولان عالی‌رتبه از همه‌ی نهادهای مختلف
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریز ی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مبارزه با مفاسد- سالم سازی- اخلاق- مدیران قضایی- پیشگیری- ثروت‌های بادآورده
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من يك جمله هم اضافه كنم: در خلال عرايضى كه ما سال گذشته به شما مجموعه‌ى محترم و خدمتگزار و باارزش عرض كرديم، اين مسأله‌ى ثروتهاى بادآورده و تشكيل طبقه‌ى جديد و بحث عدالت اقتصادى بود. مخاطب اين مطلب، فقط شما نيستيد؛ همه‌ى دستگاههاى كشورند. دولت، بخصوص بخشهاى اقتصادى دولت، قوه‌ى مقننه و مسؤولان عالى‌رتبه از همه‌ى نهادهاى مختلف، همه مخاطبند. البته سال گذشته وقتى من اين حرف را زدم، آحاد مردم و گروههاى مختلف اظهارنظر كردند، پيغام دادند، مطالبى گفتند و اميدواريهايى در دلها پديد آمد. البته حرفهاى غيرمنصفانه‌اى هم زده شد. مطالبى گفته شد كه حقيقتا درست و منصفانه نبود؛ ليكن عزيزان من! دنبال‌گيرى لازم دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 3-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: فرهنگ‌سازی عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: ضابطین قضایی، قضات اجرای احکام،‌بازرسان، دادستان‌ها، دستگاههای دادسراها و همه‌ی کسانی که می‌خواهند حکم قاضی را اجرا کنند
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قانون- اخلاق- آموزش- کارگزاران- کارکنان اداری- عملکرد- ضابطین- مسؤولین- تشکیلات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در تمام مراحل، مسؤولان بخشهاى مختلف و قضاتى كه خودشان مباشرتا امر قضاوت را اجرا مى‌كنند و دستگاههاى دادسراها و مقدمات قضاوت و دادستانها و بازپرسها و ضباط قضايى و كسانى كه مى‌خواهند حكم قاضى را اجرا كنند و كسانى كه از مقدمات تا زندان و يا بازداشت موقت مدخليت دارند و مجازاتهاى گوناگون را اجرا مى‌كنند و نيز كسانى كه در اين مجموعه كار راه مى‌اندازند، اعم از پشتيبانها و دفتردارها و غيره، بايد مقصودشان اين باشد كه عدل اقامه بشود. اين فرهنگ بايد در قوه‌ى قضاييه به‌وجود آيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 4-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نقش مردم در اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کارگران و صنعت‌گران	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- آموزشی، 2- برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: نهضت اسلامی- کارگران- صنعت‌گران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همين اصناف و بازار كسانى بودند كه در دوران اختناق به اين نهضت كمك كردند. امام فرمود، اصناف بازوى قدرتمند نهضتند. همين‌طور هم بود؛ اينها تلاش و مجاهدت كردند. تاجر و كاسب بازارى سرمايه‌ى خودش را در معرض تطاول مأموران بى‌انصاف رژيم سفاك گذشته قرار داد، براى اين‌كه به مرجع تقليد و به دين خود و نهضت اسلامى كمك كند. اينها را نبايد فراموش كرد. در ماههاى قبل از پيروزى انقلاب، صنعتگران و كارگران كشور بزرگترين ضربه را بر پيكر رژيم پوسيده‌ى سفاك پهلوى وارد كردند. اينها را نبايد فراموش كرد. در دوران جنگ، كارگران و بسيارى از صنعتگران ما، با فداكارى توانستند حركت صنعتى را در كشور از توقف و ركود و مرگ نجات دهند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 5-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نقش دانشجویان در اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: مردم- مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- مردم سالاری- مبارزه با مفاسد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[سؤال]: امام (ره) فرمودند دانشجويان بايد در مقابل انحرافات، شجاعانه بايستند. اگر ايستادگى دانشجو باعث اصلاح مسؤولان نشد، تكليف چيست؟

[پاسخ]: چرا، عامل اصلاح خواهد شد. البته ايستادگى دانشجو معنايش اين نيست كه مبارزه‌ى مسلحانه كند. انسان به مسؤول بايد بگويد، تذكر بدهد و بخواهد؛ اين خواستن بايد در روش، برخورد و انتخاب او اثر بگذارد، كه بلاشك اثر مى‌كند؛ ممكن نيست اثر نكند؛ بنده اين را به صورت يك امر قطعى عرض مى‌كنم. اگر روى اين نكته دقت كنيد، خواهيد ديد امكان ندارد يك مجموعه چيزى را بخواهد و در نظامى مثل نظام ما – كه نظام مردم‌سالارى و انتخاب است – تحقق پيدا نكند؛ بالاخره تحقق پيدا خواهد كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 6-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: اقتدار قوه قضائیه در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قضایی	8- سایر مخاطبین: دست‌اندرکاران نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: حقوق عمومی- مردم- تشکیلات- پیشگیری- سالم‌سازی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

آفت جوامع بشری اين است که کسانی با داشتن پول، با داشتن پشتيبان، با داشتن قوم و عشيره- چه قوم و عشيره به شکل قديمی آن، چه قوم و عشيره به شکل مدرن و امروزی آن؛ يعنی حزب بازی و گروه بازی- حقوق عمومی را نديده بگيرند؛ حق مردم را تضييع کنند؛ فرصت‌ها را منحصراً به اشغال خود در بياورند و جلوی عدالت را بگيرند. قوه قضاييه مقتدر، با صلابت، هوشمند و عالم می‌تواند جلوی اين‌ها را بگيرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 7-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: جایگاه قوه مجریه در عدالت اقتصادی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/11/1383	6- مناسبت: دهه‌ی فجر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین (به ویژه بخش قوه مجریه)	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- سیاست‌های نظام- قانون- مسؤولین- مبارزه با مفاسد
12- سایر موارد: قابل استفاده در تمامی قوا

ب) متن پیام

در اين كشور بايد با فقر و فساد و تبعيض مبارزه شود. علاج مشكلات اين كشور اين است كه به‌طور جدى اجراى عدالت پيگيرى شود؛ تبعيض برداشته شود؛ با فساد و فقر و عوامل فقر به‌طور واقعى مبارزه شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 8-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: توجه ویژه به ضعفا در دستگاه قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار جمعی از قضات و اعضای دستگاه قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- قانون- مسؤولین- عملکرد- آگاهی قضات- عدالت قضایی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در دستگاه قضايى جمهورى اسلامى، بايد براى ضعفا يك نگاه مؤكد و يك عطف نظر ويژه وجود داشته باشد. ترديدى نيست كه در مقابل ترازوى عدل، همه يكسانند؛ اما ضعفا غالباً – يا در بسيارى از اوقات – دستشان به ترازودار عدالت نمى‌رسد و زبان گويا ندارند. خيلى فاصله است بين آن متخلف قانوندان كه پيچ و خمهاى قانون را مى‌شناسد؛ مى‌فهمد از كجا وارد شود، كجا تندروى كند، كجا كند روى كند، كجا لبخند بزند، كجا اخم كند، با هر كسى چگونه رفتار كند، كجا را امضا كند و كجا را امضا كند كه گير نيفتد؛ با آن انسان ضعيفى كه اين پيچ و خمها را بلد نيست. فرق است بين آن كس كه توانايى دارد وكيل زبردستى را به استخدام درآورد تا برايش همه‌ى جاده‌ها را صاف كند، و كسى كه چنين توانايى را ندارد. اينها يكسان نيستند. بله؛ آن‌جا كه بناى ترازو كردن سخن حق و سخن باطل است، همه يكسانند. اگر دزد بر ديوار خانه‌ى كسى نردبان بگذارد، شما نگاه نمى‌كنيد كه اين خانه، خانه‌ى كيست. خانه‌ى هر كه باشد، دزد را تعقيب خواهيد كرد. در اين شكى نيست. اما بالضروره، تفاوت است در رعايتى كه مسؤول و مرجع قضا بايد نسبت به انسان ضعيف بكند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 9-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: ایجاد امنیت مدنی و قضایی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 15/5/1382	6- مناسبت: بیانات در دیدار مسؤولان و کارگزاران نظام
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قضایی	8- سایر مخاطبین: مدیران و کارگزاران حکومت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: رفع فقر – عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

رفع فقر و ايجاد امنيت مدنی و قضايی هم بسيار مهم است و بايد حتماً ملاحظه شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 10-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نقش دانشجویان در عدالت طلبی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 6/8/1381	6- مناسبت: همایش جنبش دانشجویی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت اجتماعی- مسؤولین- قدرت سیاسی- تشکیلات- عملکرد- مبارزه با فساد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

دانشجوی جوان اگر چه خود برخاسته از قشرهاى مستضعف جامعه هم نباشد، به عدالت اجتماعى و پر كردن شكافهاى طبقاتى به چشم يك آرزوى بزرگ و بى‌بديل مى‌نگرد.

اين احساس و انگيزه در دانشجو پر ارج و مبارك است. و مى‌تواند پايه‌ى قضاوتها و برنامه‌هاى عملى او براى حال و آينده باشد. اگر عدالت – عدالت واقعى و ملموس و نه فقط سخن گفتن از عدالت – آرزو و آرمان و هدف برنامه‌ريزى‌هاست، پس بايد هر پديده‌ى ضد عدالت در واقعيات كشور مورد سؤال قرار گيرد .

مسابقه‌ى رفاه ميان مسئولان، بى‌اعتنائى به گسترش شكاف طبقاتى در ذهن و عمل برنامه‌ريزان، ثروت‌هاى سر برآورده در دستانى كه تا چندى پيش تهى بودند، هزينه كردن اموال عمومى در اقدامهاى بدون اولويت، و به طريق اولى در كارهاى صرفاً تشريفاتى، ميدان دادن به عناصرى كه زرنگى و پرروئى آنان همه‌ى گلوگاههاى اقتصادى را به روى آنان مى‌گشايد، و خلاصه پديده‌ى بسيار خطرناك انبوه شدنِ ثروت در دست كسانى كه آمادگى دارند آنرا هزينه‌ى كسب قدرت سياسى كنند. و البته با تكيه بر آن قدرت سياسى اضعاف آنچه را كه هزينه كرده‌اند گرد مى‌آورند.

اينها و امثال آن نقطه‌هاى استفهام برانگيزى‌ست كه هر جوان معتقد به عدل اسلامى ذهن و دل خود را به آن متوجه مى‌يابد و از كسانى كه مظنون به چنين تخلفاتى شناخته مى‌شوند پاسخ مى‌طلبد. و همچنين در كنار آن از دولت و مجلس و دستگاه قضائى عملكرد قاطعانه براى ريشه‌كن كردن اين فسادها را مطالبه مى‌كند.

امروز اين مهمترين و مطرح‌ترين مسأله‌ى كشور ماست و نسل جوان دانشجوی متعهد و مؤمن نمى‌تواند نسبت به آن بى‌تفاوت بماند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 11-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: برخورد مناسب در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/8/1383	6- مناسبت: بیانات در دیدار دانشجویان در ماه رمضان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جوانان	8- سایر مخاطبین: —-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- نظام اسلامی- تشکیلات- برخورد خانگی با مشکلات- حفظ نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در برخورد با آنچه شده، بايد خانگى برخورد كنيد؛ نه بيگانه‌وار و معترض. بالاخره كارهاى زيادى انجام گرفته، احيانا كوتاهى‌هايى هم شده؛ اما بايد مشكل را حل كرد. نبايد نتيجه‌ى قهرى نحوه‌ى بيان اين باشد كه بعد از چندى انسان احساس كند كه به كل مجموعه بشدت معترض است؛ نه، شما براى موفقيت كل مجموعه داريد تلاش مى‌كنيد؛ اصلا همه‌ى تلاشتان اين است كه نظام را پيش ببريد. هرچه مى‌توانيد، جزئيات را تكميل كنيد. در بخشهايى كه خلأ وجود دارد، هرچه مى‌توانيد، كمك كنيد تا خلأ برطرف شود. هرچه مى‌توانيد، شعار اصلى عدالت و آنچه را مربوط به عدالت است، تقويت و همگانى و در ذهن‌ها تعميق كنيد و روى پشتوانه و فلسفه‌ى فكرى آن كار كنيد – اينها لازم است – اما كارى نكنيد كه مخالفان شما اين ترديد را دامن بزنند كه آيا نظام اسلامى مى‌تواند؟ آيا نظامى اسلامى توانسته؟ البته كه مى‌تواند؛ البته كه توانسته! مدعى دستگاه‌هاى مختلف از لحاظ كارآمدى، خود بنده هستم. من دائما نسبت به كارآمدى، از اينها سؤال و مطالبه مى‌كنم؛ اما بنده اعتقادم اين است كه نظام اسلامى از همه‌ى دولتهايى كه در دوران استعمار و دوران نزديك به استعمار در كشور ما وجود داشته، قوى‌تر عمل كرده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 12-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدم تبعیض در اجرای عدالت قضایی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1370	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: موازین اسلامی- تشکیلات- علل مخففه ومشدده- جرم- قانون- شمول قوانین قضایی- معیارهای قضایی
12- سایر موارد: تأسی از رفتار امیرالمؤمنین (ع)

ب) متن پیام

بنابراين، دستگاه قضا بايد كوشش كند كه هرچه در وسع و توان بنى‌آدم است، با كسريها و كمبودهايى كه بالاخره در كار انسانها هست، به سمت كمال دستگاه و سيستم قضا و تشكيلات قضايى پيش برود؛ و اين نمى‌شود، مگر با رعايت كامل ضوابط و موازين اسلامى در امر تأمين عدالت، كه يكى از عمده‌ترينش عبارت از عدم تبعيض در شمول قانون كشور و قوانين قضايى است. اين، شايد يكى از آن اساسيترين كارها در دستگاه قضاست. البته علل مخففه و مشدده، خودش جزو معيارهاى قضايى است؛ آنها را منكر نيستيم. اگر در يك مورد، جرمى همراه با علل مشدد يا همراه با علل مخفف وجود دارد، آنها كار خودشان را بكنند؛ اشكالى ندارد، حساب‌شده است؛ اما غير از آن، هيچ چيز ديگرى كه تفكيكى بين شمول قوانين نسبت به افراد مختلف ايجاد كند، وجود نداشته باشد. اگر ما همين يك قلم را مورد توجه قرار بدهيم، دستگاه قضايى به ميزان زيادى به پيش خواهد رفت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 13-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: مسؤولیت کارگزاران در مبارزه با ظلم و عدالت‌خواهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 21/9/1380	6- مناسبت: بیانات در جمع کارگزاران نظام
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و مدیران مملکتی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- آموزش- پژوهش- فشارهای سیاسی- نظام اسلامی- شعار عدالت
12- سایر موارد: برای اجرای عدالت مبارزه با ظالمان ضروری است.

ب) متن پیام

کارهای بزرگى بر عهده‌ى شماست. واقعا بارهاى سنگينى بر دوشتان قرار دارد. بايد بتوانيد اين بارها را تحمل كنيد. از اطراف دنيا فشارهاى سياسى وارد مى‌شود و تبليغات منفى از همه طرف دنيا هجوم مى‌آورد. علتش هم معلوم است؛ چون نظام، نظامى است كه با قلدرهاى دنيا درافتاده است. وقتى نظامى شعار عدالت بدهد و با ظلم دربيفتد، يعنى با ظالمها درافتاده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 14-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: قوه قضائیه ضامن عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): همه‌ی دست‌اندرکاران حکومت، قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: ——
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قاضی- متخلف- اقامه‌ی عدل- مبارزه با مفاسد- کارگزاران- نظام اسلامی- اخلاق- رسیدگی- عملکرد- پیشگیری- نظارت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدل فقط به وسيله‌ى قوه‌ى قضاييه اجرا نمى‌شود؛ بلكه همه‌ى دست‌اندركاران حكومت اسلامى به سهم خود در اقامه‌ى عدل موظف هستند؛ منتها ضامنش قوه‌ى قضاييه است. اگر شما كه قوه‌ى قضاييه هستيد، عادل باشيد و در هر شرايط و نسبت به هر كسى – از شخص من تا آحاد مردم و مابين همه‌ى مسؤولان حكومتى – عدالت را هدف اصلى و غيرقابل اغماض بدانيد، امكان ندارد كه بتوانند از عدالت منحرف بشوند؛ زيرا دست قوى قاضى كه هم به دنبال عدل است و هم به موارد اجراى عدالت – يعنى به مفهوم عدالت و آن چنان كه بايد عدالت را اجرا كند – بصير است و هم به موارد تخلفش – يعنى خارجيات و موضوعات خارجى – آگاه مى‌باشد، سراغ آن متخلف مى‌آيد و گريبان او را مى‌گيرد و نمى‌گذارد كه از عدل تخلف بشود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 15-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: لزوم حمایت دانشجو از عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/9/1378	6- مناسبت: ولادت حضرت امام رضا (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- عملکرد- اخلاق- سالم سازی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

وقتی که مسأله‌ى عدالت اجتماعى در كشور مطرح مى‌شود، دانشجو بايد از اين مسأله حمايت كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 16-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: استمرار جنبش عدالت‌خواهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- مسؤولین- تشکیلات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

«جنبش عدالتخواهى» هنگامى‌كه در جمع دانشجويان و خطاب به آنها گفته مى‌شود، مقصود اين است كه اين طلب و خواسته و خواهش به عنوان يك خواسته‌ى عمده مطرح شود. نبايد بگذاريد اين مطالبه‌ى مهم از ذهنها دور شود؛ يعنى بايستى عدالت آن‌چنان از طرف مردم، قشرها و بخصوص جوانها مطالبه شود كه هر مسؤولى – چه بنده و چه هر كس ديگرى كه در جايى مسؤول است – ناچار باشد به مقوله‌ى عدالت، ولو برخلاف ميلش هم باشد، بپردازد. يك وقت هست كه ما مثلا به وزارت اقتصاد و دارايى مى‌گوييم عدالت را رعايت كن، يا به قوه‌ى قضاييه مى‌گوييم عدالت را رعايت كن؛ اما يك وقت به جوانها مى‌گوييم شما عدالت را مطالبه كنيد؛ هر كدام معناى خاصى دارد. مطالبه‌ى عدالت به معناى اين است كه عدالت، گفتمان غالب در محيطهاى جوان و دانشجويى بشود؛ عدالت را مطالبه كنند و آن را از هر مسؤولى بخواهند. اگر غير از اين كارى صورت بگيرد، ممكن است درست و يا غلط باشد؛ كه بنده چون نمى‌دانم، نظرى نمى‌دهم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 17-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت‌خواهی لازمه‌ی اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 15/8/1382	6- مناسبت: بيانات در ديدار جمعى از اعضاى تشكلها، كانونها، نشريات، هيأتهاى مذهبى و شمارى از نخبگان دانشجويى
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جوانان	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- جبهه‌گیری سیاسی- حرکت دینی و مردمی- تشکل دانشجویی- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسأله‌ى عدالتخواهى را كه من با شما و جوانان مطرح مى‌كنم، به معناى اين نيست كه با غيرجوانان مطرح نكرده‌ام. قبل از اين نامه‌اى كه يكى از دوستان مطرح كردند كه دو سه سال پيش به يك تشكل دانشجويى نوشتم، مسأله‌ى عدالتخواهى را دهها بار با مسؤولانى كه وظيفه‌ى اجرايى دارند، مطرح كرده‌ام و اين‌طور هم نبوده كه هيچ عمل نشود و پيش نرود؛ چرا، كارهايى هم شده و پيش هم رفته است؛ اما همه‌ى اين حركتها براى ماندگارى و عمق‌يابى، پشتوانه مى‌خواهد، كه آن پشتوانه‌ى مطالبه و خواست، شما هستيد. منظور از خواست و مطالبه هم اين نيست كه انسان مشتش را گره كند و مسأله‌اى را بخواهد؛ نه، بلكه بدانيد كه اين مطالبه و خواسته لازم است و باور كنيد كه اين نيازى قطعى و حياتى براى كشور و جامعه است. نفس اين‌كه شما اين موضوع را باور كنيد، مهمترين مطالبه است و اثر خود را در حرف، كار، تعامل، جبهه‌گيرى سياسى و حركت دينى و مردمى شما مى‌گذارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 18-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: تأمین عدالت در تمام ابعاد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/3/1383	6- مناسبت: پانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و مسؤولین	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت اقتصادی در جامعه- قانون- شکاف‌های طبقاتی- تولید ناخالص ملی- مردم- مکتب سیاسی امام
12- سایر موارد: توزیع عادلانه‌ی ثروت از انباشت ثروت در کشور مهم‌تر است. رسالت قوه‌ی قضاییه در تأمین عدالت اقتصادی، پیشگیری از جرایم اقتصادی است.

ب) متن پیام

در همه‌ى برنامه‌هاى حکومت – در قانونگذارى، در اجرا، در قضا – بايد عدالت اجتماعى و پر كردن شكافهاى طبقاتى، مورد نظر و هدف باشد. اين‌كه ما بگوييم كشور را ثروتمند مى‌كنيم – يعنى توليد ناخالص ملى را بالا مى‌بريم – اما ثروتها در گوشه‌يى به نفع يك عده انبار شود و عده‌ى كثيرى هم از مردم دستشان خالى باشد، با مكتب سياسى امام نمى‌سازد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 19-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدل در قوه قضائیه	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه‌ی قضاییه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- نیروی انسانی- عملکرد- قاضی- مسؤولین- مردم
12- سایر موارد: عدالت در قوه قضائیه باعث ایجاد عدالت در کشور است، نباید در اجرای عدالت هیچ‌گونه اغماضی وجود داشته باشد.

ب) متن پیام

اگر شما كه قوه‌ى قضاييه هستيد، عادل باشيد و در هر شرايط و نسبت به هر كسى – از شخص من تا آحاد مردم و مابين همه‌ى مسؤولان حكومتى – عدالت را هدف اصلى و غيرقابل اغماض بدانيد، امكان ندارد كه بتوانند از عدالت منحرف بشوند؛ زيرا دست قوى قاضى كه هم به دنبال عدل است و هم به موارد اجراى عدالت – يعنى به مفهوم عدالت و آن چنان كه بايد عدالت را اجرا كند – بصير است و هم به موارد تخلفش – يعنى خارجيات و موضوعات خارجى – آگاه مى‌باشد، سراغ آن متخلف مى‌آيد و گريبان او را مى‌گيرد و نمى‌گذارد كه از عدل تخلف بشود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 20-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: مردم محور توسعه	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته‌ی قوه‌ی قضاییه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کارمندان و مسؤولان سازمان مدیریت	8- سایر مخاطبین: کلیه آحاد مردم و مسؤولین و کارمندان
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد- نیروی انسانی- مردم- چشم‌انداز- توزیع عادلانه ثروت
12- سایر موارد: مورد توجه سایر مسؤولین و مدیران

ب) متن پیام

در عرصه‌ى اجتماعى، توسعه بايد با مردم گره بخورد؛ مردم بايد محور توسعه باشند. عدالت حتما يكى از شاخصهاى اصلى است. برنامه‌ريزى و سياستگذارى‌اى كه عدالت و توزيع عادلانه‌ى ثروت را در جامعه نديده بگيرد، نمى‌تواند چشم‌انداز مورد نظر ما را تأمين كند و برنامه‌ى مطلوب ما نيست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 21-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: اجرای عدالت در حکومت امام زمان (عج)	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 30/7/1381	6- مناسبت: بیانات در دیدار با اقشار مردم به مناسبت نیمه‌ی شعبان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مؤمنین و مؤمنات	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عملکرد- نیروی انسانی- مردم- عدل الهی- حکومت مردمی
12- سایر موارد: نقش مردم در حکومت امام زمان (عج)، اجرای عدالت به وسیله‌ی مردم

ب) متن پیام

امام زمان، تنها دنيا را پر از عدل و داد نمى‌كند؛ امام زمان از آحاد مؤمن مردم و با تكيه به آنهاست كه بناى عدل الهى را در سرتاسر عالم استقرار مى‌بخشد و يك حكومت صددرصد مردمى تشكيل مى‌دهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 22-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نقش و اهمیت دستگاه قضایی در اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1374	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدیران و مسؤولین قوه- قضات و کارمندان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- نیروی انسانی- ستاد- عملکرد- عدالت محور نظام آفرینش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

هر کوتاهی‌ای در اجراى وظيفه در آن‌جا كه وظيفه‌اى هست تخلف از حق است. در چنين شرايطى، دستگاه قضايى سينه سپر كرده و در مقابل اين انواع گوناگون تخلف از حق، ايستاده است. اين، اهميت دستگاه قضايى است. شما ايستاده‌ايد تا مانع شويد كه باطل بر نظام زندگى مردم تسلط پيدا كند. در اين مجموعه‌اى كه شما زندگى مى‌كنيد، درواقع همه به‌حق كمر بسته‌اند؛ يعنى به تضمين اجراى صحيح آن چيزى كه قرار اصلى هستى و آفرينش حق تعالى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 23-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: موانع اجرای عدالت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 23/8/1382	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌ی نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مؤمنین و مؤمنات و مسؤولین	8- سایر مخاطبین: ——
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- آموزش- پژوهش- حکومت- عدالت اقتصادی- چشم‌انداز عادلانه
12- سایر موارد: دشواری اجرای عدالت در همه شؤون ، عمل به اجرای عدالت

ب) متن پیام

عدالت‌خواهى و دنبال عدالت رفتن، به زبان آسان است؛ اما در عمل آن‌قدر با موانع گوناگون مواجه مى‌شود كه دشوارترين كار هر حكومت و نظامى اين است كه عدالت را در جامعه تأمين كند. عدالت فقط عدالت اقتصادى نيست؛ عدالت در همه‌ى امور و شؤون زندگى بسيار دشوار است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 24-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: لزوم استمرار عدالت	4- منبع: CDبیانات رهبری
5- زمان ارائه: 25/4/1376	6- مناسبت: بیانات در دیدار جمعی از فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: مسؤولان قوای سه‌گانه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- عدالت اجتماعی- عملکرد- مسؤولان اجرایی- مسؤولان قضایی- قانونگذاران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اهتمام به مسأله‌ى عدالت اجتماعى در كشور، نبايد يك لحظه كاستى بگيرد. البته اين قضيه، قضيه‌ى شعارى نيست، با گفتن هم مسأله تمام نمى‌شود؛ همه‌ى دستگاهها بايد تلاش كنند. همين كارهايى كه امروز در كشور انجام مى‌گيرد، همه لازم است و بايد انجام گيرد؛ منتها جهت اينها بايد جهت تأمين عدالت اجتماعى باشد. از مسؤولان اجرايى، تا مسؤولان قضايى، تا قانونگذاران.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 25-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: احیای عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 30/6/1381	6- مناسبت: میلاد امیرالمؤمنین علی (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: کارگزاران- رهبری- مسؤولین قضایی- مدیران- نمایندگان مجلس- مقررات- طبقه مستضعف- تقوا و اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امروز در نظام اسلامى، همه‌ى كارگزاران حكومت، از پايين تا بالا؛ از رهبرى – كه خدمتگزار همه است – از رئيس جمهور، از وزرا، از مسؤولين قضايى، از نمايندگان مجلس و از مديران گوناگونى كه در اكناف كشور هستند، بايد همتشان اين باشد كه دين خدا را اقامه كنند، عدالت را احيا كنند، تبعيض در اجراى مقررات را از ميان بردارند، بيشترين توجهشان به طبقه‌ى محروم و مستضعف و فقير باشد – همچنان كه اميرالمؤمنين بود – شعار تقوا را شعار شخصى و عمومى خودشان قرار دهند؛ اين وظيفه‌ى ماست. اين‌كه دنيا اين طور حكومت را مى‌پسندد يا نمى‌پسندد، اين براى ما معيار و ملاك نيست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 26-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: مردم؛ تشنه‌ی عدالت	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: سایر دست‌اندرکاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1-برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: استبداد- نیروی خارجی- آراء مردم- مسؤولان
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

سالها و قرنهاى متمادی عدالت در اين كشور سركوب شده است. در دوران حكومتهاى جبار پادشاهان، بخصوص آن وقتى كه در كنار استبداد، نيروى خارجى و نفوذ خارجى هم وارد شد و دخالت خارجى با ديكتاتورى و استبداد توأم شد، اين مردم چه‌ها كشيدند از توأم شدن اين دو نيروى شر و شيطانى در كشور ما. مردم تشنه‌ى عدالتند، تشنه‌ى حقيقتند، دشمن فسادند؛ مردم اينها را مى‌خواهند و آرا و شعارهاى مردم هم همين را نشان مى‌دهد. ما وظيفه داريم در اين زمينه‌ها كار كنيم. مسؤولان كشور بايد آنچه را كه مورد نياز اين ملت هست، بفهمند و درك كنند و آن را انجام بدهند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 27-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت در مکتب سیاسی امام (ره)	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/3/1383	6- مناسبت: رحلت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین نظام	8- سایر مخاطبین: کلیه افراد و آحاد ملت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3-پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت اجتماعی- سیاست‌های نظامی- قانونگذاری- شکاف‌های طبقاتی- تولید ناخالص ملی- مردم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[‌يکی از شاخصه‌ى مكتب سياسى امام] مسأله‌ى عدالت اجتماعى است. عدالت اجتماعى يكى از مهمترين و اصلى‌ترين خطوط در مكتب سياسى امام بزرگوار ماست. در همه‌ى برنامه‌هاى حكومت – در قانونگذارى، در اجرا، در قضا – بايد عدالت اجتماعى و پر كردن شكافهاى طبقاتى، مورد نظر و هدف باشد. اين‌كه ما بگوييم كشور را ثروتمند مى‌كنيم – يعنى توليد ناخالص ملى را بالا مى‌بريم – اما ثروتها در گوشه‌يى به نفع يك عده انبار شود و عده‌ى كثيرى هم از مردم دستشان خالى باشد، با مكتب سياسى امام نمى‌سازد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 28-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: گسترش عدالت و عدالت‌خواهی از سوی مسؤولان	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار رئیس و مسؤولان قضایی کشور
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات و مدیران اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قسط خواهی- انگیزه عدالت خواهی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

البته، اين از بالا و قله می‌جوشد و به دامنه سرازير مى‌شود. يعنى اگر ما در بالا، گوشه‌يى از امر قسط و قسط خواهى و عدالت خواهى و دلسوختگى براى عدالت را كم ببينيم، لامحاله در دامنه نقايص زيادى به وجود خواهد آمد. در حقيقت، اين شما هستيد كه «ينحدر منكم السيل». شما هستيد كه عدالت را به دامنه مى‌ريزيد تا همه اين انگيزه را داشته باشند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 29-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: تحقق قسط و عدل با انطباق به قوانین اسلامی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: دستگاه قضایی- نظام اسلامی- قو انین- هدف قوه قضائیه اقامه عدل
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنابراين، اولين هدفى كه بايد در اين‌جا مورد نظر باشد، اقامه‌ی قسط است. هركسى كه وارد دستگاه قضايى مى‌شود، بايد در درجه‌ى اول تكليف خود را اين بداند كه در جامعه قسط و عدل اقامه بشود. حالا اين قسط و عدل چگونه در جامعه اقامه خواهد شد – يعنى ملاك قسط و عدل چيست – آن بحث ديگرى است. حكومت و قوانين ما اسلامى است و طبيعتا قسط و عدل، جز با انطباق به قوانين اسلامى تحقق پيدا نمى‌كند. هرچه خلاف اسلام بود، عدل و قسط نيست؛ بلكه ظلم است. اين، بحثى جداگانه است. به‌هرحال، آنچه كه بالاخره عدل و قسط از آب در خواهد آمد، بايستى هدف اول قوه‌ى قضاييه باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 30-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: وظایف مسؤولین	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 31/6/1383	6- مناسبت: —-
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم، کلیه مسؤولین و مدیران	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: پیشرفت مادی و معنوی ملت
12- سایر موارد: مورد توجه همه مسؤولین و مدیران

ب) متن پیام

وظیفه همه ما اقامه قسط، اجرای عدالت، تربیت ملت و پیشرفت مادی و معنوی ملت و به تکامل رساندن کشور و نجات آن از محرومیتی است که در طول ده‌ها سال حکومت طواغیت و خارجی‌ها بر آن تحمیل شده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 31-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: اهمیت قوه قضائیه	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم، مسؤولین قضایی و کارمندان و قضات	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تخلف در اجرای عدالت- قدرت- شجاعت
12- سایر موارد: وظایف قوه قضائیه

ب) متن پیام

چه مرجعی بايد اين عدالت را تضمين كند؟ قوه‌ى قضاييه. چه مراكزى بايد آن را اجرا كنند؟ همه‌ى دستگاهها. درعين‌حال اگر دستگاهها در اجراى عدالت تخلف كردند، آن ترازوى دقيقى كه مى‌تواند اين تخلف را بدون اغماض تشخيص دهد و بعد آن دست و پنجه‌ى قدرتمندى كه مى‌تواند متخلف را به سزاى تخلفش برساند، كيست؟ قوه‌ى قضاييه. بنابراين اگر قوه‌ى قضاييه حضور نداشته باشد، يا قدرت نداشته باشد، يا شجاعت نداشته باشد، يا امكان كار نداشته باشد، يا خداى نكرده دچار ضعفهاى داخلى باشد، مطلقا در جامعه عدالت تضمين ندارد. اهميت قوه‌ى قضاييه از اين‌جا ناشى مى‌شود. پس دفاع شجاعانه و قدرتمندانه از عدالت در جامعه، وظيفه‌ى قوه‌ى قضاييه است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 32-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: وظیفه‌ی اساسی قوه قضائیه	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدیران ، کارمندان و قضات	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولین قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: دستگاه قضایی- قوانین- جرم- نظام اسلامی
12- سایر موارد: وظیفه‌ی قوه قضائیه دفاع شجاعانه و قدرتمندانه از اجرای عدالت است.

ب) متن پیام

وظيفه‌ى اساسى دستگاه قضايى چيست؟ عبارت است از دفاع شجاعانه و قدرتمندانه از عدالت. روح كار، اين است. اجراى قوانين، وظيفه‌ى همه است؛ اما تخلف از قوانين، جرمى است كه دستگاه قضاء به آن رسيدگى مى‌كند. مجموعه‌ى قوانين در نظام جمهورى اسلامى بايد به يك قله منتهى شود و آن عبارت است از عدالت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 33-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: عدالت، مبنای تصمیمات	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 13/3/1370	6- مناسبت: دومین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمایندگان مجلس، قضات، مسؤولان بخش‌های مختلف اجرایی	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- مسؤولین- قضات- تشکیلات- مدیران قضایی- کارکنان اداری- عملکرد
12- سایر موارد: توجه همه‌جانبه برای اجرای عدالت

ب) متن پیام

در نظام اسلامى، عدالت مبنای همه‌ى تصميم‌گيريهاى اجرايى است و همه‌ى مسؤولان نظام، از نمايندگان محترم مجلس شوراى اسلامى، تا مسؤولان بخشهاى مختلف اجرايى، بخصوص رده‌هاى سياستگذارى و كارشناسى، و تا قضات و اجزاى دستگاه قضايى، بايد به جد و جهد و با همه‌ى اخلاص، درصدد اجراى عدالت در جامعه باشند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 34-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: تعامل دستگاهها در اجرای عدالت اجتماعی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 1/9/1378	6- مناسبت: پاسخ رهبر معظم انقلاب اسلامی به پرسش‌های دانشجویی در دانشگاه صنعتی شریف
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف	8- سایر مخاطبین: کارکنان دستگاه‌های قضایی و اداری و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- قوانین- بازرسی- مسؤولین- قوه قضائیه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من يك عقيده‌ى جدى دارم كه بحث «عدالت اجتماعى» بايد تعقيب شود – شكى در اين نيست و بارها هم اين را گفته‌ام – منتها آن كسى كه بايد تعقيب كند، بنده نيستم؛ دستگاههاى قضايى و دستگاههاى دولتى هستند كه بايستى دنبال كنند. يك مقدار از اين قضيه بايد به بركت قوانين خوب حل شود؛ يك مقدار بايد به بركت اجرا حل شود؛ يك مقدار هم بايد به بركت بازرسى دستگاههاى برتر و بالاتر حل شود؛ يعنى دستگاههاى دولتى، نسبت به بخشهاى زيرمجموعه‌ى خودشان.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 35-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: احساس امنیت مردم در کنار دستگاه قضایی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی کشور	8- سایر مخاطبین:مردم، قضات، مدیران و اعضای دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- مردم- نظام اسلامی- عملکرد قوه قضائیه- امنیت طلبی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

یک نکته‌ی دیگر در کنار این، عبارت است از این‌که ما- یعنی مجموعه‌ی قوه قضائیه- همه‌ی این فعالیتها را برای این انجام می دهیم که قوه‌ی قضاییه بتواند جایگاه شایسته و سزاوار خود را در جامعه‌ی‌اسلامی، در عمل مردم، در واقعیت زندگی، در ذهن مردم پیدا کند- که من در سالهای گذشته به این اشاره کردم، یا شاید مفصلاً در بعضی از سالها درباره‌اش صحبت کردیم- مردم در کنار قوه‌ی قضاییه احساس امنیت کنند. من یک بار عرض کردم، غایت مطلوب برای قوه‌ی قضاییه در عرصه‌ی عملی این است که وضع قوه‌ی قضاییه به آنجا برسد که هر کسی در کشور، در جامعه‌ی اسلامی احساس کرد که کسی می‌خواهد به او ظلم کند یا کسی به او ظلمی کرده است، تعدی‌ای کرده است، دلخوش باشد به این‌که به قوه‌ی قضاییه مراجعه می‌کنم و مشکل را برطرف می‌کنم. این احساس باید در مردم به وجود بیاید. همه احساس کنند که با مراجعه‌ی به قوه‌ی قضاییه به حق خودشان می‌رسند. این حالت باید در جامعه‌ی اسلامی به وجود بیاید.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 36-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: دستگاه قضایی پناهگاه مردم	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1370	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه‌ی قضائیه	8- سایر مخاطبین: کلیه مدیران و اعضای دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- قانون- اخلاق- مبارزه با مفاسد- نظام اسلامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ما بايد كارى كنيم كه دستگاه قضايى در كل زندگى مردم و در كل بسيط حيات يك‌يك افراد اين جامعه – سطح كشور را عرض نمى‌كنم؛ سطح كشور كه چيز قهرى است – چنين حالت اميدى داشته باشد؛ يعنى همين كه كسى مشكلى پيدا كرد، مظلوم واقع شد، يا مورد كمترين اجحافى قرار گرفت، در دل و بر زبان بگويد كه به دستگاه قضايى مراجعه مى‌كنم، تا ظالم سر جاى خودش بنشيند. بايد چنين روحيه‌يى در مردم به وجود بيايد، و اين با تبليغات نمى‌شود. اين از آن مواردى است كه تبليغات مطلقا اثر نمى‌كند؛ چون با زندگى روزمره‌ى مردم سروكار دارد. مردم به خودشان نگاه مى‌كنند و حقيقت را پيدا مى‌نمايند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 37-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: جلوگیری از بوروکراسی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1383	6- مناسبت: هفته ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مدیران سه قوه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- عملکرد- احقاق حق و ابطال باطل
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بايد عدالت اجرا شود و تحت تأثير هيچ چيز؛ ثروت، قدرت، ديوان‌سالارى و بوروكراسى نبايد قرار بگيرد. اگر ديوان‌سالارى و تشكيلات ما عدالت را مختل مى‌كند، مضر است. بايد ديوان‌سالارى را به نحوى سازماندهى و تنظيم كرد كه به عدالت كمك كند؛ زيرا عدالت ملاك و اصل است؛ اجراى عدالت و احقاق حق و ابطال باطل.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 38-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: قوه قضائیه رکن اساسی نظام و مجری اصلی عدالت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان دستگاه قضایی و قضات	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولان و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اجرای قوانین- عدالت- نظام اسلامی- تشکیلات- قانون اساسی- مسؤولین- جرم
12- سایر موارد: هدف از وضع و اجرای قوانین اجرای عدالت است.

ب) متن پیام

يك ركن اساسى از نظام كشور ما، قوه‌ى قضاييه است. سازوکاری هم كه در قانون اساسى براى اين قوه پيش‌بينى شده است، از جهات مختلف بسيار متقن و اطمينان بخش است. وظايفى كه براى قوه‌ى قضاييه معين شده، نوع تكاليفى كه بر دوش اين قوه گذاشته شده، شرايطى كه براى مسؤولان گوناگون در اين قوه در قانون اساسى و ديگر قوانين و مبانى اسلامى معين شده، تضمين كننده‌ى اين معناست كه دستگاه قضاء بتواند به وظيفه‌ى خود عمل كند. وظيفه‌ى اساسى دستگاه قضايى چيست؟ عبارت است از دفاع شجاعانه و قدرتمندانه از عدالت. روح كار، اين است. اجراى قوانين، وظيفه‌ى همه است؛ اما تخلف از قوانين، جرمى است كه دستگاه قضاء به آن رسيدگى مى‌كند. مجموعه‌ى قوانين در نظام جمهورى اسلامى بايد به يك قله منتهى شود و آن عبارت است از عدالت؛ «بالعدل قامت السموات والأرض».

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 39-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: لزوم توجه به قشر محرومین	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 12/5/1384	6- مناسبت: بیانات در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری دکتر محمود احمدی‌نژاد
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ریاست جمهوری	8- سایر مخاطبین: دولت و مسؤولین اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- حق‌گرایی- تشکیلات- مسؤولین- محرومین- تجاوز و تعدی- دولت عدالتمدار
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بعضى مى‌خواهند با عنوان تندروی، عدالت را متهم و محكوم كنند. عدالت، تندروی نيست؛ حق‌گرايى است؛ توجه به حقوق آحاد مردم است؛ جلوگيرى از ويژه‌خوارى است؛ جلوگيرى از تجاوز و تعدى به حقوق مظلومان است. در يك كشور كسان زيادى پيدا مى‌شوند كه اگر دستگاه مسؤول قانونى به مدد آنها نشتابد، در امواج درگيرى‌هاى گوناگون لگدمال مى‌شوند. وظيفه‌ى دولت عدالتمدار، توجه ويژه به قشر محرومين است. عدالت را نبايد تندروی و مخالفت با شيوه‌هاى علمى دانست. با استفاده از همه‌ى شيوه‌هاى عالمانه و با تدبير مى‌توان عدالت را در جامعه مستقر كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 40-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: تحقق عدالت وظیفه اصلی مسؤولین	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 18/2/1384	6- مناسبت: بیانات در اجتماع بررگ مردم رفسنجان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم رفسنجان	8- سایر مخاطبین: مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- مردم- قانون- قضا- منابع حیاتی کشور- نظام اسلامی- تجهیزات و امکانات- جامعه‌ی توسعه یافته
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مهمترين وظيفه‌ى مسؤولان كشور اين است كه در جامعه عدالت را معنا ببخشند تا مردم عدالت را احساس كنند؛ عدالت در قانون، عدالت در قضا، عدالت در تقسيم منابع حياتى كشور، عدالت در برخوردارى‌ها و دسترسى‌هاى همه‌ى افراد به امكانات كشور. كشور ما امكانات زيادى دارد؛ اين امكانات مى‌تواند يك جامعه‌ى مرفه و پيشرفته و توسعه‌يافته را براى ملت ايران ايجاد كند؛ منتها شرط اصلى اين است كه در استفاده‌ى از اين منابع، عدالت رعايت شود. نظام جمهورى اسلامى پرچم عدالت را بلند كرده است؛ مردم هم مجذوب همين شعار بسيار مهم و اساسى هستند. نظام جمهورى اسلامى موظف است در همه‌ى مراحل عدالت را تأمين كند و مردم نقاط مختلف كشور و قشرهاى گوناگون جامعه را از منابع حياتى كشور برخوردار سازد. اين، وظيفه‌ى اساسى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 41-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: لزو م وجو د وصف عدالت در مسؤولین	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/10/1380	6- مناسبت: سالروز قیام مردم قم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اقشار مختلف مردم	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اخلاق- مسؤولین- تقوا- رژیم طاغوت- مشکلات دینی و دنیوی- احکام الهی- مردم- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

چه موقع دنيا از عدالت و تقوا برخوردار خواهد شد؟ وقتى كارگردانان حوادث عالم – يعنى مسؤولان كشورها و رؤساى ملتها – داراى عدالت و تقوا باشند؛ والا در هر كشورى اگر مسؤولان آن – مثل رژيم طاغوت – از تقوا و عدالت فرسنگها فاصله داشته باشند، در آن كشور نه عدالت معنا پيدا مى‌كند و نه تقوا. بنابراين، اساس بايد درست باشد. اساس درست، آن نظام و حكومتى است كه بر پايه‌ى احكام الهى بنياد شده باشد و مسؤولان آن از عدالت و تقوا برخوردار باشند. مردم دنبال اين موضوع بودند. امروز نيز همين‌طور است. اگر بخواهيم مشكلات دين و دنياى ما برطرف شود، بايد بر اين نقطه – يعنى اقامه‌ى عدل و تقوا – پافشارى كنيم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 42-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: استفاده از تحقیق دانشجویی در گسترش فرهنگ عدالت‌خواهی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/9/1378	6- مناسبت: بیانات در دیدار از دانشگاه صنعتی شریف
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: حرکت دانشجویی- بیداری اجتماعی- جنبش- آرمان‌ها
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اين شعار [عدالت اجتماعی] در كشور مطرح مى‌شود؛ چه كسى بايد از اين شعار حمايت كند؟ چه كسى بايد بيشتر از همه درباره‌ى آن بينديشد؟ چه كسى بايد براى آن كار كند و درباره‌ى راههاى تأمين آن، تحقيق و بحث كند و ميزگرد بگذارد، غيردانشجويان؟ بايد توجه داشت كه اين حركت دانشجويى و بيدارى دانشجويى، مطلقا به سمت عكس جهتها نرود. پس، يكى از آفات اين جنبش، پشت كردن به آرمانها، فراموش كردن آرمانها و از ياد بردن آرمانهاست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 43-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: سیاست‌های عدالت طلبانه	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/3/1384	6- مناسبت: بیانات در دیدار دانشجویان بسیجی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان بسیجی	8- سایر مخاطبین: —–
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: بسیج- دستگاه اجرایی- مردم- سیاست‌های نظام- تشکیلات- عملکرد- سالم‌سازی- سازوکار
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بسيجى عدالت‌طلب است. عدالت‌طلبى فقط اين نيست كه انسان شعار عدالت‌طلبى بدهد؛ نه، بايد اين را واقعا بخواهد. عدالت‌طلبى به اين نيست كه انسان رودرروى كسى بايستد و بگويد تو عدالت‌طلب نيستى؛ نه، اين، ساز و كار دارد. بايد جامعه به نقطه‌يى برسد كه سياست‌هاى عدالت‌طلبانه در آن طراحی شود و دستگاه اجرايى طورى باشد كه سياست‌هاى عدالت‌طلبانه فرصت عملياتى شدن و اجرايى شدن پيدا كند؛ والا خيلى سياست‌هاى عدالت‌طلبانه هم مطرح مى‌شود؛ اما سازوكار، آدمها، مهره‌ها، قلم‌به‌دست‌ها و امضاءكننده‌ها يا علاقه ندارند، يا اعتقاد ندارند، يا همت ندارند، يا حال و حوصله ندارند، يا از همان قبيل «برو بابا دلت خوشه» است؛ لذا كارها متوقف و لنگ مى‌ماند؛ بنابراين آن‌جاها را بايد اصلاح كرد. براى رسيدن به هر آرزوى بزرگ و هر هدف والايى، سازوكارى وجود دارد؛ اين سازوكار را بايد جوانِ هوشمندِ فرزانه‌ى دانشجو پيدا كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 44-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با تبعیض در بهره‌مندی از امکانات	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/4/1368	6- مناسبت: سخنرانی در مراسم بیعت هزاران نفر از نمایندگان کارگران سراسر کشور
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کارگران	8- سایر مخاطبین: مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مبارزه با مفاسد – سالم سازی- عدالت اسلامی- مؤمن- جوامع فاسد دنیا
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

تكليف الهى ما و مقتضاى عدالت اسلامى اين است كه همه‌ى افراد جامعه – از هر قشری – برخورداريهاى لازم و مناسب شأن انسانى يك مؤمن را داشته باشند و تبعيضها و بهره‌منديهاى ناحقى كه در جوامع فاسد دنيا وجود دارد و در جامعه‌ى قبل از انقلاب ما نيز به بدترين شكل وجود داشت و هنوز بقاياى آن بكلى از بين نرفته است، برچيده شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 45-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: معنای عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 523/4/1368	6- مناسبت: پیام به ملت شریف ایران، در پایان چهلمین روز ارتحال حضرت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت ایران	8- سایر مخاطبین: مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قوانین- امنیت قضایی- تجاوز و تعدی- مردم- مظلومان
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت اجتماعى، بدين معنى است كه فاصله‌ى ژرف ميان طبقات و برخورداريهاى نابحق و محروميتها از ميان برود و مستضعفان و پابرهنگان كه همواره مطمئنترين و وفادارترين مدافعان انقلابند، احساس و مشاهده كنند كه به سمت رفع محروميت، حركتى جدى و صادقانه انجام مى‌گيرد. با قوانين لازم و تأمين امنيت قضايى در كشور، بساط تجاوز و تعدى به حقوق مظلومان و دست‌اندازى به حيطه‌ى مشروع زندگى مردم جمع شود. همه كس احساس كند كه در برابر ظلم و تعدى مى‌تواند به ملجأ مطمئن پناه برد، و همه كس بداند كه با كار و تلاش خود خواهد توانست زندگى مطلوبى فراهم آورد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 46-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: پیشرفت در کنار عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 18/2/1384	6- مناسبت: بیانات در اجتماع مردم رفسنجان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم رفسنجان	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: علم و فناوری- توسعه اقتصادی- امکانات- مردم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همه‌ى ما پيشرفت‌هاى اين كشور را در زمينه‌ى علم، فناوری، تحقيقات و توسعه‌ى اقتصادى مى‌دانيم و مى‌بينيم. اين پيشرفت‌ها براى اين ملت طبيعى است. اگر اين ملت پيشرفت نكند، غير طبيعى است. آنچه بايد روى آن تكيه و براى آن تلاش كرد، اين است كه اين حركت‌ها و اين پيشرفت‌ها در سايه‌ى عدالت اجتماعى انجام بگيرد تا جوانان و همه‌ى مردم بخش‌هاى گوناگون ايران بتوانند از امكانات اين كشور استفاده كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 47-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: نهادهای مسؤول در تحقق عدالت اجتماعی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/9/1378	6- مناسبت: پاسخ‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی به پرسش‌های دانشجویان در دانشگاه صنعتی شریف
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: دستگاه‌های قضایی و دولتی
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: مسؤولان- دستگاه‌های قضایی و دولتی- قوانین- بازرسی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[سؤال] سؤالى راجع به بحث «عدالت اجتماعى» دارم. على‌رغم بيانات شما در چند سال گذشته، اين بحث درگير بازيهاى سياسى گرديد و به آن غايتى كه جناب‌عالى فرموده بوديد، چندان نزديك نشد. آيا زمان آن نرسيده است كه به طريق اصولى به اين بحث بنگريم و داراييهاى افراد را مورد بررسى قرار دهيم و اين امر را از دولتمردان آغاز كنيم و به مرور در جامعه تسرى دهيم؟

[پاسخ] اين حرف بسيار خوبى است كه گفتنش آسان است، اما عمل كردنش بسيار بسيار مشكل مى‌نمايد. به مجرد اين‌كه به سمت بعضى از مسؤولان دست دراز شود، طبعا اول گله و شكوه و فرياد آنهاست. يك وقت مى‌بينيد كه در اصل كار هم مانع‌تراشى مى‌شود و انجام نمى‌گيرد! من يك عقيده‌ى جدى دارم كه بحث «عدالت اجتماعى» بايد تعقيب شود – شكى در اين نيست و بارها هم اين را گفته‌ام – منتها آن كسى كه بايد تعقيب كند، بنده نيستم؛ دستگاههاى قضايى و دستگاههاى دولتى هستند كه بايستى دنبال كنند. يك مقدار از اين قضيه بايد به بركت قوانين خوب حل شود؛ يك مقدار بايد به بركت اجرا حل شود؛ يك مقدار هم بايد به بركت بازرسى دستگاههاى برتر و بالاتر حل شود؛ يعنى دستگاههاى دولتى، نسبت به بخشهاى زيرمجموعه‌ى خودشان.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: عدالت	2- کد: 48-2-1-1-1
3- عنوان فرعی: معنای ایستادگی دانشجویان در مقابل انحرافات	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: بیانات در جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- مردم سالاری- مبارزه با مفاسد- تشکیلات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

[سؤال] امام(ره) فرمودند دانشجويان بايد در مقابل انحرافات، شجاعانه بايستند. اگر ايستادگى دانشجو باعث اصلاح مسؤولان نشد، تكليف چيست؟

[پاسخ] چرا، عامل اصلاح خواهد شد. البته ايستادگى دانشجو معنايش اين نيست كه مبارزه‌ى مسلحانه كند. انسان به مسؤول بايد بگويد، تذكر بدهد و بخواهد؛ اين خواستن بايد در روش، برخورد و انتخاب او اثر بگذارد، كه بلاشك اثر مى‌كند؛ ممكن نيست اثر نكند؛ بنده اين را به صورت يك امر قطعى عرض مى‌كنم. اگر روى اين نكته دقت كنيد، خواهيد ديد امكان ندارد يك مجموعه چيزى را بخواهد و در نظامى مثل نظام ما – كه نظام مردم‌سالارى و انتخاب است – تحقق پيدا نكند؛ بالاخره تحقق پيدا خواهد كرد.

بخش دوم

مبارزه با فساد

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 1-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: زمینه‌های نهی از منکر	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 25/9/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نمازجمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و مسؤولین	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: منابع عمومی- واردات- مسؤولان- گناه و حرام- تشکیلات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

نهى از منكر در همه‌ى زمينه‌هاى مهم وجود دارد؛ مثلا كارهايى كه افراد توانا دستشان مى‌رسد و انجام مى‌دهند؛ همين سوء استفاده‌ى از منابع عمومى؛ همين رفيق‌بازى در مسائل عمومى كشور، در باب واردات، در باب شركتها و در باب استفاده از منابع توليدى و غيره؛ همين رعايت رفاقتها از سوى مسؤولان. يك وقت دو نفر تاجر و كاسبند و با هم همكارى و رفاقت مى‌كنند، آن يك حكم دارد؛ يك وقت است كه آن كسى كه مسؤول دولتى است و قدرت و اجازه و امضاء در دست اوست، با يك نفر رابطه‌ى ويژه برقرار مى‌كند؛ اين آن چيزى است كه ممنوع و گناه و حرام است و نهى از آن بر همه‌ى كسانى كه اين چيزها را فهميده‌اند – در خود آن اداره، در خود آن بخش، بر مافوق او، بر زيردست او – واجب است؛ تا فضا براى كسى كه اهل سوء استفاده است، تنگ شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 2-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: نقش عدالت در پایداری نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 12/2/1369	6- مناسبت: روز معلم و روز جهانى كارگر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): معلمان و مسؤولان امور فرهنگی و جمعی از کارگران	8- سایر مخاطبین: سایر دست‌اندرکاران و مسؤولان نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- سیاست‌های نظام- اخلاق- عدالت
12- سایر موارد: رژیم فاسد پهلوی- عدالت اجتماعی

ب) متن پیام

در دوران رژيم فاسد و مفسد پهلوى، فساد را طبقات مرفه بى‌درد، سرمايه‌داران فاسد، آن كسانى كه به پولى كه از راههاى نامشروع و بندوبستهاى سياسى و فساد در عمل به دست آمده بود، متكى بودند، در جامعه رايج مى‌كردند. همانها موجب شدند كه آن رژيم ساقط شد؛ چون رژيم منحوس پهلوى، متكى به آنها بود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 3-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: موانع فعالیت اقتصادی سالم	4- منبع: بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 12/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی کشور و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: رؤسای سه قوه- مسؤولین و کلیه مدیران قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی به عنوان کار تحقیقی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مفاسد اقتصادی- عملکرد- تشکیلات- اخلاق- سالم‌سازی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مفاسد اقتصادی در جامعه سرمايه‌گذاری‌های درست و سالم را معوق می‌کند. مفاسد اقتصادی مانع فعاليت اقتصادی سالم است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 4-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مراقبت از نفس	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/3/1378	6- مناسبت: بیانات در دیدار با کارکنان و نمایندگان مجلس
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان نظام	8- سایر مخاطبین: آحادمردم
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: اخلاق- مسؤولین- عملکرد- گزینش- نظام اسلامی- کارگزاران- انسان‌های صالح و مؤمن- سالم‌سازی- مدیران قضایی
12- سایر موارد: ضرورت پیشگیری از گناه

ب) متن پیام

عزيزان من! بدانيد كه هيچكدام از ما مصون و معصوم از بروز فساد نيستيم؛ حتى انسانهاى صالح و انسانهاى مؤمن كه در آن روايت دارد: «والمخلصون فى خطر عظيم». وقتى كه مخلصين در خطرند، تكليف ما معلوم است ديگر! دائم بايد مراقب خودمان باشيم. فساد گاهى از يك نكته‌ى كوچك شروع مى‌شود، بعد در انسان توسعه پيدا مى‌كند و متسرب مى‌شود. يك وقت انسان احساس مى‌كند كه يا رفته است، يا در شرف رفتن است؛ آن وقت تصميم‌گيرى هم مشكل مى‌شود. خداى نكرده در هنگامى كه انسان بفهمد بيمارى نفوذ كرده، ديگر تصميم‌گيرى هم سخت مى‌شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 5-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: عدالت اقتصادی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1377	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کلیه مسؤولان و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: تمام دستگاههای کشور- دولت- قوه مقننه و مسؤولان عالی رتبه از همه نهادهای مختلف
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: ثروت‌های بادآورده- دولت- نظام اسلامی- سیاست‌های نظام- عملکرد- سالم‌سازی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در خلال عرايضى كه ما سال گذشته به شما مجموعه‌ى محترم و خدمتگزار و باارزش عرض كرديم، اين مسأله‌ى ثروتهاى بادآورده و تشكيل طبقه‌ى جديد و بحث عدالت اقتصادى بود. مخاطب اين مطلب، فقط شما نيستيد؛ همه‌ى دستگاههاى كشورند. دولت، بخصوص بخشهاى اقتصادى دولت، قوه‌ى مقننه و مسؤولان عالى‌رتبه از همه‌ى نهادهاى مختلف، همه مخاطبند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 6-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مقابله با غارتگران بیت‌المال	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات، مسؤولین دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: حیثیت قضایی- مردم- مدیران قضایی- نظام اسلامی- سالم سازی- قانون- عدالت- اخلاق
12- سایر موارد: ضرورت داشتن شجاعت در برخورد با مفسدان اقتصادی

ب) متن پیام

وقتی شما مى‌خواهيد با كسى كه بيت‌المال و اموال عمومى را با كمال وقاحت و بى‌رحمى به كيسه‌ى مطامع شخصى خود ريخته است، مقابله كنيد، اين كار شجاعت و اقتدار و حيثيت قضايى در ميان مردم مى‌خواهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 7-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با فقر و فساد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 3/5/1379	6- مناسبت: بیانات در جمع مردم استان اردبیل
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و مردم	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: منابع ملی- مصرف بهینه- فساد اخلاقی- خدمات عمومی- مردم- اسراف
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مبارزه با فقر، يعنى تلاش براى اين‌كه ثروت ممكنى كه مى‌شود از منابع ملى استخراج گردد و به دست آيد، اوّلاً به شكل بهينه استخراج شود، و بعد به شكل بهينه مصرف شود و اسراف نگردد. فساد، يعنى فساد اخلاقى، فساد كارى، عدم احساس وجدان در تقديم خدمات عمومى، عدم احساس مسؤوليت در مواجهه با افكار عمومى و با ذهنهاى مردم. اينها شاخه‌ها و شعبه‌هاى فساد است. مسؤولان، فرزانگان، دلسوزان و كسانى كه با افكار عمومى، مواجهند، نبايد بگذارند كه دستهاى بدخواه بيايد و ميكروب‌هاى اختلاف را در فضاى ذهنى تزريق كند. چه فايده‌اى براى مردم دارد؟! چه كمكى به مردم است كه شعارهاى اختلاف‌آميز و شعارهاى تفرقه‌انگيز در ميانشان رواج پيدا كند؟! نياز واقعى مردم، اينها نيست؛ نياز واقعى مردم چيز ديگرى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 8-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با تبعیض	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 3/5/1379	6- مناسبت: بیانات در جمع مردم استان اردبیل
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و مردم	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تجمل- ملاحظه رابطه‌ها- کار غیرضروری- روستا
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

يك كار مهم ديگر،‌مبارزه با تبعيض است. تبعيض، يعنى به جاى ملاحظه‌ى قابليتها، به جاى ملاحظه‌ى استحقاق، به جاى ملاحظه‌ى خدا و قانون، ملاحظه‌ى رابطه‌ها بشود! نتيجه، اين بشود كه اگر به اهل يك روستا چند ميليون داده شود، زندگى يك روستا متحوّل مى‌گردد و آن روستا محروم نمى‌ماند؛ اما اشخاصى هم پيدا مى‌شوند كه ميليونها را صرف خواسته‌هاى حقير و كوچك، صرف يك ميهمانى، صرف يك كار تجمّلى، صرف يك كار غيرضرورى – و احياناً مضر – بكنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 9-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مفهوم واقعی اصلاحات	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/4/1381	6- مناسبت: بيانات در ديدار جمعى از مديران و مسؤولان وزارت آموزش و پرورش
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مديران و مسؤولان وزارت آموزش و پرورش	8- سایر مخاطبین: مسؤولین و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد و قانون- مردم
12- سایر موارد: تعارض منافع ملت ایران با منافع استکبار

ب) متن پیام

همان فقر و فساد و تبعيضى كه بارها عرض كرده‌ايم، مردم تأييد كردند كه مبارزه‌ى با اينها،‌ همان اصلاحات واقعى است. اين را مردم مى‌خواهند؛ اما امريكاييها اين را نمى‌خواهند؛ رئيس جمهور امريكا به هيچ وجه چنين چيزى را در داخل كشور نمى‌خواهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 10-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: تکرار تذکر به مبارزه با فساد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 8/6/1384	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه مجریه	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- نظام اسلامی- سالم‌سازی- پیشگیری- سیاست‌های نظام- تشکیلات- عملکرد- پژوهش- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مبارزه‌ی با فساد، يكى ديگر از وظايف بسيار مهم است. من درباره‌ى مبارزه‌ی با فساد اين‌قدر در صحبت‌هاى عمومى و خصوصى حرف زده‌ام كه فكر مى‌كنم تكرارى است. البته بحمدالله اركانى در اين دولت هم خودشان به اين مسأله كاملا توجه دارند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 11-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مصادیق فساد	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 23/1/1378	6- مناسبت: ماه محرم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): علما و روحانیون و مبلغان مذهبی در محرم	8- سایر مخاطبین: قوه قضائیه و سایر قوا و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: انحراف‌های اخلاقی- انحراف‌های مالی- دشمنان دین- مسائل ضد دینی
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری در کلیه دستگاهها

ب) متن پیام

اصلاح يعنى چه؟ يعنى نابود كردن فساد. فساد چيست؟ فساد انواع و اقسامى دارد: دزدى فساد است، خيانت فساد است، وابستگى فساد است، زورگويى فساد است، انحرافهاى اخلاقى فساد است، انحرافهاى مالى فساد است، دشمنيهاى بين خوديها فساد است، گرايش به دشمنان دين فساد است، علاقه نشان دادن به چيزهاى ضد دينى فساد است. همه چيز در سايه‌ى دين به‌وجود مى‌آيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 12-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مسؤولیت سنگین قوه قضائیه در مبارزه با مفاسد	4- منبع: CDبیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، کارکنان قضایی، مدیران قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- قوای سه‌گانه- ضابطین- مسؤولین- پیشگیری- مفاسد اقتصادی- کارکنان اداری- کارگزاران
12- سایر موارد: تشبیه مفاسد اقتصادی به بیماری‌های واگیر

ب) متن پیام

مفاسد اقتصادی مثل بيماری‌های واگيری است که تا می‌آيد، همه‌ی دستگاهها – قوه‌ی مجريه، قوه‌ی مقننه، قوه‌ی قضائيه- به حرکت می‌افتند که جلويش را بگيرند. اما شما برادران و خواهرانی که اينجا تشريف داريد و مربوط به قوه‌ی قضائيه هستيد، بدانيد سهم قوه‌ی قضائيه در مقابله‌ی با مفاسد اقتصادی سهم بسيار سنگين و مهمی است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 13-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: مناسبات غلط اقتصادی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 15/4/1382	6- مناسبت: ——
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات،‌مدیران و دست‌اندرکاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: رانت‌خواری- سوءاستفاده از قدرت- ثروت‌های بادآورده- تولیدکننده و زحمتکش واقعی- سرمایه‌دار- معدن‌کار- کشاورز- صنعت‌کار- معلم- استاد- قاضی- مفاسد اقتصادی- قاچاق
12- سایر موارد: آثار نامطلوب مفاسد اقتصادی

ب) متن پیام

وقتی مناسبات غلط اقتصادی در جامعه حاکم باشد، وقتی رانت‌خواری رواج داشته باشد، وقتی سوءاستفاده از قدرت برای به‌دست آوردن ثروت‌های بادآورده رواج داشته باشد، کسی که توليدکننده و زحمتکش واقعی است، نااميد می‌شود. کشاورزی که زحمت می‌کشد، صنعت‌کاری که توليد می‌کند، سرمايه‌داری که سرمايه‌گذاری می‌کند، معدن‌کاری که عرق می‌ريزد، معلمی که در مدرسه درس می‌گويد، استادی که در دانشگاه تدريس می‌کند، قاضی‌ای که وقت و اعصاب خود را به کار صحيح صرف می‌کند، وقتی ببيند راه برای مناسبات غلط اقتصادی در جامعه باز است و با آن برخورد نمی‌شود، مأيوس می‌شوند. اين که ما گفتيم و تأکيد کرديم که بايد با مفاسد اقتصادی و قاچاق مبارزه شود،‌ به خاطر اين است که اين پديده‌ها اساس پيشرفت کشور را دچار آسيب‌های جدی می‌کنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 14-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: قوه قضائیه، پنجه قدرتمند نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): منتقدان بی‌انصاف	8- سایر مخاطبین: مردم و سایر دستگاهها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: عملکرد- قضات – تشکیلات- قانون- مردم
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری در سایر قوا

ب) متن پیام

كسانى‌كه اقتدار قوه‌ى قضاييه را آماج حملات خود قرار مى‌دهند، بدانند كه به بى‌قانونى و هرج و مرج و ابطال و تضييع حقوق ضعفا كمك مى‌كنند؛ چون قوه‌ى قضاييه بازو و پنجه‌ى قدرتمند نظام است، براى اين‌كه گريبان متجاوز و متخلف از قانون را بگيرد و او را سر جاى خود بنشاند تا مردم بتوانند در پناه قانون زندگى كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 15-1-1-2-1
3- عنوان فرعی: فساد در دستگاه دولتی	4- منبع: CDبیانات رهبری
5- زمان ارائه: 19/10/1380	6- مناسبت: 19 دی ماه سالروز قیام مردم قم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و مدیران	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: بیت‌المال- رشوه- مأموران- وزارتخانه
12- سایر موارد: آثار نامطلوب مفاسد اقتصادی

ب) متن پیام

ضرر سوم اين است كه آدم فاسد وقتى بخواهد از بيت‌المال مسلمانان استفاده كند، به طور مستقيم كه او را راه نمى‌دهند؛ مجبور است به مديران و مسؤولان و هر كسى كه سر راه او قرار دارد، رشوه بدهد. هر كسى هم نمى‌تواند در مقابل رشوه مقاومت كند. البته بعضى افراد مقاومت مى‌كنند، بعضى هم دانسته يا ندانسته تسليم مى‌شوند. بنابراين آدم فاسد براى رسيدن به هدف خود، با رشوه دادن و شيرينى دادن، عده‌اى را فاسد مى‌كند.

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 1-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: همکاری قوا در مبارزه با فساد	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 11/2/1380	6- مناسبت: بیانات در جمع کثیری از مردم استان گیلان در استادیوم شهید عضدی شهرستان رشت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رؤسای سه قوه	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- سوءمدیریت- تشکیلات- تعاملات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اين‌كه خطاب به رؤساى محترم سه قوه آن تذكرات را دادم، به خاطر اين است كه من نقش فساد را در نابود كردن همه‌ى دستاوردها، نقش بسيار خطرناكى مى‌بينم. در هر جايى كه نابسامانى وجود دارد، يكى از محتملهاى بسيار بالا وجود فساد است. البته ممكن است در جايى بى‌تدبيرى و سوء مديريت باشد؛ اما يكى از محتملاتى كه به‌هيچ‌وجه قابل اغماض نيست، وجود فساد است. با فساد بايد مبارزه شود؛ همه بايد مبارزه كنند؛ مخصوص قوه‌ى قضاييه هم نيست؛ قوه‌ى مجريه و قوه‌ى مقننه هم نقش دارند؛ البته هر كدام نقش جداگانه‌اى دارند؛ منتها بايد با هم همكارى كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 2-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم همکاری در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 25/9/1380	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز عیدفطر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوه قضائیه و مجریه	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: حرکت قانونی- استبداد و استکبار- سیاست‌های نظام- قوه مجریه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بحمدالله قوه‌ى قضاييه و بخشى از قوه‌ى مجريه به دنبال درخواست ما، به‌طور جدى وارد ميدان شده‌اند. همه بايد به اينها كمك كنند. هيچ‌كس نبايد از فاسد و فساد دفاع كند. هركس اين حركت قانونى و منطقى ضد فساد را تضعيف كند، از فساد حمايت و به آن كمك كرده است؛ دچار نوعى استبداد و استكبار شده است؛ يعنى سرکشی در مقابل قانون.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 3-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با مفاسد در همه ابعاد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 8/6/1374	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین مبارزه با مفاسد اقتصادی	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- سالم‌سازی- عملکرد- مسؤولین- تجهیزات و امکانات- قانون- محاکمات جنجالی
12- سایر موارد: برخورد با مفاسد جزء انتظارات نظام است.

ب) متن پیام

يكى از وظايف امروز آقايان مبارزه با فساد است؛ چون كشور به ثمردهى رسيده و وقت ميوه‌چينى است. زحمات گذشته‌ى شما بتدريج ثمر مى‌دهد و امكانات در كشور در حال افزايش است. چنين موسمى هميشه و در همه‌ى تاريخ، موسم خطرناكى بوده است. موسم ورود آدمهاى سوء استفاده كن و فرصت طلب و كج دست و بددل و سياهروست كه وارد مى‌شوند و اگر توانستند، از غفلتها سوء استفاده مى‌كنند. خيلى مراقب اين جهت باشيد. شايد ما ده سال پيش اين قدر به مراقبت نياز نداشتيم اگر چه هميشه مراقبت لازم است زيرا آن وقت چيز زيادى براى بردن و دزديدن نبود؛ ولى امروز چيز زيادى براى بردن و دزيدن وجود دارد. من محاكمات جنجالى اين روزها را جزو افتخارات نظام مى‌دانم. وجود فساد تعجب‌آور نيست؛ مبارزه نكردن با فساد تعجب‌آور است. اين محاكمات معنايش اين است كه نظام جمهورى اسلامى با هيچ كس رودربايستى و شوخى ندارد و هر انگيزه‌ى فسادى را در هر جا ببيند سركوب مى‌كند؛ بخصوص آن فسادى كه مثل خوره و كرم داخل درخت، بناست كه اصل بنا را پوسانده و پوك كند و از بين ببرد. هر جا كه با اين مسأله در مجموعه‌ى خودتان برخورد كرديد، با كمال قدرت و بدون هيچ گونه ابا و امتناع و با تكيه بر همان روشها و طريقه‌هاى قانونى كه بحمدالله ما براى همه‌ى اين كارهاى اساسى قانون داريم با آن مبارزه كنيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 4-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه جدی مسؤولین با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 19/4/1383	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قضایی	8- سایر مخاطبین: دستگاههای اداری
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- سالم‌سازی- مسؤولین- عملکرد- مدیران قضایی- نیروی انسانی
12- سایر موارد: اهمیت علت شناسی در مبارزه

ب) متن پیام

شما که مدير هستيد، شما که مسؤول هستيد، شما که يک مجموعه به دستتان سپرده شده است، با بروز فساد در زيرمجموعه‌ی خود به طور جدی مقابله کنيد و حساسيت نشان دهيد؛ بدون اين، کار پيش نخواهد رفت و اوضاع بسامان نخواهد شد. من برای دوستان و مسؤولان بالای کشور مثال زدم و گفتم چند حلقه چاه عميق با لوله‌های قطور چند اينچی زده‌ايد و داريد مرتب به استخری آب می‌ريزيد، اما پر نمی‌شود؛ بعد وقتی دقت می‌کنيد، می‌بينيد چند شکاف عميق در بدنه و کف استخر وجود دارد که هر چه شما از اين‌جا آب می‌ريزيد، از آن‌جا بيرون می‌رود. فساد، اين طوری است. اين همه کار و تلاش دارد انجام می‌گيرد- امروز در سطح مسؤولان، اندازه و حجم کار و تلاش دلسوزانه‌ای که دارد انجام می‌گيرد، خيلی بالاست- در عين حال هنوز می‌بينيم بعضی از بخش‌ها دچار مشکلات جدی است. بايد ببينيم اين زخم در کجاست؛ اين ترک در بدنه يا کف استخر در کجاست. با فساد بايد مبارزه کرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 5-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: ایجاد امنیت اقتصادی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/4/1380	6- مناسبت: بیانات در جمع کثیری از اصناف
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوای سه‌گانه	8- سایر مخاطبین: مدیران و کارگزاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- کاگزاران- تجهیزات و امکانات- مسؤولین
12- سایر موارد: ایجاد بستر مناسب جهت جلب اطمینان سرمایه‌گزاران

ب) متن پیام

ما قوياً معتقديم كه فساد مالى و اقتصادى در تشكيلات مسؤولان موظف و در ميان آنها، به بدنه‌ى اقتصادى كشور سرايت مى‌كند؛ لذا بايد جلو آن گرفته شود. اين مبارزه‌اى كه ما در پيام اخير، مسؤولان قواى سه‌گانه را به آن دعوت كرديم، بايد جدى گرفته شود. اين وسيله‌اى براى احساس امنيت و اطمينان سرمايه‌گذار سالم است؛ سرمايه‌گذارى كه قصد سوء استفاده ندارد؛ قصد استفاده دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 6-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: ریشه‌یابی عوامل ایجاد فقر	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 24/8/1379	6- مناسبت: بیانات در اجتماع بزرگ مردم اراک
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوای‌ سه‌گانه، مسؤولین و کارگزاران	8- سایر مخاطبین: همه‌ی مدیران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تبعیض- مسؤولین- ثروت‌های طبیعی- مدیران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امروز مهمترين بخش اصلاح در اين كشور عبارت است از مبارزه‌ى با فقر و فساد و تبعيض، كه چند ماه قبل از اين صحبت كردم و مسؤولان نشستند درباره‌ى اين سه موضوع مطالعه كردند. اخيرا لايحه‌ى پيشنهادى دولت درباره‌ى مبارزه‌ى با فقر را براى ما فرستاده‌اند تا براساس اين لايحه كار پيش برود. نقاط مثبت و خوبى هم در اين لايحه هست. من اميدوارم كه دنباله‌ى اين مبارزه‌ى با فقر را به‌طور همه‌جانبه – يك بعدى نمى‌شود – بگيرند، دنبال كنند و عوامل ايجاد فقر را در كشور شناسايى كنند؛ ببينند چه چيزهايى موجب مى‌شود كه ما نتوانيم احيانا در مواردى از ثروتهاى طبيعى خودمان در اين كشور به نفع پيشرفت كشور استفاده كنيم. اين انتظار را ما از مديران داريم و ان‌شاءالله مديران ما نشان مى‌دهند كه در اين راه جدى هستند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 7-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: پرهیز مردم از پیش‌داوری و جنجال در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/1/1382	6- مناسبت: عید نوروز
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آحاد مردم	8- سایر مخاطبین: مسؤولان نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به مردم عزيز عرض مى‌كنم براى مبارزه با فساد، نبايد منتظر جنجال بود و پيش‌داورى كرد. بايستى منتظر عمل و كار واقعى بود. اميدواريم مسئولان به توفيق و كمك الهى، با ادعيه‌ى حضرت بقيةالله (ارواحنافداه) و با همت و عزم جازم خود با جديت اين راه را دنبال كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 8-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم خودسازی مسؤولین	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 30/7/1381	6- مناسبت: نيمه‌ى شعبان در مصلاى تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اقشار مختلف مردم	8- سایر مخاطبین: مسؤولان سه قوه، وزراء، مدیران، قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: دستگاه‌های دولتی- قوا ی سه گانه- مدیران قضایی- اخلاق- تشکیلات- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به مسؤولان بارها گفته‌ام، تأكيد هم كرده‌ام، باز هم مى‌گويم و پاى اين مطلب ايستاده‌ام: بايد با فساد در دستگاههاى دولتى و ديگر دستگاههاى حكومتى مبارزه شود. متعهّدِ اين مبارزه، خودِ مسؤولان قواى مختلف هستند. در درجه‌ى اوّل، براى جلوگيرى از فساد در دولت، خودِ مسؤولان دولتى، خودِ وزرا و خودِ مديران ارشد مسؤولند. نگذارند در مجموعه‌هاى آنها فساد به وجود آيد. اگر آنها بخواهند مبارزه كنند و اگر اين مبارزه را جدّى بگيرند، بهتر از هر كس خواهند توانست مبارزه كنند. البته بايد حواسشان جمع باشد كه دامنهاى خود را پاكيزه نگهدارند.

اين را همه بدانند: كسى كه خودش آلوده به فساد باشد، قادر نخواهد بود با فساد مبارزه كند. خودِ مسؤولان بايد با هوشيارى و دقّت، با اين پديده مبارزه كنند. اگر خداى نكرده مديران در مقابله با فساد در دستگاههاى خود كوتاه بيايند، ناگزير بايد قوّه‌ى قضاييّه وارد ميدان شود. دستگاه قضايى هم بايد بى‌اغماض و بدون ملاحظه، هرجا فساد و يا عملى را برخلاف قانون و در جهت سوءاستفاده ملاحظه كرد، با آن مقابله كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 9-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: برخورد یکسان در مبارزه با فساد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 10/2/1380	6- مناسبت: فرمان به رؤسای قوا برای مبارزه همه جانبه با فساد مالی و اقتصادی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رؤسای قوا	8- سایر مخاطبین: تمامی کارگزاران جمهوری اسلامی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- تعاملات- تشکیلات- سالم‌سازی- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در امر مبارزه با فساد نبايد هيچ تبعيضى ديده شود. هيچكس و هيچ نهاد و دستگاهى نبايد استثنا شود. هيچ شخص يا نهادى نميتواند با عذر انتساب به اين‌جانب يا ديگر مسئولان كشور، خود را از حساب‌كشى معاف بشمارد. با فساد در هر جا و هر مسند بايد برخورد يكسان صورت گيرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 10-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: عدم تبعیض در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 3/11/1380	6- مناسبت: —–
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین مربوطه در مبارزه با مفاسد	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: پیشگیری- سالم‌سازی- تشکیلات- اخلاق- عدالت- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: قابل استفاده در محاکم و سازمان بازرسی کل کشور

ب) متن پیام

لازم است در اين خصوص [مبارزه با فساد] هيچ تبعيضی وجود نداشته باشد. دستگاه‌هايی که با فساد مبارزه می‌کنند، نبايد بگويند فساد در فلان‌جا بد است؛ اما در جای ديگر- اگر باشد- به آن بدی نيست. فساد، فساد است؛ در هر کس فساد وجود داشته باشد، بايد با او مبارزه کنند. کسانی که با فساد مبارزه می‌کنند، بايد قاطعانه و بدون مجامله مبارزه کنند و در حق فاسد و مفسد، مرّ قانون را اعمال کنند. من به شخص يا پرونده يا موضوع خاصی نظر ندارم؛ برای من اشخاص مطرح نيستند؛ اين کار به نحو صحيح و قاطع انجام بگيرد و دنبال شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 11-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: تبعات فرهنگی و اخلاقی مفاسد اقتصادی	4- منبع: CD بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 12/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ي‌قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی کشور و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: تمامی مسؤولان کشور و مدیران قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- نظام اسلامی- نیروی انسانی- سیاست‌های نظام- تعقیب- مفاسد فرهنگی- مفاسد اخلاقی- عملکرد- پیشگیری
12- سایر موارد: رواج مفاسد اقتصادی سبب تزلزل عناصر خوب دستگاه‌ها می‌شود.

ب) متن پیام

مسأله تعقيب مفاسد اقتصادی است. مفاسد اقتصادی را صرفاً به عنوان يک کار خلاف نبايد در کشور درنظر گرفت. اين کار اگر چنانچه دنبال نشود، تعقيب نشود، ريشه‌يابی نشود، قوای مختلف کشور دست به دست هم ندهند برای خشک کردن ريشه اين کار،‌ ضربه و خطرش برای کشور بسيار کلان و عظيم خواهدبود. مفاسد اقتصادی، مفاسد فرهنگی را هم با خود می‌آورد، مفاسد اخلاقی را هم می‌آورد، وجود و رواج مفاسد اقتصادی يکی از بزرگ‌ترين خطرهايش اين است که عناصر خوب دستگاهها را متزلزل می‌کند. زيرپای آنها را سست می‌کند. بسياری از اين موارد و قضايای مفاسد اقتصادی که به طور مشخص گزارش شده و برای ما گفته شده است،‌ به اين ترتيب بوده است که آن مفسد اقتصادی برای پيشبرد کار خود لازم دانسته در داخل فلان دستگاه نفوذ کند و تعدادی از عناصری را که در آنجا کار می‌کنند، با خودش همراه کند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 12-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مفهوم واقعی اصلاحات	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 14/3/1382	6- مناسبت: سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد- قانون- تبعیض- فاصله‌ی طبقاتی- انحراف- اصلاح- قواعد مستحکم انقلاب- وظیفه‌ی دینی- مبارزه- عدالت‌خواهی- مسؤولین- خدمت به مردم- راه صحیح امام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ما در اين راه طولانی اگر احساس انحراف كرديم، بايد آن را برطرف كنيم؛ بايد خود و برنامه‌مان را اصلاح كنيم؛ اصلاح بر اساس همان قواعد مستحكم انقلاب كه امام بزرگوار آن را از اسلام استفاده كرد و به ما و ملت ما آموخت. با استفاده‌ى از اينها، اصلاح واقعى عبارت است از اين‌كه با فقر و تبعيض مبارزه شود؛ عدالتخواهى، يك انگيزه‌ى همگانى براى مسؤولان باشد؛ خدمت به مردم، يك وظيفه و احساس دينى در اعماق وجود مسؤولان باشد؛ اين مى‌شود راه صحيح امام.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 13-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: نقش مهم دولت در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 4/6/1381	6- مناسبت:هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوه مجریه	8- سایر مخاطبین: وزرا،‌معاونان رئیس جمهور و بقیه مسؤولان سطح بالای کشور، قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قضا- معاونان- قوه قضائیه- پیشگیری- اخلاق- عملکرد- مسؤولین- تشکیلات- سیاست‌های نظام- نظام اسلامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به مناسبت هفته‌ى دولت، يكى از دوستان براى من يادداشتى نوشته – يادم نيست از كجا و كى بود – و گفته بودند در همه جاى دنيا مبارزه با فساد، كار دولت است؛ چرا ما قوه‌ى قضاييه را مسؤول اين كار مى‌كنيم؟ من به اين حرف معتقدم. معتقدم مبارزه با فساد، در درجه‌ى اول كار خود دولت است؛ بخصوص كه دولتمردان سطح بالاى ما – يعنى شما وزراى محترم، معاونان محترم رئيس جمهور و بقيه‌ى مسؤولان سطح بالاى كشور – افراد پاكى هستند. شما مى‌خواهيد پاك كار بكنيد؛ بنابراين مى‌توانيد خودتان مبارزه كنيد و بكنيد. بخش قضا مربوط به مرحله‌ى آخر كار است. در قديم مى‌گفتند: آخرين دارو، داغ كردن است: «آخر الدواء الكىّ(33)».

قبل از آن‌كه به داغ كردن برسد، انسان انواع و اقسام دواها را به كار مى‌برد؛ اگر خوب نشد، آن وقت محل زخم را داغ مى‌كند، والا تا وقتى مى‌تواند با مرهم و مراقبت و تنظيف، بيمار را معالجه كند، محل زخم را داغ نمى‌كند. در بخشهاى اقتصادى، پولى، صنعتى، خدماتى و ديگر بخشهاى توليدى و آن‌جايى كه بخصوص معاملات خارجى و كلان وجود دارد، حضور شما حقيقتا به عنوان مدعى و معارض فساد و مفسد تلقى شود. وقتى با اين جديت دنبال رفع فساد رفتيد، در جايى مى‌بينيد بايد به قوه‌ى قضاييه بگوييد ما از شما مى‌خواهيم به اين قضيه رسيدگى كنيد. در اين صورت با ميل و خواست و مطالبه‌ى شما، قوه‌ى قضاييه وارد ميدان خواهد شد. وقتى شما مبارزه نكنيد، طبعا وضع طور ديگرى خواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 14-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: ریشه‌های مفاسد اجتماعی در ایران	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 3/5/1379	6- مناسبت: بیانات در جمع مردم استان اردبیل
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین وکارکنان	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: فقر- تبعیض- اصلاحات انقلابی و اسلامی- ناامنی- اخلاق- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

آماج اين مبارزه [مبارزه خستگی‌ناپذير با عوامل انحطاط و عقب‌ماندگی]، سه چيز است: يكى فقر است، يكى فساد است و يكى تبعيض. اگر با فقر و فساد و تبعيض در كشور، مبارزه شود، اصلاحات به معناى حقيقى – اصلاحات انقلابى و اسلامى – تحقّق پيدا خواهد كرد. مشكلات ما از اين سه پايه‌ى شوم و از اين سه عنصر مخرّب است. ناامنى هم كه داريم، به خاطر همين است. بسيارى از ناامنى‌ها، به خاطر فقر است و بسيارى به خاطر فساد است.

با فقر، بايد مبارزه شود؛ هم با فقر شخصى افراد و با كمبود مناشى درآمد و هم با فقر عمومى. انسانى كه امكان زندگى در حدّ نياز و ضرورى را ندارد، مصداق حديثى است كه از قول پيامبر نقل شده است كه «كاد الفقر ان يكون كفرا»!(56) فقر، انسان را به فساد، به خيانت و به بسيارى از راهها مى‌كشاند. البته انسانهاى مؤمن، هميشه مقاومت مى‌كنند؛ اين مجوّزى نيست براى اين‌كه افرادى بخواهند به اين بهانه از مسير صحيح، منحرف شوند. اما فقر، اين خطر را دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 15-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه‌ی جدی با فقر و فساد و تبعیض	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 4/6/1381	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوه مجریه	8- سایر مخاطبین: مسؤولین و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عملکرد- سیاست‌های کلی نظام- قانون- مسؤولین- عدالت- اصلاحات واقعی- کارگزاران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من مى‌خواهم خواهش كنم كه حتما مسأله‌ى مبارزه با فساد را جدى بگيريد و دنبال كنيد. اين‌كه ما دو سه سال قبل گفتيم اصلاحات واقعى در كشور، مبارزه با فقر و فساد و تبعيض است، هر روز كه مى‌گذرد، اعتقاد بنده به اين مسأله راسختر مى‌شود. هيچ اصلاحى در كشور بدون پرداختن به اين سه مقوله‌ى اساسى و بنيانى ممكن نيست صورت گيرد؛ اينها مادر همه‌ى اصلاحات است و بايد بالاخره در كارها به اين قضيه بپردازيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 16-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه مسؤولین با فقر و فساد و تبعیض	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/10/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز عیدفطر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و مردم، قوای سه‌گانه	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی،‌3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- کارگزاران- حفظ شأن قوا- عملکرد- شناسایی مفاسد- عزت بین‌المللی- تبعیض- امنیت- معیشت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

آنچه كه من درباره‌ى حفظ شأن قوا توصيه مى‌كنم و آن را وظيفه‌ى خود و همه مى‌دانم، با اعتراض و اشكالى كه ممكن است بر بعضى از عملكردهاى اين قوا وارد باشد، منافاتى ندارد. بله؛ بنده باز هم با صداى بلند اعلام مى‌كنم كه مسؤولان كشور – چه در قوه‌ى مجريه، چه در قوه‌ى قضاييه و چه در قوه‌ى مقننه – بايد با فقر و فساد و تبعيض در اين مملكت مبارزه كنند. اگر بخواهند وضع امنيت كشور را، وضع معيشت مردم را، وضع عزت بين‌المللى ما را تأمين كنند، راهش مبارزه‌ى با همينهاست. انواع و اقسام فسادها را بايد شناسايى كنند و با آن مبارزه‌ى جدى نمايند؛ نه در حرف و زبان.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 17-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با مفاسد اقتصادی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- جرم- نظام اسلامی- سیاست‌های نظام- تخلفات مدیریتی
12- سایر موارد: لزوم تفکیک تخلفات مدیریتی از جرائم عمدی

ب) متن پیام

يك سال پيش بود كه ما مبارزه با مفاسد اقتصادى را عرض كرديم و دستگاهها را ترغيب نموديم كه در اين مبارزه جدى باشند.اهتمام به اين كار به خاطر آن است كه مفاسد اقتصادى، جريان آلوده‌اى است كه اگر جلوگيرى و با آن مبارزه نشود، كل فضا را آلوده خواهد كرد. بحث يك جرم منفرد و تك افتاده نيست؛ برخورد با مفاسد اقتصادى براى نظام اهميت حياتى دارد. البته در آن نامه‌اى كه به رؤساى محترم سه قوه نوشتم، عرض كردم مراقب باشيد تخلفات مديريتى را كه غالبا به اشتباه بر مى‌گردد، با جرائمى كه كسى از روى عمد مرتكب مى‌شود، مخلوط نكنيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 18-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: اصلاحات در تمام ابعاد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/1/1379	6- مناسبت: بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدیران و کارگزاران	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- عملکرد- کارگزاران- عدالت- سیاست‌های نظام- کارکنان اداری- اخلاق- اصلاح قضایی- اصلاح قوانین و مقررات- رشوه- ارتشا- راه‌های نامشروع کسب ثروت- فقیر
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بديهى است كه در ميان جامعه مواردى وجود دارد كه بايد اصلاح شود. ما اصلاح اداری لازم داريم؛ اصلاح اقتصادى لازم داريم؛ اصلاح قضايى لازم داريم؛ اصلاح امنيتى لازم داريم؛ اصلاح در قوانين و مقررات لازم داريم. ما احتياج داريم كه دستگاه اداريمان مقرراتى داشته باشد كه براى همه يكسان باشد و در آن تبعيض نباشد. اگر بود، نقطه‌ى فاسدى است و بايد اصلاح شود. بايد رشوه و ارتشاء وجود نداشته باشد؛ اگر بود، فساد است و بايد اصلاح شود. راههاى كسب ثروت بايد مشروع باشد. اگر كسانى از راههاى نامشروع كسب ثروت كردند، اين فساد است و بايد اصلاح شود. اگر كسانى از امتيازات بي‌جا استفاده كردند، ثروتهاى بادآورده به دست آوردند و ديگران را به قيمت اين‌كه خودشان ثروتمند شوند، فقير كردند، اين فساد است و بايد اصلاح شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 19-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: برخورد با مفاسد در دولت	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/6/1380	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوه مجریه	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد- مسؤولین- سالم‌سازی- پیشگیری- برخورد بی‌ملاحظه- نظام اسلامی- گزینش- عدالت- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

نگذاريد اينها [فسادها] به قوه‌ى قضاييه برسد؛ خودتان با اينها در داخل دولت برخورد كنيد. آن دستگاه مربوط به اين شركت [يکی از شرکت‌هايی که اقدام به استخدام‌های بی‌ضابطه وابستگان و تنظيم اسناد صوری کرده بود]، بى‌ملاحظه با اينها برخورد كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 20-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: اصول حاکم در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 21/3/1380	6- مناسبت: سالگرد ارتحال حضرت امام (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: همه‌ی دست‌اندرکاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- سیاست‌های نظام- عملکرد- مسؤولین- ظلم و ناروایی- تبعیض- عدالت- قانون- اخلاق- کارگزاران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همه دست‌اندرکاران هم بايد سعی کنند که در اين زمينه [مبارزه با فساد]، ظلم و ناروايی به وجود نيايد. با فساد و فاسد و مفسد مبارزه کنند. نه با بی‌گناه؛ اين هم بايد مراقبت شود. تبعيض هم نبايد باشد- همان‌طور که عرض کرديم- با يک چشم به افراد نگاه کنند. اگر اين طور شد- که به لطف و فضل الهی ان‌شاءالله همين طور هم هست و خواهد بود- آن‌گاه الطاف الهی شامل حال خواهد شد و خدای متعال کمک خواهد کرد تا اين حرکت پيش برود و ان‌شاءالله در همه بخش‌ها مسؤولان بتوانند به وظايف خود به درستی عمل کنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 21-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: افزایش امکانات و ثروت کشور توسط مدیران	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/1/1384	6- مناسبت: آغاز سال جدید
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین مرتبط با مبارزه با مفاسد	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- مسؤولین- سالم‌سازی- عملکرد- رخنه‌های فساد- دستاوردهای انقلاب
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ملت و كشور ما بر اثر تلاش دولتهاى چند سال گذشته، ثروت متراكمى از امكانات به‌دست آورده است. مديريت‌هاى آينده بايد بتوانند اين ثروت را افزايش دهند و آن را در زندگى مردم بگسترانند و با فساد به معناى واقعى كلمه مبارزه كنند. اگر ما ملت ايران اين توفيق را پيدا كنيم كه رخنه‌هاى فساد را در اين مجموعه‌ى عظيم ببنديم، آن وقت معلوم خواهد شد كه دستاوردهاى انقلاب براى اين مردم چقدر شيرين و گواراست و چگونه مى‌تواند پاسخگوى نيازهاى مردم باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 22-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: عملکرد قوا در مبارزه با مفاسد	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/1/1382	6- مناسبت: آغاز سال جدید
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه مجریه و قضاییه در مبارزه با مفاسد	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عدالت- مردم- قوای سه‌گانه- سالم‌سازی- کارگزاران- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

كار و عمل مسؤولان محترم در قواى مجريه، قضاييه و مقننه [در زمينه مبارزه با فساد] طورى باشد كه شيرينى آن در كام مردم عزيز ما بنشيند و آثار آن را حس كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 23-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: توجه ویژه به مفاسد اقتصادی	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه‌ی قضاییه و سالروز هفتم تیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس- معاونان و کارکنان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: رؤسای سه قوه- مدیران و مسؤولان قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- قانون- سیاست‌های نظام- تشکیلات- مردم- نظام اسلامی- اخلاق- عملکرد- گزینش- نیروی انسانی- پیشگیری
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

… ما مبارزه با مفاسد اقتصادی را عرض کرديم و دستگاهها را ترغيب نموديم که در اين مبارزه جدی باشند…. مفاسد اقتصادی جريان آلوده‌ای است که اگر جلوگيری و با آن مبارزه نشود کل فضا را آلوده خواهد کرد… برخورد با مفاسد اقتصادی برای نظام اهميت حياتی دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 24-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: قاطعیت در برخورد	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 12/12/1380	6- مناسبت: عید سعید غدیر خم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت علی‌بن موسی‌الرضا (ع)	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- مردم- تشکیلات- نهادینه شدن فساد- مدیران ارشد- مسؤولین- قاطعیت علوی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مديران ارشد و مسؤولان پيكره‌ى اصلى نظام، مثل آحاد مردم، از مبارزه با فساد خوشحال مى‌شوند. دشمنان اين ملت و كسانى كه مى‌خواهند ما اين مبارزه را نكنيم تا فساد در جامعه جايگير شود، مبارزه با فساد را حمل مى‌كنند بر اين‌كه جامعه فاسد شده است! نخير؛ ما در دستگاه نظام اسلامى و جمهورى اسلامى با چيزهايى مبارزه مى‌كنيم كه در بسيارى از نظامهاى جهانى، امروز به صورت يك عرف و كار رايج درآمده است؛ فساد در آن‌جا نهادينه شده است. مبارزه با فساد، يك حركت و رفتار علوى است و قاطعيت علوى را لازم دارد و به فضل پروردگار مسؤولانى كه دست‌اندركار اين مبارزه هستند، با الهام از اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام بايد اين قاطعيت را اعمال كنند و اعمال خواهند كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 25-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: عدم مماشات	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 9/12/1379	6- مناسبت: جلسه پرسش و پاسخ در دانشگاه امیرکبیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اساتید و دانشجویان دانشگاه امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: دستگاه قضایی- قضات و سایر مسؤولان اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- عدم خودباختگی در مقابل جوسازی تبلیغاتی- آزادی دروغین- اجرای کامل قانون- عوامل منافق و برخورد با آنها- سیاست‌های نظام- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

جمهوری اسلامى و مسؤولان آن بعد از اين نه حق دارند و نه تصميم دارند كه در مقابل كسانى كه مى‌خواهند با شعار آزادى عليه منافع مردم، عليه خود آزادى و عليه سرنوشت اين ملت اقدام و حركت كنند، مماشات كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 26-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم توجه ویژه به جرایم و تخلفات بزرگ و مهم	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه و سالروز هفتم تیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس، معاونان و کارکنان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قوای سه گانه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: جرم- اولویت‌بندی در برخورد با جرایم- فساد اقتصادی- فساد در دستگاههای اجرایی- تخلفات مدیریتی- جرایم عمدی- قانون- سالم سازی- عملکرد
12- سایر موارد: ضرورت شناخت اهمیت جرائم

ب) متن پیام

بايد بسيار پرهيز كرد از اين‌كه خدای نكرده جرائم كوچك در چشم افراد يا مؤثرين قوه‌ى قضاييه بزرگ جلوه كند و جرمهاى بزرگ، كوچك به نظر آيد. يكى از چيزهايى كه ملتهاى گذشته و امتهاى سلف را مورد انتقام الهى قرار داده است – طبق روايت از معصوم عليه‌السلام – همين است كه گاهى جرمهاى بزرگ را نديده گرفتند و جرائم كوچك به نظرشان بزرگ آمد. البته جرم، جرم است؛ فرقى نمى‌كند و بايد طبق قانون، هر جرمى – چه كوچك و چه بزرگ – تعقيب شود؛ ليكن خيلى مهم است كه اهتمام دستگاهها به چه چيزهايى باشد. يك سال پيش بود كه ما مبارزه با مفاسد اقتصادى را عرض كرديم و دستگاهها را ترغيب نموديم كه در اين مبارزه جدى باشند. اهتمام به اين كار به خاطر آن است كه مفاسد اقتصادى، جريان آلوده‌اى است كه اگر جلوگيرى و با آن مبارزه نشود، كل فضا را آلوده خواهد كرد. بحث يك جرم منفرد و تك افتاده نيست؛ برخورد با مفاسد اقتصادى براى نظام اهميت حياتى دارد. البته در آن نامه‌اى كه به رؤساى محترم سه قوه نوشتم، عرض كردم مراقب باشيد تخلفات مديريتى را كه غالبا به اشتباه بر مى‌گردد، با جرائمى كه كسى از روى عمد مرتكب مى‌شود، مخلوط نكنيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 27-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 21/8/1385	6- مناسبت: دیدار با مردم گرمسار
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم گرمسار و برخی مسؤولین	8- سایر مخاطبین: کلیه قوا و مسؤولان و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: فساد مالی و اداری- سرمایه‌گذاری- مسؤولین- برخورد- خیانت در امانت‌های ملی- سالم‌سازی- عملکرد- سیاست‌های نظام- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

از جمله‌ی شاخصها، مسأله‌ی «مبارزه‌ی با فساد» است؛ فساد اداری و مالی، جزو بدترين عوارض است. اين، از همان مواردی است که مراکز بين‌المللی تأييد کرده‌اند که در اين يک سال و نيم اخير، رتبه‌ی کشور در مبارزه‌ی با فساد بالا آمده است و در اين زمينه پيشرفتهايی وجود داشته است. البته ما به اين قانع نيستيم. بايستی فساد اداری و مالی و خيانت در امانتهای ملی در کشور ريشه‌کن شود. اين به سرمايه‌گذاری‌های سالم ربطی ندارد؛ ما به سرمايه‌گذاری کشور- کسانی که می‌توانند سرمايه‌گذاری کنند- توصيه می‌کنيم که وارد ميدان سرمايه‌گذاری بشوند و طبق قانون کار کنند. بعضی اين دو تا را با هم اشتباه می‌کنند. ما با فساد مخالفيم، با سوءاستفاده مخالفيم، با خيانت در امانت- که عمده هم از مسؤولان و مأموران بخشهای گوناگون دولتی سر می‌زند- مخالفيم و معتقديم بايد مبارزه بشود. اين مبارزه بحمدالله جدی است و شروع شده است و بايد توسعه پيدا کند و همه‌گير شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 28-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم برخورد با مفسدان و زیاده‌خواهان	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 10/2/1380	6- مناسبت: فرمان هشت‌ماده‌ای به سران قوا
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سران قوا	8- سایر مخاطبین: مسؤولین- کارگزاران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- سیاست‌های نظام- ستاد- عملکرد- امتیازطلبان – سوءاستفاده کنندگان از امکانات حکومتی- استفاده از راههای نامشروع و غیرقانونی
12- سایر موارد: توجه به پیشگیری در مفاسد اقتصادی- قابل بهره‌گیری در سایر قوا

ب) متن پیام

اگر دست مفسدان و سوءاستفاده‌كنندگان از امکانات حكومتى، قطع نشود، و اگر امتيازطلبان و زياده‌خواهان پرمدعا و انحصارجو، طرد نشوند، سرمايه‌گذار و توليد كننده و اشتغال‌طلب، همه احساس ناامنى و نوميدى خواهند كرد و كسانى از آنان به استفاده از راههاى نامشروع و غيرقانونى تشويق خواهند شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 29-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با رانت‌خواری	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 12/9/1379	6- مناسبت: —-
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و کارگزاران جمهوری اسلامی	8- سایر مخاطبین: کلیه مسؤولین و مدیران دستگاه قضایی و سایر دستگاهها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- عدالت- سالم‌سازی- مردم‌سالاری- تجهیزات و امکانات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همين چيزى كه دوستان عزيز فرنگى‌مآب ما به آن «رانت‌خوارى» مى‌گويند؛ يعنى امتياز ويژه. امكانات استفاده از يك شركت و يك منبع مالى را در اختيار جمع خاصى قرار دادن، به مناسبت اين‌كه اينها دوست يا خويشاوند يا رفيق ما هستند. اين كار جزو كارهاى ضدمردم‌سالارى است. هر كس كه اين كارها را بكند، همان فسادى ايجاد خواهد شد كه الان آقاى رئيس جمهور به آن اشاره كردند. بله، بايد با اين فسادها مبارزه شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 30-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با مخالفان نظام	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: دیدار جمعی از قضات و اعضای دستگاه قضایی- ماه رجب
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مدیران و مسؤولان قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- پیشگیری- مردم- سالم‌سازی- زخم خوردگان و دشمنان انقلاب- ضربه زدن- صبغه‌ی نظام و قضای اسلامی- مسؤولین- مدیران قضایی- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنده از دستگاه قضايى مى‌خواهم كه نگذاريد كسانى كه زخم خوردگان و دشمنان انقلابند – و امروز هم چنانچه اندك فرصتى به دست آورند، از آن فرصت براى ضربه زدن به انقلاب استفاده مى‌كنند – بيايند و بخواهند بافته‌هاى انقلاب را پنبه كنند. اين، آن صبغه‌ى نظام و قضاى اسلامى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 31-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: دقت در گزینش مسؤولان	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی کشور	8- سایر مخاطبین: کلیه قوای سه‌گانه و دستگاههای دولتی (دولت به معنای عام)
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- سالم‌سازی قوه قضائیه- گزینش و جذب- قاطعیت در برخورد با عوامل مفسد- اخلاق- کارگزاران- مسؤولین- پیشگیری
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در سایر قوا

ب) متن پیام

بدتر از هر چيز اين است که در داخل دستگاههای مسؤول خدای نخواسته اين عوامل مفسد بتوانند نفوذ کنند و آدمهايی را به رنگ خودشان دربياورند يا همکار با خودشان کنند که اين از آن چيزهاي بسيار مهم و فاجعه‌آميز است که بايد با قاطعيت و قدرت با آن از هر نوعش روبرو شد و با آن برخورد کرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 32-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: پیشگیری در قوه مجریه و مبارزه در قوه‌ی قضاییه	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 1/1/1382	6- مناسبت: فرارسیدن عید نوروز و مصادف شدن آن با ایام محرم در حرم مقدس در مشهد
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم مشهد	8- سایر مخاطبین: قوه قضائیه و مجریه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عناصر سیاسی و غیرسیاسی- سالم‌سازی- تشکیلات- اخلاق- جنجال- جلوگیری از رشد فساد مالی- تعقیب مجرمین و فساد انگیزان- سیاست‌های نظام- عملکرد- پیشگیری
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مبارزه‌ى با فساد، جدى‌ست. متأسفانه بعضی از عناصر سياسى و غيرسياسى نه تنها با اين حركت همراهى نكردند بلكه بر آن برچسب يك تسويه حساب سياسى و خصوصى زدند. اين غلط، خلاف واقع و دروغ است. مبارزه با فساد مالى و اقتصادى جدى‌ست و ادامه دارد. البته من به مسئولين قوه‌ى قضاييه و مجريه سفارش كردم كه جنجال به راه نيندازند؛ جنجال موجب گم شدن اصل مسأله مى‌شود. بايد با آن مبارزه كرد. اين مبارزه در قوه‌ى مجريه به معناى پيشگيرى و جلوگيرى از رشد فساد مالى از طريق دهانه‌ها و دروازه‌هاى آن است در قوه‌ى قضاييه مبارزه به نحوى ديگر است و تعقيب مجرمين و فسادانگيزان و مجازات آنها را شامل مى‌شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 33-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: مبارزه با فساد مقدمه پیشرفت	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/10/1379	6- مناسبت: بیانات رهبری در خطبه‌های نماز عید سعید فطر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمازگزاران عیدفطر	8- سایر مخاطبین: مسؤولان کشور
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- عملکرد- مسؤولین- قوای سه گانه- فقر و فساد- تبعیض- معیشت مردم- عزت بین‌المللی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسؤولان كشور – چه در قوه‌ى مجريه، چه در قوه‌ى قضاييه و چه در قوه‌ى مقننه – بايد با فقر و فساد و تبعيض در اين مملکت مبارزه كنند. اگر بخواهند وضع امنيت كشور را، وضع معيشت مردم را، وضع عزت بين‌المللى ما را تأمين كنند، راهش مبارزه‌ى با همينهاست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 34-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: اهمیت مفاسد مالی	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: هیأت رئیسه و سیاستگذاران دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سالم‌سازی- مدیران قضایی- ارتشاء و تزویر- امنیت- مردم- عملکرد
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری در سایر قوا

ب) متن پیام

من خيال مى‌كنم اگر بخواهيم دنبال اهم بگرديم، همين مسأله‌ى فسادهاى مالى و اخلاقى و ارتشاء و تزوير و امثال اينها، چيزهايى است كه بخصوص از مردم سلب امنيت مى‌كند و واقعا در رتبه‌هاى بالا قرار مى‌گيرند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 35-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: اولویت‌بندی در رسیدگی	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، مدیران و مسؤولین قضایی، مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- سالم‌سازی- اخلاق- سیاست‌های نظام- مسؤولین- عملکرد- مدیران قضایی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

سياستگذاران دستگاه قضايى – هر مجموعه‌يى كه هستند – بنشينند موارد را «الاهم فى‌الاهم» كنند و مهمترين آنها را دنبال نمايند؛ چون واقعا امروز در جامعه موارد بدى وجود دارد كه همه را بايد دستگاه قضايى دنبال كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 36-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم اقدام همه‌جانبه و هماهنگ	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: کلیه قضات و سایر قوا
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تعقیب و ریشه‌یابی- مفاسد اقتصادی- مفاسد فرهنگی- مفاسد اخلاقی- متزلزل کردن عناصر خوب- سالم‌سازی- عملکرد
12- سایر موارد: مفاسد اقتصادی منشأ مفاسد فرهنگی و اخلاقی است.

ب) متن پیام

مفاسد اقتصادی را صرفاً به عنوان يک کار خلاف نبايد در کشور در نظر گرفت. اين کار اگر چنانچه دنبال نشود، تعقيب نشود، ريشه‌يابی نشود، قوای مختلف کشور دست به دست هم ندهند برای خشک کردن ريشه‌ی اين کار، ضربه و خطرش برای کشور بسيار کلان و عظيم خواهد بود. مفاسد اقتصادی، مفاسد فرهنگی را هم با خود می‌آورد، مفاسد اخلاقی را هم می‌آورد. وجود و رواج مفاسد اقتصادی يکی از بزرگترين خطرهايش اين است که عناصر خوب دستگاهها را متزلزل می‌کند، زير پای آنها را سست می‌کند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 37-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: شأن دستگاه قضایی	4- منبع: ‌ CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1374	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس، مسؤولان و قضات قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: مردم و اعضای دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اخلاق- مسؤولین – سیاست‌های نظام- تخلف- عملکرد- کارگزاران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

شأن دستگاه قضايى، ديوان عدالت ادارى و يا هر تشكيلات ديگرى كه در اين كارهاست، صرفا ديدن و ارائه دادن تخلف نيست؛ بلكه مبارزه با تخلف است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مبارزه با فساد	2- کد: 38-2-1-2-1
3- عنوان فرعی: لزوم خودآگاهی مسؤولان	4- منبع: CD بیانات رهبری
5- زمان ارائه: 19/10/1380	6- مناسبت: 19 دی ماه، سالروز قیام مردم قم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان و مدیران	8- سایر مخاطبین: ——-
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- اهداف سیاسی- جهاد- اغراض سیاسی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ضرر پنجم اين‌كه وقتى مديران و مردمى فاسد شدند، به پايگاه دشمن خارجى تبديل مى‌شوند. دشمن خارجى از آدمهاى فاسد، براى اهداف سياسى خود در كشور، خوب استفاده مى‌كند. مبارزه با فساد، يك جهاد همه‌جانبه است. من از مسؤولان كشور خواهش مى‌كنم اين جهاد عظيم را به اغراض سياسى آلوده نكنند. اگر مسؤولان كشور آن خودآگاهى لازم را داشته باشند، آن‌گاه مى‌فهمند كه امروز مبارزه با فساد لازم است و يك جهاد است. نشناختن موقعيت و خطر، همان ناخودآگاهى است كه اين خود خطر بسيار بزرگى است.

1. ـ بندهای اوّل تا سوّم مقدمه برگرفته از مقدّمه‌ی مذکور در راهنمای پژوهش می‌باشد. ↑

2. ـ قاموس عدالت (بررسی مبانی نظری و عملی مفهوم عدالت در کلام مقام معظم رهبری) تدوین و تنظیم مجتبی جاویدی به اهتمام مجموعه دانشجویی ولی‌نعمتان. ↑

3. ـ شرح هر یک از این ردیف‌ها را می‌توانید در راهنمای پژوهش ببینید. ↑