قضاوت در آینـه ولایت

(گزیده بیانات مقام معظم رهبری پیرامون مسائل قضایی)

جلد ششم: رسیدگی ‌های قضایی

تهیه‌کننده: معاونت آموزش قوه قضائیه

قوه قضائیه، معاونت آموزش

قضاوت در آینه ولایت (جلد ششم)- رسیدگی‌های قضایی/ تهیه و تدوین معاونت آموزش قوه قضائیه- قم: نشر قضا، 1388.

132 ص- (نشر قضا؛ 382)

(دوره ) ISBN 978-964-534-194-5

(جلد اول ) ISBN 978-964-534-195-2

فهرست‌نویسی براساس اطلاعات فیپا.

1. قضاوت (فقه). 2. قضاوت—جنبه‌های مذهبی—اسلام. 3. خامنه‌ای،‌علی، 1318—پیامها و سخنرانی‌ها. الف. ایران. قوه قضائیه. معاونت آموزش. ب. نشر قضا.

6 ق 9 ق/ 195 BP 375/297

1388

قضاوت در آینه ولایت (جلد ششم)- رسیدگی‌های قضایی

گردآوری و تدوین: علی پروینی

نظارت: محمدسعید جواهری

حروفچینی و صفحه‌آرایی: مریم خزایی

ناشر: نشر قضا

چاپ اول: قم، تابستان 1388

شمارگان:

لیتوگرافی، چاپ و صحافی: الهادی

بها:

***

همة‌حقوق ویژه ناشر است

«نسخه حاضر از بودجه بیت‌المال تهیه شده و قابل خرید و فروش نیست».

تهران: خ حافظ شمالی، روبروی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، نبش خ سمیه، ساختمان شماره 3 قوه قضائیه

معاونت آموزش قوه قضائیه تلفن 40- 88923623 و 70-88919465 (021)

پست الکترونیک: info@law-training.ir

رسیدگی‌های قضایی

بخش اول: اصول

1- آراء

2- قانون

3- رسیدگی

بخش دوم: کارکردها

1- امنیت

2- مجرم

3- زندان

بسم‌الله الرحمن الرحیم

1- قضاوت و عدالت دو همزاد تاریخی هستند که از ابتدای خلقت تاکنون انسانها بدنبال آن بوده‌اند؛ قرآن کریم نیز با بیان کلمه «اعدلوا هو اقرب للتقوی» رسیدن به تقوی را در گرو عدالت قرار داده است. مگر می‌توان از کسی که عدالت نفسانی را در خود ایجاد نکرده انتظار اجرای عدالت اجتماعی و قضائی داشت؟ لذا عدالت چه عدالت خصالی باشد (اخلاق) چه عدالت فعالی (کردار و رفتار) باید در قاضی عادل جلوه داشته باشد. اجرای عدالت به قانون عادلانه و قاضی عادل نیازمند است.

از دیدگاه قرآنی بزرگترین ارزش هر انسان اجرای عدالت است ، از این دیدگاه رعایت عدالت را فقط به قوه قانونگذاری نمی‌توان واگذار نمود، بلکه اجرای قانون و پاسداری از عدالت دو بازوی جدایی ناپذیر دستگاه قضایی یک کشور است. اما در تفکر اسلامی هیچ حقیقتی پس از حقیقت وجود خداوند متعال (توحید) گسترده‌تر، عمیق‌تر و فراگیرتر از عدالت وجود ندارد. در آیه شریفه : «شهد ا… انه لا اله الا هو و الملائکه و اولو العلم قائماً بالقسط لا اله الا هو العزیز الحکیم» حقیقت توحید و خداوند متعال نیز در کنار قیام به قسط یعنی عدالت تعریف شده است موضوعاتی همچون عدل و مبدأ ، عدل و معاد ، عدل و بعثت ، عدل و نبوت ، عدل و عقل می‌تواند به عنوان سرفصل‌های علمی ، پژوهشی مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

عدالت از دیدگاه حقوقی نیز حائز اهمیت است زیرا اولاً: منشاء قانون است و بایدها و نبایدهای قانونی از آن سرچشمه می‌گیرد، ثانیاً: معیار و ملاک برای وضع قانون است و ثالثاً: مقصد و هدف اجرای قانون است؛ قانون را پیاده می‌کنیم برای اینکه به عدالت برسیم.

عدالت دارای ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که در این میان عدالت قضایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و دستگاه قضایی دارای نقش بی‌بدیل می‌باشد به گونه‌ای که می‌گویند محک ومعیار تمدن یک جامعه، دستگاه قضایی آن جامعه است و اگر می‌خواهید بدانید در جامعه‌ای عدالت و امنیت حکم فرماست از دادگستری‌های آن کشور بازدید کنید.

2- قضاوت و دادرسی از جمله مسایل و موضوعاتی است که مورد توجه کلیه‌ی ادیان و مکاتب بشری به ویژه مکتب مقدس و مترقّی اسلام قرار گرفته است. از پیامبر گرامی اسلام ^(ص)‌و ائمه اطهار ^(ع) در مورد قضاوت روایات فراوانی نقل شده است. اهمیت و ارزش والای این منصب در راستای اقامه‌ی عدل و قسط و بهبود نظم و انضباط اجتماعی در دیدگاه و سیره‌ی عملی این بزرگواران آشکار و هویداست هرچند که تأمل هرچند کوتاه در هر یک از موضوعات باب قضا نیاز به مجال بیشتری دارد. اما محور «ولایی بودن قضا، استقلال قضایی و عدالت قضایی» از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قضا و دادرسی و صدور حکم در جامعه‌ی انسانی منصب و موقعیتی است فقط از آن ذات پروردگار متعال و از شئون ممتاز انبیاء عظام الهی است در این جایگاه جز نبی و وصی نبی نمی‌تواند تکیه بزند. هر جا در آیات و روایات واژه حکم آمده بیشتر معنی قضاوت دارد و حکومت اسلامی جلوه اساسی از قضاوت اسلامی دارد.

بی جهت نیست که می‌گویند : مرکبی که از خامه دلیل‌زای یک قاضی بیرون می‌چکد از سرخی خون یک شهید برتر است زیرا کلید اصلی اعمال حاکمیت الهی در یک جامعه در دستان قدرتمند قضات است. در آمریکا قضات از جایگاه بسیار رفیعی برخوردارند و نقش قضات دیوان عالی فدرال در حل منازعه‌ی انتخابات ریاست جمهوری دوره‌ی اول بوش مشاهده شد؛ در انگلیس قضات قانون‌ساز هستند در هندوستان حقوق قضات به دلیل اهمیتی که برای آن قائل هستند در قانون اساسی این کشور با ضرایب خاص پیش‌بینی گردیده است. این همه اهمیت برای آن است که احکام قضایی که از سوی قضات دادگاه‌ها صادر می‌شود می‌تواند متمرّدان و متجاسران به حقوق مردم و امنیت اجتماعی را مرعوب کرده تا از بیم قاطعیت در عقوبت و مجازات، فکر جسارت و تجاوز را از سر بیرون کنند در چنین صورتی است که آراء قضایی رضایت خاطر جامعه را تأمین می‌کند و افراد با اطمینان خاطر و آرامش بیشتر اقدام به برقراری روابط سازنده می‌نمایند. علاوه بر این افراد جامعه با ملاحظه آرای عبرت آموز ،قدرت معنوی خود را باز خواهند یافت و نتیجه اقدامات دادگاه‌ها یک مجموعه مطلوبی ایجاد می‌کند که می‌توان از آن به عنوان اجرای عدالت و امنیت اجتماعی در جامعه نام برد.

در زمان غیبت همه قضات از طرف ولی امر مسلمین به عنوان جانشین امام عصر (عج) مجاز به قضاوت هستند و اختیارات آنان ناشی از اذن ولی‌فقیه است، از این‌رو شایسته است که فرمایشات و رهنمودهای ولایت سرلوحه‌ی کلیه فعالیت‌ها و اقدامات قضایی باشد.

مجموعه‌ی حاضر گزیده‌ای از بیانات مقام معظم رهبری است که برای سهولت دسترسی قضات و مسئولین تهیه شده است و امکان توجه بیشتر به فرمایشات معظم له و به کارگیری آن را فراهم می‌کند.

از معاونت محترم آموزش بویژه حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای جواهری برای جمع آوری و تدوین این سرمایه گرانبها و ارزشمند باید تقدیر و تشکر شود. امیدوارم مجموعه‌ی حاضر مورد مطالعه و بهره‌برداری کلیه‌ی کارکنان و کارگزاران دستگاه قضایی قرار گیرد.

سید ابراهیم رئیسی

معاون اول قوه قضائیه

« ما آتاکم الرسول فخـذوه و ما نهیکم عنه فانتهوا »

پیشگفتار

اندیشه ایجاد حکومت اسلامی یکی از آروزهای دیرینه‌ی انبیاء اولیاء و صالحین بوده است، این اندیشه به برکت انقلاب اسلامی ایران با آموزه‌ی بسیار پیشرفته و مترقی ولایت فقیه و با الهام از دیدگاه معمار بزرگ نظام جمهوری اسلامی ایران محقق شد تا طلیعه‌ای باشد برای صبح موعود.

ولی فقیه در نظام اسلامی عهده‌دار تبیین احکام الهی ، پاسدار ارزش‌های دینی و راهبر جامعه‌ی اسلامی به سوی پیشرفت و سعادت دنیوی و اخروی است؛ جامعه‌ای که حاکم بر سرنوشت خویش است و در سایه‌ی رهنمودهای رهبری حکیم و الهی راه کمال را طی می‌کند.

توجه به بیانات رهبری و کاربردی نمودن آن دارای مبانی دینی ، علمی و قانونی است.

در زمینه‌ی مبانی دینی می‌توان به آیات و روایات فراوان و نیز دیدگاه فقها بزرگ از جمله حضرت امام خمینی قدس سره در زمینه‌ی جایگاه و نقش ولایت فقیه در حکومت اسلامی مراجعه کرد و در مورد مبانی علمی باید ویژگی‌های ممتاز نظام جمهوری اسلامی از جهات مختلف به ویژه از نظر علوم سیاسی و حقوق اساسی مورد مطالعه و تحلیل قرار گیرد ، که در این میان می‌توان به تجربه‌ی موفق بیش از سی سال مدیریت کشور اشاره نمود.

جایگاه و اختیارات قانونی ولایت فقیه در قانون اساسی و نیز قوانین عادی جمهوری اسلامی ایران به روشنی تبیین شده است؛ بنابراین علاوه بر تکلیف شرعی ، و الزام عقلی، پایبندی به قانون نیز ایجاب می‌کند تا رهنمودهای معظم له مورد توجه همگان و به ویژه کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد ، قضات و مسئولین قوه قضائیه که اختیارات آنان ناشی از نصب (بلاواسطه و مع الواسطه) مقام معظم رهبری است تکلیفی مضاعف دارند.

مجموعه حاضر که حاصل یکسال تحقیق و پژوهش است برای آگاهی از دیدگاه‌ها و توصیه‌های معظم له در حوزه‌ی مسائل قضایی گردآوری شده است تا گام مهمی باشد برای کاربردی نمودن این رهنمودها.

در پایان از تلاش جناب آقای پروینی مشاور محترم معاون آموزش قوه قضائیه و همکاران ایشان تقدیر و تشکر می‌شود و امید است که رهنمودهای ولی امر مسلمین به عنوان منشور نظام جمهوری اسلامی ایران در تمامی حوزه‌ها بیش از پیش مورد استناد و عمل قرار گیرد.

معاونت آموزش قوه قضائیه

فهرست تفصیلی

عنوان صفحه

مقدمه: 869

بخش اول: اصول 874

1- آراء/ دیدگاه‌ها 875

موضوع شناسی 876

1- آراء/ توصیه‌ها 877

گسترش دانش قضایی 878
اتقان در احکام 879

لزوم تسلیم در برابر دادگاه 880

استفاده از تمام ابزارها برای اثبات دعوی و جرم 881

2- قانون/ دیدگاه‌ها 882

شمول یکسان قوانین بر عموم مردم 883

برابری در مقابل قانون 884

2- قانون/ توصیه‌ها 885

تساوی همه در برابر قانون 886

قانون نظام اسلامی 887

لزوم حفظ حرمت قانون 888

قانون ملاک عدل و شرع 889

تأکید بر قانونگذاری صحیح 891

حرکت به سمت کمال 892

برخورد جدی با قانون دانان قانون شکن 894

حفظ قانون، رعایت قانون 895

لزوم رعایت قانون 896

توجه به محیط زیست 897

لزوم احترام به احکام قضایی 898

عدالت خواهی قانون 899

نظارت قانونی بر مطبوعات 900

لزوم تسلیم در مقابل حکم دادگاه 901

توجه نمایندگان مجلس به مصالح مردم 902

مدیریت اجرایی شایسته 903

لزوم نظارت بر تصویب بخشنامه‌ها 904

اصلاح قوانین 905

دقت در اجرای قوانین 906

عدم دخالت مستقیم مردم در مجازات متهمین 907

رفع ابهام از قوانین متناقض 908

استقبال از نظارت قانون 909

اهمیت قانونگذاری 910

توجه به حقایق اجرایی در وضع قوانین 911

3- رسیدگی / دیدگاه‌ها 912

صلابت علی (ع) در رسیدگی 913

کم کردن فاصله بین مراجعه و صدور حکم 914

طرق کشف جرایم 915

3- رسیدگی/ توصیه‌ها 916

دقت، سرعت، صحت (انطباق با موازین) 917

اتقان در رسیدگی 918

رسیدگی قبل از انقلاب 919

تفاوت سرعت عمل و شتابزدگی 920

عدم جواز تفحص در بعضی مسائل 921

اولویت‌بندی در رسیدگی‌های قضایی 922

دقت در رسیدگی به جرایم 923

کسب اعتماد مردم با رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه 924

بخش دوم: کارکردها 925

1- امنیت/ دیدگاه‌ها 926

عدالت در امنیت 927

شأن نیروی انتظامی در نظام جمهوری اسلامی ایران 928

نظم اجتماعی 929

امنیت اجتماعی 930

تأکید قرآن بر مسأله‌ی امنیت 931

امنیت عینی و واقعی دور از ابعاد ذهنی آن 932

اهمیت امنیت در گذشته 933

وحدت ملی و امنیت ملی 934

امنیت، عدل اسلامی و صحت 935

نقش امنیت قضایی در زندگی مردم 936

امنیت اقتصادی 937

اشاره‌ی قرآن راجع به امنیت 938

امنیت شهروندی 939

نقش امنیت در دانش و اقتصاد و عدالت 940

امنیت داخلی و خارجی 941

اساسی‌ترین نیاز ملت 942

بزرگترین خصوصیت یک جامعه 943

امنیت و نقش امنیت قضایی 944

امنیت؛ نگاه کلان نظام 945

نظارت بر کار اجزای دستگاه قضایی 946

اهمیت امنیت ملی 947

1- امنیت / توصیه‌ها 948

لزوم تشویق در کنار برخورد 949

تأمین امنیت روانی مسؤولان نیروی انتظامی 950

وظایف رئیس جمهور 951

امنیت برای همه 952

اشتغال و سرمایه‌گذاری 953

افزایش اقتدار دفاعی و امنیتی 954

مبارزه با عناصر مفسد و محارب 955

امنیت یک مقوله‌ی اساسی 956

وظیفه‌ی قوه قضائیه در امنیت 957

امنیت عمومی 958

مسؤوليت وزارت کشور در تأمین و حفظ امنیت عمومی 959

امنیت حق تمام مردم 960

نیاز به اعمال قدرت از طرف حکومت 961

امنیت در مناطق مرزی 962

شاخص عملکرد در امنیت 963

2- مجرم/ دیدگاه‌ها 964

افترا 965

مجرم در نظام اسلامی 966

2- مجرم/ توصیه‌ها 967

اجرای یکسان عدالت در برابر همه 968

توجه به حقوق مجرمین 969

متدلوژی جرم یابی 970

طرفداری از مجرم 971

قباحت تشویق مجرم 972

دفاع از مجرم مساوی با مبارزه با قانون 973

تسامح در مبارزه با فساد 974

لزوم تسلیم در مقابل حکم دادگاه 975

3- زندان/ دیدگاه‌ها 976

قانونی بودن زندان 977

زندان زدایی 978

ارتقاء قوه قضائیه 979

3- زندان/ توصیه‌ها 980

اصلاح زندان‌ها 981

نماز زندانی 982

اقامه‌ی عدل در اجرای مجازاتها‌ 983

بسـم الله الرحمن الرحیـم

مقدمه:^[1]

1- اهمیت و ضرورت :

در نظام جمهوری اسلامی ایران که به عنوان مقدمه دولت کریمه و الگوی یک نظام مذهبی براساس مبانی دین مقدس اسلام و با بهره‌گیری از تجارب موفق بشری معماری شده است ، حاکمیت از یک سو دارای منشاء الهی و مشروعیت دینی است و از دیگر سو بر پایه‌ی خواست و اراده‌ی مردم تجلی می‌یابد.

قوای سه گانه‌ی حکومتی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم منتخب مردم هستند تحت نظارت عالیه‌ی ولی فقیه انجام وظیفه می‌کنند و مشروعیت خویش را از او می‌گیرند.

ولایت فقیه به عنوان پرچمدار صیانت از اصول و ضوابط شرع مقدس اسلام سیاستهای راهبردی نظام را با ساز و کارهایی که در قانون اساسی پیش بینی شده است ترسیم و بر اجرای آنها نظارت می‌کند.

بنابراین تبعیت از رهنمودها و فرامین رهبری هم از نظر قواعد حقوقی و هم از نظر آموزه‌های دینی امری واجب و ضروری است و این وجوب برای قوه قضائیه که رئیس آن مستقیماً توسط رهبر منصوب می‌شود نمودی دو چندان دارد.

2- رسالت مخاطبین

کلیه‌ی کارگزاران ، قضات و کارکنان دستگاه قضایی موظفند این رهنمودها را در حوزه‌ی مأموریت خویش نصب العین قرار دهند و به مثابه عهدنامه بر آن پایبند باشند.

پایبندی به این رهنمودها نه تنها ضرورتی حقوقی و تکلیفی دینی است بلکه از مبانی منطقی و علمی بسیار مستحکمی نیز برخوردار است، که پرداختن به آن نیاز به مجالی دیگر دارد، تنها به این نکته اکتفا می‌شود که اولاً شخصیت فقهی، علمی، فرهنگی، ادبی و سیاسی با سوابق طولانی و موفق اجرایی؛ رهبری معظم‌له را در جایگاهی بی‌بدیل قرار داده است که اندیشه‌ها و نظریات کارشناسانه‌ای او باید به عنوان منبع و مرجع مطالعات و تحقیقات پژوهشگران و صاحب‌نظران قرار گیرد. ثانیاً به نگاهی به مجموعه‌ی نوشته‌ها و سخنرانی‌های معظم‌له در حوزه‌ی حقوق و قضاوت نیک در می‌یابیم که این مطالب هم از نظر جامعیت، به دلیل شخصیت چند بعدی ایشان، و هم از نظر دقّت و ظرافت، دارای اهمیت بالایی است.

3ـ مأموریت معاونت آموزش:

هرچند معاونت آموزش قوه‌ی قضائیه عهده‌دار وظیفه‌ی آموزش و تربیت نیروی انسانی است و باید فرمایشات مقام معظم رهبری را تنها از این جهت مورد بررسی و کاربست قرار دهد، لکن باتوجه به اینکه با گذشت سالها، اقدام مؤثری در این زمینه از سوی سایر بخش‌ها انجام نشده است، حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای جواهری معاون محترم آموزش قوه قضائیه با نهایت پشتکار، و اهتمام مأموریت جمع‌آوری بیانات رهبر فرزانه انقلاب پیرامون مسائل قضائی را به عهده گرفتند و با پی‌گیری مستمر و ارتباط با دفتر معظم‌له، زمینه انجام کار را فراهم نموده و با حمایت‌های لازم موجب به ثمر نشستن این مأموریت شدند.

4ـ نحوه اجرای کار

ابتدا پاره‌ای از بیانات معظم‌له در کتاب قاموس عدالت^[2] مورد مطالعه و فیش‌برداری قرار گرفت و پس از کسب نظر تعدادی از همکاران، پروژه در سطحی گسترده آغاز شد، راهنمای پژوهش در 23 صفحه در اختیار جمعی از محققین قرار گرفت، تا فیش‌برداری بصورت هدفمند و مطلوب انجام شود، در فیش‌برداری علاوه بر کتاب قاموس عدالت و سایر مجموعه‌های تایپ شده، از اثر ارزشمند و نفیس «حدیث ولایت»‌که به صورت لوح فشرده و با استفاده از نرم‌افزاری مطلوب تهیه شده است به عنوان محور کار بهره‌برداری شد؛ با جمع‌بندی و پایش فیش‌ها، مطالب در شش مجلد تقسیم‌بندی گردید و هر جلد به دو بخش تفکیک شد؛ هر بخش حاوی مجموعه‌ای از بیانات مرتبط به هم می‌باشد که حول محورهای متعدد جمع‌بندی شده است؛‌ مجموعاً 31 محور اصلی از فرمایشات معظم‌له برداشت شده است تا مجموعه شامل همه‌ی مواردی باشد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با قوه قضائیه ارتباط دارد، همکاران محقق از کارآموزان قضائی و دانشجویان رشته‌ی حقوق درمقاطع کارشناسی ارشد و دکتری می‌باشند که در اینجا لازم می‌دانم از تلاش خالصانه‌ی آنها صمیمانه سپاسگزاری نمایم، نحوه فیش‌برداری باید به گونه‌ای انجام می‌شد که مجموعه از انسجام و همخوانی لازم برخوردار باشد و برای این منظور جلسات متعدد توجیهی و هماهنگی با اعضاء گروه برگزار شد.

هرچند لوح فشرده «حدیث ولایت» در میانه‌ی راه به مدد پژوهشگران آمد امّا موجب گردید تا این اثر از جامعیّت بیشتری برخوردار باشد، ابتدا در نظر بود که فرمایشات رهبری در هر فیش تحلیل شود و در این تحلیل چهار نکته مدنظر باشد مبانی سخنرانی، الزامات و اقتضائات، چالش‌ها و موانع و راه‌کارها و کاربست‌ها؛ امّا دشواری کار از یک سو و ضرورت سرعت‌بخشی به تحقیق و دستیابی به اولین محصول از سوی دیگر موجب شد که علیرغم تحلیل فرمایش در ده‌ها فیش، این امر به زمانی دیگر و مجالی دیگر موکول شود، پلان پژوهش مانند هر کار تحقیقی دیگر در مرحله‌ی اجرا با تغییراتی مواجه شد که تفاوت‌های موجود در متن و راهنمای تحقیق ناشی از همین تغییرات است.

5ـ معرفی تحقیق

مجموعه‌‌ی حاضر گزیده‌ای از دیدگاه‌ها و رهنمودهای مقام معظم رهبری است که در طول سالیان متمادی به مناسبت هفته‌ی قوه قضائیه و یا سـایر مناسبت‌ها در رابـطه با مسائل قضائی و یا مرتبط با آن در قـالب سخنرانی، حکم یا فرمان ارائه شده است که تمـامی پیام‌ها دارای مشخصات کاملی است و تحت عنوان «شناسه‌ی پیام» مشتمل بر 12 ردیف توضیحی می‌باشد.^[3]

مجموعه‌ی پیام در قالب 31 عنوان اصلی گردآوری شده است و هر یک از این عناوین اصلی دارای عناوین فرعی متعددی می‌باشند که مجموعه‌ی آن‌ها به طور کلی در دو بخش قرار می‌گیرند.

بخش اوّل با عنوان «دیدگاه‌ها» در برگیرنده‌ی مفهوم شناسی و کلیات موضوع است و بخش دوم با واژه‌ی «توصیه‌‌ها» شامل فرامین، الزامات و راهکارهای ارائه شده توسط معظم‌له می‌باشد؛ به عبارت دیگر در بخش اول، آن دسته از بیانات گردآوری شده است که بیشتر جنبه‌ی توصیفی، تحلیلی دارد و آنچه که «هست» را محقّقانه تبیین و تشریح می‌کند.

بخش دوّم: اختصاص به فرمایشاتی دارد که بیشتر ارائه طریق می‌کند و «بایدها و نبایدها» را به روشنی فرا روی مخاطب می‌گذارد.

بنابراین؛ مفاهیمی از قبیل مسائل تاریخی، تعریف‌ها، تقسیمات، علت‌شناسی‌ها، چالش‌ها و مشکلات در بخش اول قرار می‌گیردو موضوعاتی مانند الزامات و اقتضائات، راهبردها و راه‌کارها،‌. . . جزء مطالب بخش دوم خواهد بود.

6ـ تقسیم‌بندی و عنوان‌گذاری

دسته‌بندی و عنوان‌گذاری فیش‌ها برای سهولت دسترسی مخاطب به متن پیام تهیه شده است نکات قابل توجه در این تقسیم‌بندی و عنوان‌گذاری عبارت است از:

6ـ1ـ معمولاً در کارهای تحقیقی، چیدمان مطالب به گونه‌ای است که تناظر دو بخش از نظر کمی و کیفی رعایت شود، امّا چون این مجموعه یک کار نگارشی نیست بلکه یک اثر گزینش شده از بالغ بر یکهزار و دویست سخنرانی یا متن می‌باشد چنین تناظری با هدف پروژه سازگار نبود و محدودیت ایجاد می‌کرد، زیرا هدف اصلی انتقال پیام‌های مهم مقام معظم رهبری به مخاطبین است و ممکن است این پیام‌ها در بخشی بیشتر از حوزه‌ی دیگر باشد، به همین دلیل از تقسیم‌بندی متداول کارهای تحقیقی عدول شده است تا امکان مقایسه‌ی هر حوزه در دو بخش نظری و کاربردی وجود داشته باشد.

6ـ2ـ بیانات مکتوب و سخنرانیها به عنوان یک دائره المعارف می‌ تواند مورد استفاده محققین تمامی حوزه‌های قرار گیرد امّا تمرکز این مجموعه بر بیاناتی است که در حوزه‌ی قضائی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم کاربرد دارد، هرچند مخاطب سخنرانی مشخصاً جامعه‌ی قضائی نباشد.

6ـ3ـ ممکن است پاره‌ای از فرمایشات با عناوین مختلف عیناً یا مضموناً تکرار شده باشد امّا اولاً این تکرار در مقایسه با کل مجموعه بسیار ناچیز است ثانیاً به دلیل چند بعدی بودن فرمایش، گریزی از تکرار آن نبوده است زیرا گاهی یک متن کوتاه سخنرانی حاوی چند پیام مهم و گویاست.

6ـ4ـ بیانات و سخنرانی‌ها به صورت کلی ارائه شده است بنابراین آمیختگی دو حوزه‌ی نظری و کاربردی در متن سخنرانی این گزینش را دشوار و گاهی غیرممکن نموده است، در این موارد متن سخنرانی در بخشی که به نظر محقّق پررنگ‌تر است گذارده شده است، این دشواری و ناگزیری در یافتن عناوین اصلی و فرعیِ بیانات نیز وجود داشت و در این موارد سلیقه‌ی پژوهشگر بر رجحان و برتری یک عنوان بر واژه‌ای دیگر ملاک انتخاب قرار گرفت، امّا باید در نظر داشت که این دسته‌بندی‌ها و «واژه گزینی‌ها» تأثیر مثبت بر انتقال پیام به مخاطب دارد.

7- کدگذاری پیام‌ها

تمامی پیام‌ها دارای شماره‌ی مخصوص است تا ضمن داشتن مشخصات، دست‌یابی به پیام‌ به سهولت امکان‌پذیر باشد. این شماره‌ها به ترتیب از چپ به راست مؤلفه‌های ذیل را شامل می‌شود:

مؤلفه‌ی پنجم	مؤلفه‌ی چهارم	مؤلفه‌ی سوم	مؤلفه‌ی دوم	مؤلفه‌ی اول
عنوان فرعی	دیدگاه عدد 1 توصیه‌ها عدد 2	عنوان اصلی	بخش	جلد

8ـ کاربرد تحقیق

برای بهره‌مندی مناسب از این اثر، ابتدا سه حوزه‌ی کاربردی یعنی «آموزش»، «پژوهش» و برنامه‌ریزی و اجرا» تعریف و سپس برای هر متنِ برگزیده، یکی از این حوزه‌ها به عنوان حوزه‌ی کاربرد پیشنهاد شده است، هرچند ممکن است که اکثر متون منتخب در هر سه حوزه کاربرد داشته باشد امّا بی‌تردید میزان کاربرد متفاوت است و به همین جهت در هر متن، حوزه‌ای که بیشترین بهره‌مندی را می‌تواند از آن داشته باشد پیشنهاد شده است.

در مورد مخاطبین نیز موضوع بر همین منوال است و اگر پیام مخاطب خاص دارد، این به معنای عدم بهره‌مندی سایرین از آن نیست، بر این اساس می‌توان در اکثر پیام‌ها آحاد جامعه‌ی بشری را مخاطب قرار داد. بی‌تردید مجموعه‌ی حاضر از نظر نحوه‌ی تنظیم و جمع‌بندی مطالب خالی از نقص نیست و پیشنهادهای اصلاحی صاحب‌نظران، بر غنای آن خواهد افزود. (و منه التوفیق)

علی پروینی

مشاور معاون آموزش قوه قضائیه

بخش اول

اصول

1- آراء

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: آراء	2- کد: 1-1-1-1-6
3- عنوان فرعی: موضوع شناسی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/2/1377	6- مناسبت: بیانات در جلسه پرسش و پاسخ و پاسخ دانشگاه تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): آقای ابوترابی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: فقه- حکم فقهی- تطبیق- آموزش- عملکرد- قضات- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

يكى از كمبودهاى اساسى فقه ما، ضعف معرفت به موضوعات است؛ چون حكم فقهى، حكمى كلى است كه بر روى موضوع سوار مى‌شود؛ به يك موضوع تعلق پيدا مى‌كند. اگر فقيه موضوع را نشناسد، در شناخت حكم و در تطبيق، اشتباه خواهد كرد؛ كمااين‌كه مثلا در زمينه‌ى مسائل مالى، بعضيها پول را نمى‌شناسند، اعتبار بانكى را نمى‌شناسند، بانك را نمى‌شناسند؛ در نتيجه حكم رباى قرآنى را درست نمى‌فهمند و ممكن است طور ديگرى فتوا بدهند. اين يك مثال است؛ مثالهاى فراوان ديگرى هم وجود دارد. موضوع‌شناسى، خيلى خوب است؛ من استقبال مى‌كنم. اين كار خوبى است؛ البته راهش ارتباط با حوزه‌ى قم است. خوب است جناب آقاى ابوترابى اين زحمت را هم بكشند و اين برادران را كه به اين كار علاقه‌مند هستند، با حوزه‌ى قم و مديريت قم آشنا كنند.

1- آراء

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: آراء	2- کد: 1-2-1-1-6
3- عنوان فرعی: گسترش دانش قضایی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و ریاست قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- کادرسازی- آراء بدوی و تجدیدنظر- مجازات- دیوان عالی کشور- آموزش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسأله‌ى پرورش عناصر فعال در قوه‌ى قضائيه – به قول شما كادرسازى – بايد جدى گرفته بشود؛ گسترش علم و آگاهى هم در ميان تمام سطوح قوه‌ى قضائيه بسيار مهم است. من به رئيس محترم قوه عرض كردم كه فاصله‌ى بين بعضى از آراى دادگاه‌هاى بدوى يا تجديدنظر قبل از رفتن به ديوان عالى كشور، و آرايى كه نسبت به همين پرونده بعد از نقض در ديوان عالى كشور است، فاصله‌ى عجيبى است؛ گاهى بين اين، دو تا رأى هست! دو دادگاه كه هر دو وابسته به يك دستگاه هستند؛ يكى شديدترين حكم را داده و مجازات را معين كرده است، يكى تبرئه كرده! فاصله‌ى اينها خيلى زياد است. اين، ناشى از چيست؟ كى در اين بين اشتباه كرده؟ آن هم اشتباهى به اين فاحشى. بالاخره بعد از آن‌كه حكم نقض شد، ممكن است مقدارى بالا پايين برود، اما اين‌كه اين مقدار فاصله باشد، اين نشانه‌ى اين است كه ما احتياج داريم به گستردن دانش قضايى در همه‌ى سطوح.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: آراء	2- کد: 2-2-1-1-6
3- عنوان فرعی: اتقان در احکام	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: مردم، قضات، کلیه مدیران دستگاه‌های قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: حکم- قاضی- تجدیدنظر- نقض- دادگاه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

یک نکته دیگری که از اولویتهاست، بنده سفارش کردم، یادداشت کردم و فرستادم، مسأله‌ی اتقان احکام و نقضهای مکرر است که من سال گذشته هم در اینجا، در همین جلسه این را مطرح کردم. احکام دادگاههای بدوی –چه در دادگاههای تجدیدنظر،‌چه در دیوان عالی- نقض شدنش باید به حداقل برسد؛ یعنی اتقان احکام جوری باشد که این احکام کمتر قابل نقض باشد. اگر ما دیدیم درصد غیرقابل قبول از این احکام نقض می‌شود، باید بدانیم اینجا نقطه‌ی اشکال است. این هم جزو اولویتهاست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: آراء	2- کد: 3-2-1-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم تسلیم در مقابل حکم دادگاه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه:22/12/1379	6- مناسبت: بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قضات- دادگاه- اطراف قضیه- دستگاه قضایی- مجرم- عدالت- عملکرد- آموزش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من چه از آن حكم راضى باشم، چه راضى نباشم، غلطترين کار اين است كه بگويم بنده حكم را قبول ندارم. اين، قابل قبول و درست نيست. بالاخره كدام دادگاه در دنيا تشكيل مى‌شود كه همه‌ى اطراف قضيه از آن راضى باشند؟ شما هر دادگاهى را نگاه كنيد، بالاخره يك طرف راضى است، يك طرف راضى نيست. اين دادگاه و ساير دادگاهها به وسيله‌ى قضاتى كه البته من اغلب آنها را از نزديك نمى‌شناسم و فقط در تلويزيون آنها را ديده‌ام و اسمشان را شنيده‌ام، اداره مى‌شوند؛ ليكن دستگاه قضايى به اينها اعتماد دارد. اينها قضاتى هستند كه گزينش و انتخاب شده‌اند، عادلند و با موازين و مقررات دستگاه قضايى منطبقند. بعد هم قوانين و دستگاهى در آن‌جا وجود دارد كه اگر هر قاضى‌اى برخلاف قانون عمل كند، آن دستگاه يقه‌ى او را مى‌گيرد. بنابراين دادگاهى تشكيل شده و حكمى داده است. ما بايد در مقابل حكم دادگاه تسليم باشيم. وقتى كه دادگاه مى‌گويد فلان آدم در اين واقعه مجرم نيست، پس مجرم نيست. من و شما كه آن‌جا نبوده‌ايم تا بدانيم اين شخص مجرم است يا نه. نتيجه را بايد دادگاه بگويد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: آراء	2- کد: 4-2-1-1-6
3- عنوان فرعی: استفاده از تمام ابزارها برای اثبات دعوی و جرم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه و سالروز هفتم تیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس، معاونان و کارکنان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، مسؤولین قضایی و کارکنان قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2-پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: آموزش- پژوهش- مسؤولین- کارکنان اداری- مدیران قضایی- تجهیزات و امکانات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در حكم به هيچ وجه نبايد وهم و ضعف و فتور وجود داشته باشد. البته اين كار اقتضائاتى دارد: استفاده‌ى از كارشناسان، استفاده‌ى از دستگاههاى جرم‌شناسى، استفاده‌ى از انسانهاى فكور و عاقل، دقت و صبر و بى‌نظرى و بى‌طرفى، و در داخل دادگاه و هنگام طرح دعوا، نداشتن هيچ پيشداورى. اينها خيلى مهم است. اگر ما اين چيزها را در دستگاه قضايى رعايت كنيم، بخش مهمى از آنچه كه وظيفه‌ى مسؤولان و كاركنان قضايى است، در كنار اين وظيفه‌ى بزرگ و حفظ حرمت قوه‌ى قضاييه، صورت خواهد گرفت.

2- قانون

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 2-1-2-1-6
3- عنوان فرعی: شمول یکسان قوانین بر عموم مردم	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی	8- سایر مخاطبین: دیگر مسؤولین کشور
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون اساسی- مسؤولین- مردم-قاضی- حکم قضایی
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در سایر قوا

ب) متن پیام

در قانون اساسی، رهبری، رئیس جمهور، رئیس قوه قضائیه و دیگر مسؤولان کشور، با آحاد مردم در قبال قوانین هیچ تفاوتی ندارند. هیچ کس بالاتر از قانون نیست. قانون اساسی اختیاراتی را به کسانی می‌دهد. قانون اساسی به قاضی می‌گوید محکوم کن یا تبرئه کن؛ حکم قضایی صادر کن؛ به رهبری هم می‌گوید با ملاحظه این جهات عفو کن؛ این مافوق قانون حرکت کردن نیست؛ این متن و مرّ قانون است. قانون برای همه یکسان است. برای کسانی که گره‌ها را باز کنند، راه‌هایی را بگشایند و مشکلاتی را حل نمایند، مسؤولیت‌هایی وجود دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 3-1-2-1-6
3- عنوان فرعی: برابری در مقابل قانون	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/2/1382	6- مناسبت: جلسه پرسش و پاسخ در دانشگاه شهید بهشتی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان و اساتید دانشگاه شهید بهشتی	8- سایر مخاطبین: کلیه مردم و سایر دستگاهها، احزاب و گروهها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جرم- قوه قضائیه- مردم- مجازات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اين‌طور نيست كه وقتى به مسؤولان مى‌رسد، مبارزه نشود؛ نه، در مواردى نسبت به مسؤولان سختگيرى بيشترى هم مى‌شود. شما بدانيد الان قوه‌ى قضاييه از طرف جماعتى – كه نمى‌گويم چه كسانى – كه آدمهاى بدنامى هم نيستند؛ مردمان خوبى هم هستند، متهم است به اين‌كه نسبت به مسؤولان دولتى و نظام زيادى سختگيرى مى‌كند؛ حالا اين دوستمان – برادر يا خواهرمان – مى‌نويسند كه نسبت به مسؤولان اغماض مى‌شود؛ نخير، به هيچ‌وجه اين‌طور نيست. جرم را بايد شناخت، ميزان جرم را بايد فهميد، آنگاه توقع مجازات متناسب با ميزان جرم را داشت.

2- قانون

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 1-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: تساوی همه در برابر قانون	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/12/1379	6- مناسبت: جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه صنعتی امیرکبیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: مدیران قضایی، دستگاه ‌های قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مدیران قضایی- قضات- تشکیلات- مصونیت- مسؤولین- ارزیابی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

از نظر من، هيچ كس مصونيت آهنين ندارد. همه در مقابل قانون و مسؤوليتهای خودشان پاسخگو هستند و بايد جواب بدهند. اما اين‌كه چرا من افرادى را نمى‌گمارم؛ پاسخ اين است كه طبق قانون عمل مى‌كنم. گماشتن افراد، به عهده‌ى رهبرى نيست. مهمترين و بيشترين بخشهاى كشور، بخشهايى هستند كه مسؤوليت گماشتن افراد در رأس آنها با رهبرى نيست. طبق قانون، روالى وجود دارد؛ بايد آن روال عمل شود. اعتراض به آنها هم، باز روال قانونى دارد كه اگر مسؤولى كم‌كارى داشت و اين ثابت شد، چگونه بايد با او برخورد كرد. مجلس يك‌طور برخورد مى‌كند، دستگاه قضايى هم يك‌طور برخورد مى‌كند. بنابراين، كارها بايد بر اساس روال قانون پيش برود. مسائل كشور هم اين‌گونه ساده و يكدست و قابل اندازه گيرى با يك نگاه نيست كه ما بگوييم فلان مسؤول توانست، يا فلان مسؤول نتوانست. مسائل كشور – چه كارهاى اقتصادى، چه كارهاى سياسى و چه كارهاى فرهنگى – پيچيده است. آن‌جايى كه شما مى‌بينيد بنده به كسى اعتراضى مى‌كنم، هنگامى است كه جمعبندى همه‌جانبه‌اى نسبت به آن كار صورت گرفته؛ والا اين‌طور نيست كه انسان بتواند از دور نسبت به كار مسؤولى، ارزيابى‌اى كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 2-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: قانون نظام اسلامی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 13/11/1378	6- مناسبت: دهه‌ی فجر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: نمایندگان مجلس
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قشرهای محروم- عدالت- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قانون باید بتواند از حقوق ضعفا دفاع کند؛ والّا قانونی که پولدارها را پولدارتر کند، قانون مملکت اسلامی نیست. قانون باید بتواند گره‌ها را باز کند و به درد دل قشرهای محروم برسد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 3-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم حفظ حرمت قانون	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 1/11/1382	6- مناسبت: آغاز دهه‌ی فجر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم و مسؤولین نظام	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: دستگاه قضایی- حرمت قانون- حرمت قضا- مردم- هرج و مرج
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

فشار به دستگاه قضایی و شکستن حرمت قضا، شکستن حرمت قانون است. کسانی که با گردن کشی در مقابل قانون، حرمت آن را از بین می‌برند یا دارای نیت سوء و عناد هستند و یا در بی‌مبالاتی و غفلت به سر می‌برند این افراد در واقع مقدمه و زمینه بروز دیکتاتوری را فراهم می‌کنند؛ چرا که شکستن حرمت قانون به هرج و مرج منجر می‌شود و هرج و مرج نیز مردم را آماده پذیرش عناصر مستبد می‌سازد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 4-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: قانون ملاک عدل و شرع	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: شهادت آیت‌الله مدنی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: نمایندگان مجلس
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قانون گرایی- قوه قضائیه- عدالت- اجرای احکام الهی- تناقض و ابهام قوانین- تشکیلات- نظام اسلامی- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: لزوم اصلاح قوانین موجود به جای وضع قانون جدید و اسلامی‌کردن قوانین

ب) متن پیام

نكته‌ى چهارم، قانون‌گرايى در قوّه‌ى قضاييه است. در مورد قسط مطرح كرديم كه ملاكش اجراى احكام الهى است. در همين‌جا مايلم قدرى راجع به قانون صحبت كنم. به نظر من، قانون‌گرايى در قوّه‌ى قضاييه، اهم امور است. اصلاً ملاك عدل و اقامه‌ى آن، قانون است. اگر چيزى بر طبق قانون تحقق پيدا كرد، عدالت است و خلاف عدالت آن است كه برخلاف قانون انجام بشود. اصلاً ما كه مى‌گوييم بايد در قوّه‌ى قضاييه‌ى جامعه‌ى اسلامى و يا در هر جامعه‌ى ديگر عدل اجرا بشود، يعنى ما يك سرى قوانين را معتبر مى‌دانيم و آن را در وسط مى‌گذاريم و همه چيز را با آن مى‌سنجيم و هرچه كه بر قانون منطبق شد، عدل است و هرچه كه منطبق نشد، عدل نيست. در حال حاضر، ما قوانين متناقض و خلاف شرع و مبهم داريم. آنچه كه خلاف شرع است، اعتبار ندارد. ملاك قانون، شرع است. اگر واقعاً در قوانين نقصى داريم، از اين بُعد نقص را برطرف كنيم. بايد ابهام قوانين مبهم و تناقض قوانين متناقض برطرف بشود. بايد ضد اسلامها، اسلامى بشود. يعنى اگر ما مى‌خواهيم برگرديم و المام به قوانين و اصلاح آنها را انجام بدهيم، از اين بُعد نگاه بكنيم، نه اين‌كه حالا ما قانون كم داريم، بياييم قانون بگذاريم. نه، الحمدللَّه قانون فراوان است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 5-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: تأکید بر قانونگذاری صحیح	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 27/3/1383	6- مناسبت: بیانات در دیدار نمایندگان هفتمین دوره‌ی مجلس
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمایندگان مجلس	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اسلام- عزت ملی- استقلال- عدالت اجتماعی- فقیر و غنی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به اين هدفها و به آن نقطه‌ى اوج و والا چشم بدوزيد. اسلام، عزت ملى، استقلال، عدالت اجتماعى و كم كردن فاصله‌ها بين طبقات جامعه؛ امروز ما به اينها خيلى نياز داريم. يك قانون شما مى‌تواند شكاف بين فقير و غنى را عميق‌تر كند؛ مى‌تواند هم مقدارى اين را جمع كند. بايد دنبال اين باشيد كه اين فاصله را كم و اين شكاف را پر كنيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 6-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: حرکت به سمت کمال	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 5/4/1370	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: دستگاه قضا- عدالت- معیارهای قضایی- تشکیلات- موازین اسلامی- عدم تبعیض- علل مخففه و مشدده- سالم‌سازی- محاسبه قضایی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنابراين، دستگاه قضا بايد كوشش كند كه هرچه در وسع و توان بنى‌آدم است، با كسريها و كمبودهايى كه بالاخره در كار انسانها هست، به سمت كمال دستگاه و سيستم قضا و تشكيلات قضايى پيش برود؛ و اين نمى‌شود، مگر با رعايت كامل ضوابط و موازين اسلامى در امر تأمين عدالت، كه يكى از عمده‌ترينش عبارت از عدم تبعيض در شمول قانون كشور و قوانين قضايى است. اين، شايد يكى از آن اساسيترين كارها در دستگاه قضاست. البته علل مخففه و مشدده، خودش جزو معيارهاى قضايى است؛ آنها را منكر نيستيم. اگر در يك مورد، جرمى همراه با علل مشدد يا همراه با علل مخفف وجود دارد، آنها كار خودشان را بكنند؛ اشكالى ندارد، حساب‌شده است؛ اما غير از آن، هيچ چيز ديگرى كه تفكيكى بين شمول قوانين نسبت به افراد مختلف ايجاد كند، وجود نداشته باشد. اگر ما همين يك قلم را مورد توجه قرار بدهيم، دستگاه قضايى به ميزان زيادى به پيش خواهد رفت. مكرر از تحول در دستگاه قضايى و پيشرفت به سمت يك دستگاه قضايى سالم و كامل صحبت مى‌شود، و من از نزديك شاهدم كه واقعاً تلاشهاى زيادى هم انجام مى‌گيرد و رئيس محترم قوّه‌ى قضاييه و مسؤولان محترم واقعاً دلسوزانه تلاش مى‌كنند؛ انسان اين را كاملاً حس مى‌كند. من مى‌خواهم عرض بكنم كه اصلاح‌سازى دستگاه قضايى، در درجه‌ى اول به همين چيزهاست. ما كارى بكنيم كه شمول قوانينى كه قضاوت براساس آنها انجام مى‌گيرد، نسبت به همه‌ى افراد يكسان باشد و تبعيضى وجود نداشته باشد. من در حالات اميرالمؤمنين(عليه‌الصّلاةوالسّلام) مطالعه مى‌كردم، ديدم اين عدلى كه ما از آن بزرگوار شنيده‌ايم – اگرچه گمان نمى‌كنم كه حتّى ما شيعيان و جوامع شيعى، آن عدالت را درست لمس و درك كرده باشيم كه چه بوده است؛ ليكن آن‌قدر عظيم بوده كه دنيا را پُر كرده است و آوازه‌ى عدل اميرالمؤمنين در همه‌جا گسترده شده است – به ميزان زيادى مربوط است به همين عدم رعايت جاذبه‌ها و ارتباطها، عدم رعايت خويشاوندى، حتّى عدم رعايت خدمات گذشته‌ى يك انسان، آن وقتى كه پاى محاسبه‌ى قضايى مى‌رسد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 7-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: برخورد جدی با قانون‌دانان قانون شکن	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 30/7/1381	6- مناسبت: نیمه شعبان در مصلای تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اقشار مختلف مردم	8- سایر مخاطبین: قضات، مسؤولین قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: اخلاق- مبارزه با مفاسد- سالم‌سازی- نظام اسلامی- مردم- مسؤولین
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

من يك وقت گفتم قانوندانهاى قانون‌شكن، خطرناک‌تر از همه‌اند؛ كسانى كه قانون را خوب بلدند، پيچ و خمها و دالانهاى تودرتوى قانون را خوب مى‌شناسند، اما خودشان قانون‌شكنند؛ بدون اين‌كه معلوم شود كارشان قانون‌شكنى است. اگر خداى نكرده چنين چيزى براى ملت ما رواج پيدا كند، يك فاجعه است. اين چيزى است كه با نظام اسلامى و با انتظار مهدى موعود كاملا منافات دارد. اين حدى است كه من از مسؤولان خواسته‌ام.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 8-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: حفظ قانون، رعایت قانون	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- قوه قضائیه- مقتدر و مورد اعتماد – مردم- تضییع حقوق ضعفا- عدالت- عملکرد
12- سایر موارد: قوه قضائیه عامل اصلی اقتدار یک نظام است.

ب) متن پیام

نظام اسلامى و هر نظامى به قوه‌ى قضاييه‌اى نياز دارد كه هم مقتدر و هم مورد اعتماد باشد؛ اين دو ركن در كنار هم لازم است. مورد اعتماد بودن به معناى اين نيست كه انسان براى وجاهت مردمى، از قدرت آن دستى كه ضامن اجراى قوانين است، بكاهد. اساس قوه‌ى قضاييه براى حفظ قانون است. امروز بحمدالله در كشور ما همه‌ى مسؤولان دم از تبعيت از قانون مى‌زنند. اين امر بسيار مثبتى است؛ حفظ قانون، رعايت قانون. حفظ و رعايت قانون چگونه تضمين مى‌شود؟ يك راه تضمين وجود دارد و آن، قدرت قوه‌ى قضاييه است. كسانى‌كه اقتدار قوه‌ى قضاييه را آماج حملات خود قرار مى‌دهند، بدانند كه به بى‌قانونى و هرج و مرج و ابطال و تضييع حقوق ضعفا كمك مى‌كنند؛ چون قوه‌ى قضاييه بازو و پنجه‌ى قدرتمند نظام است، براى اين‌كه گريبان متجاوز و متخلف از قانون را بگيرد و او را سر جاى خود بنشاند تا مردم بتوانند در پناه قانون زندگى كنند. پس، اقتدار قوه‌ى قضاييه يك اصل است، اما درعين‌حال اين اقتدار بايد به نحوى باشد كه اعتماد مردم جلب شود و اين با همين اصلاحاتى است كه در قوه‌ى قضاييه طراحى شده است و بايد با قدرت تمام دنبال شود. كارهايى كه اشاره كردند، بسيار مهم است. علاوه بر اينها، انبساط عدالت در سرتاسر دستگاههاى قوه‌ى قضاييه تا رده‌هاى پايين در همه جاى كشور است. هر دادگاهى در هر نقطه‌اى كه مرجع جمعى از مردم است – ولو جمع كوچكى – بايد به نحوى عمل كند كه دلگرمى و اعتماد مردم را به خود جلب كند؛ يعنى همه مطمئن شوند كه اين هسته‌ى قضايى كه در اين‌جا مستقر است، بر طبق قانون و عدل حكم خواهد كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 9-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم رعایت قانون	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 14/7/1379	6- مناسبت: اجتماع بزرگ مردم قم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم	8- سایر مخاطبین: مراکز قانونگذاری و همه آحاد ملت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- قضات- آموزش- قانون اساسی- قانونگذاری- مردم- تشکیلات- مجازات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قانون اساسى ما يك قانون مترقی، بسيار مستحكم و بسيار هوشمندانه نوشته شده است. براساس اين قانون، همه چيز در جاى خود قرار دارد و قرار گرفته است. توصيه‌ى من به همه‌ى مسؤولان، به همه‌ى مراكز قانونگذارى، به همه‌ى مراكز قانونى و به همه‌ى آحاد ملت، رعايت قانون است. اگر ما قانون را رعايت كنيم، دشمن نمى‌تواند به طمع‌ورزى خود ادامه دهد. قانون بايد رعايت شود. قانون، راه نفوذ دشمن را هم بسته است. اگر ديده مى‌شود در مواردى اغتشاشگرانى از سوى دستگاههاى تبليغاتى دشمن تأييد مى‌شوند، اين‌جا بهترين پاسخ به دشمن اين است كه قانون اجرا شود. اگر اغتشاشگران حوادثى از قبيل حوادث خرم‌آباد، با قوت و قدرت به وسيله‌ى دستگاههاى قانونى به مجازات خود برسند – هر كه هستند – دشمن ديگر جرأت نمى‌كند. با رعايت قانون، با رعايت انصاف، بدون تن دادن به اختلافات جزئى سياسى – كه همراه با هوچيگراييها، بزرگ نشان داده مى‌شود – دشمن نمى‌تواند به طمع‌ورزى خود ادامه دهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 10-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: توجه به محیط زیست	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/3/1382	6- مناسبت: پیام به مناسبت برگزاری همایش حقوق محیط زیست
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): کلیه دستگاهها و مردم	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- رسیدگی- آگاهی عمومی- خلأ قانونی- تخلفات زیست محیطی- قوه قضائیه- مردم
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری در مراکز آموزشی

ب) متن پیام

شايسته است مسئولان محترم براى ارتقاء سطح آگاهى و حساسيت عمومى در رابطه با محيط زيست تلاش و خلاءهاى قانونى را پر كنند و دستگاههاى مسؤول با دقت نسبت به اجراى قوانين مراقبت نمايند و با متخلفان بطور قاطع برخورد كنند و قوه قضائيه با ساز و كار مناسب به تخلفات زيست محيطى رسيدگى كند. اميدوارم اين همايش در پيشبرد اهداف انسانى خود موفق شود و زمينه‌ى برخوردارى عامه مردم از مواهب طبيعى و محيط زيست سالم را فراهم سازد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 11-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم احترام به احکام قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/2/1378	6- مناسبت: پاسخ به نامه‌ی جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمایندگان مجلس شورای اسلامی	8- سایر مخاطبین: مردم و سایر دستگاهها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مصونیت قضایی- مسؤولین- مدیران اجرایی- اطلاع رسانی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اميد است انگيزه‌ى دفاع از مديران اجرايى كه در جاى خود مورد تأييد اين‌جانب است، به ايجاد مصونيت قضايى در قبال تخلف از قانون نينجامد. در باب پرونده‌ى مورد اشاره شايسته است مسؤولان محترم قوه‌ى قضائيه براى رفع ابهام، هر گونه توضيحى لازم است در اختيار افكار عمومى بگذارند. نمايندگان محترم و ديگر مسؤولان نيز شايسته است در فضاى ذهنى جامعه، به التهاب آفرينى كه خواسته‌ى دشمنان آنها است، كمك نكنند. به‌هرحال مرجع حل و فصل اين امور قوه‌ى قضائيه است و صلاح كشور و ملت در آن است كه احكام قضايى با انگيزه‌هاى مختلف مورد خدشه قرار نگيرد. توفيق همه‌ى نمايندگان محترم را در كوتاه كردن دست دشمنان اسلام و ايران از خداوند متعال مسألت مى‌كنم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 12-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: عدالت‌خواهی قانون	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: اجتماع مردم مشهد در حرم مقدس
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قضایی، خانواده شهدای هفتم تیر و جمعی از قضات	8- سایر مخاطبین: قوه‌ی مجریه، اعضا و مسؤولان ومدیران قوه قضائیه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- قوه قضائیه- قوانین آفرینش و سنت‌های الهی- ضعف داخلی
12- سایر موارد: نتیجه رعایت دقیق قوانین در جامعه اسلامی عدالت است.

ب) متن پیام

مجموعه‌ى قوانين در نظام جمهورى اسلامى بايد به يک قله منتهى شود و آن عبارت است از عدالت؛ «بالعدل قامت السموات والأرض»؛ عدالت در بنيان عالم و آفرينش، نقش اساسى دارد؛ يعنى سنت آفرينش، عدل است و هر نظام اجتماعى اگر به دنبال اين سنت طبيعى و قانون الهى آفرينش حركت كرد، ماندگار و موفق و كامياب است. انسان زمانى كامياب است كه خود را با قوانين آفرينش و سنتهاى الهى – كه تغيير و تبدل‌ناپذير است – تطبيق دهد. بنابراين، بنا بر ديدگاه الهى، در مجموع آفرينش، عدالت يك ريشه‌ى تكوينى و طبيعى دارد. چه مرجعى بايد اين عدالت را تضمين كند؟ قوه‌ى قضاييه. چه مراكزى بايد آن را اجرا كنند؟ همه‌ى دستگاهها. درعين‌حال اگر دستگاهها در اجراى عدالت تخلف كردند، آن ترازوى دقيقى كه مى‌تواند اين تخلف را بدون اغماض تشخيص دهد و بعد آن دست و پنجه‌ى قدرتمندى كه مى‌تواند متخلف را به سزاى تخلفش برساند، كيست؟ قوه‌ى قضاييه. بنابراين اگر قوه‌ى قضاييه حضور نداشته باشد، يا قدرت نداشته باشد، يا شجاعت نداشته باشد، يا امكان كار نداشته باشد، يا خداى نكرده دچار ضعفهاى داخلى باشد، مطلقا در جامعه عدالت تضمين ندارد. اهميت قوه‌ى قضاييه از اين‌جا ناشى مى‌شود. پس دفاع شجاعانه و قدرتمندانه از عدالت در جامعه، وظيفه‌ى قوه‌ى قضاييه است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 13-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: نظارت قانونی بر مطبوعات	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 9/12/1379	6- مناسبت: جلسه پرسش و پاسخ جمعی از اساتید و دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اساتید و دانشجویان دانشگاه امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: دستگاه‌های دولتی و قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قضات- دستگاه قضایی- دستگاه‌های دولتی- افکار عمومی- مصالح ملی
12- سایر موارد: لزوم تعامل سایر قوا در امر نظارت

ب) متن پیام

من معتقدم كه نظارت بر مطبوعات، يك وظيفه و يك كار لازم است. اين مر قانون اساسى و قانون مطبوعات و قانون عادى هم هست. بدون نظارت، يقينا خواسته‌ها و مصالح ملى از مطبوعات تأمين نخواهد شد. بعضى افراد خيال مى‌كنند كه افكار عمومى، منطقه‌ى آزاد و بى‌قيدوبندى است كه هر كار خواستند، با آن بكنند! افكار عمومى موش آزمايشگاهى نيست كه هركس هر كار خواست، بتواند با آن بكند. با تحليلهاى غلط و شايعه‌سازى و تهمت و دروغ، به ايمان و عواطف و باورها و مقدسات مردم آسيب مى‌زنند. اين‌كه درست نيست. بنابر اين نظارت لازم است تا اين كارها نشود. اين يك وظيفه است و اگر انجام نگيرد، جاى سؤال دارد كه چرا انجام نمى‌گيرد. چه كسى موظف است؟ در درجه‌ى اول دستگاههاى دولتى و بعد دستگاههاى قضايى. اگر دستگاههاى دولتى وظيفه‌ى خود را انجام دهند، نوبت به دستگاه قضايى نمى‌رسد. اگر دستگاههاى دولتى به هر دليلى نتوانستند كارى را كه بر عهده‌ى آنهاست، انجام دهند، قاضى بايد وارد ميدان شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 14-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم تسلیم در مقابل حکم دادگاه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/12/1379	6- مناسبت: جلسه پرسش و پاسخ در مورد واقعه کوی دانشگاه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: مردم و مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قضاوت و استقلال قاضی- تشکیلات- عملکرد- گزینش
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری توسط اقشار جامعه ولو مقامات مملکتی

ب) متن پیام

در مقابل قضاوت دستگاه قضايى، همه بايد تسليم باشند. من چه از آن حكم راضی باشم، چه راضی نباشم، غلطترين كار اين است كه بگويم بنده حكم را قبول ندارم. اين، قابل قبول و درست نيست. بالاخره كدام دادگاه در دنيا تشكيل مى‌شود كه همه‌ى اطراف قضيه از آن راضی باشند؟ شما هر دادگاهى را نگاه كنيد، بالاخره يك طرف راضی است، يك طرف راضی نيست. اين دادگاه و ساير دادگاهها به وسيله‌ى قضاتى كه البته من اغلب آنها را از نزديك نمى‌شناسم و فقط در تلويزيون آنها را ديده‌ام و اسمشان را شنيده‌ام، اداره مى‌شوند؛ ليكن دستگاه قضايى به اينها اعتماد دارد. اينها قضاتى هستند كه گزينش و انتخاب شده‌اند، عادلند و با موازين و مقررات دستگاه قضايى منطبقند. بعد هم قوانين و دستگاهى در آن‌جا وجود دارد كه اگر هر قاضى‌اى برخلاف قانون عمل كند، آن دستگاه يقه‌ى او را مى‌گيرد. بنابراين دادگاهى تشكيل شده و حكمى داده است. ما بايد در مقابل حكم دادگاه تسليم باشيم. وقتى كه دادگاه مى‌گويد فلان آدم در اين واقعه مجرم نيست، پس مجرم نيست. من و شما كه آن‌جا نبوده‌ايم تا بدانيم اين شخص مجرم است يا نه. نتيجه را بايد دادگاه بگويد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 15-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: توجه نمایندگان مجلس به مصالح مردم	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 20/8/1381	6- مناسبت: –
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمایندگان مجلس	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- عملکرد- خلأ قانونی- تشکیلات
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به نمایندگان محترم مردم در مجلس شورای اسلامی همیشه این توصیه را می‌کنیم که مصالح و نیازهای حقیقی مردم را در نظر داشته باشند و به آن بپردازند و کمبودها و خلأهای قانونی را برای اجرای صحیح- چه در بخش قوه‌ی مجریه، چه در بخش قوه‌ی قضائیه- برطرف کنند تا بشود مملکت را اداره کرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 16-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: مدیریت اجرایی شایسته	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/3/1381	6- مناسبت: –
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین و مردم	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- عملکرد- سیاست‌های نظام- مسؤولین و کارگزاران- استقلال اقتصادی- قانونگذاری- تبعیض و شکاف اقتصادی- پیشگیری
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

استقلال اقتصادى كشور نيز در كنار کارايی بخشهاى اقتصادى، بسيار مهم است. در گزارش هم اشاره شد كه بحمدالله در بخشهاى اقتصادى، قانونگذاريهاى زيادى شده است. البته من الان از تفاصيل قانونگذاريها استحضارى ندارم. نفس اهتمام به اين مسأله، مهم است. امروز اين بايد جزو مسائل اساسى ما به حساب آيد. مردم در زمينه‌هاى اقتصادى، مشكلات فراوانى دارند. يكى از مشكلات عبارت است از شكاف اقتصادى و تبعيض در مسائل اقتصادى و برخورداريهاى ناروا در مقابل محروميتهاى سخت و سنگين. اين، مردم را آزار مى‌دهد. بيش از فقر، تبعيض براى مردم گزنده است. در قوانين، شما بايد اينها را مراعات كنيد؛ با قانون مى‌توانيد جلو اينها را تا حد زيادى بگيريد. البته قانون، همه چيز نيست؛ بايد مديريت اجرايى خوب حتما وجود داشته باشد تا قانون کارايی خود را نشان دهد؛ ليكن قانون هم سهم بسيار زيادى دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 17-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: لزوم نظارت بر تصویب بخشنامه‌ها	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات دیدار با رئیس و مسؤولان قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قوه‌ی مقننه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: قوانین مبهم- تناقض- اخلاق- رشوه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همين چند روز پيش شنيدم كه يك نفر براى کارش به جايى مراجعه كرده بود و آن طرف هم براى انجام كار اين فرد، رشوه مى‌خواسته است. مراجعه‌كننده رشوه نداده و آن طرف هم گفته من مى‌دانم كه تو حزب‌اللهى هستى و حتما به يك ارگان و جايى ارتباط دارى كه اين‌طور قرص و محكم حرف مى‌زنى؛ اما آيا اين پول را مى‌دهى يا نمى‌دهى؟ اگر بدهى، طبق اين بخشنامه عمل مى‌كنم و كارت انجام مى‌شود و اگر ندهى، طبق بخشنامه‌ى ديگر عمل مى‌كنم كه كارت انجام نشود! يعنى دو بخشنامه وجود دارد و راه براى من باز است! اينها قوانين مبهمى است كه از متن آن مى‌شود دو بخشنامه‌ى متناقض درآورد، يعنى اگر پول داد، اين مأمور دولتى «له‌الخيار» مى‌تواند بر طبق اين بخشنامه عمل كند و اگر نداد، مى‌تواند بر طبق آن بخشنامه عمل نمايد. من نگاه مى‌كنم كه تو چه كسى هستى؛ اگر آدم خوب و خوش‌اخلاق و پول بده‌يى هستى، بر طبق اين بخشنامه عمل مى‌كنم و اگر آدم بداخلاق و سختگيرى هستى، بر طبق آن بخشنامه عمل مى‌نمايم!

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 18-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: اصلاح قوانین	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 30/2/1378	6- مناسبت: ابلاغ سیاستهای کلی برنامه سوم توسعه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ریاست جمهوری	8- سایر مخاطبین: نیروهای مسلح کشور
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: تداخل میان وظایف نهادها- سیاست‌های نظام- تشکیلات
12- سایر موارد: در بخش اقتصادی برنامه‌ی سوم توسعه 36 محور به عنوان سیاست‌های کلی ذکر شده است که محور 29 آن مربوط به اصلاح قوانین و مقررات در … است، مقام معظم رهبری ضمن ابلاغ این سیاست‌ها، خرسندی خود را از تحول مثبتی که در روند تعیین سیاستهای کلان پدید آمده است ابراز می‌دارد.

ب) متن پیام

اصلاح قوانین و مقررات در جهت رفع تداخل میان وظایف نهادهای نظارتی و بازرسی.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 19-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: دقت در اجرای قوانین	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه:22/3/1382	6- مناسبت: بیانات در جمع مردم ورامین
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دستگاه قضایی، انتظامی، اطلاعاتی و امنیتی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تعقیب متخلفان و مجرمان- تشکیلات- هوشیاری مسؤولین
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

دستگاه قضايى را هم به دقت در اجراى قوانين و تعقيب متخلفان و مجرمان، و نيز دستگاههاى انتظامى و اطلاعاتى و امنيتى را هم به هوشيارى دعوت مى‌كنم.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 20-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: عدم دخالت مستقیم مردم در مجازات متهمین	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 11/5/1380	6- مناسبت: تنفیذ حکم ریاست جمهوری آقای سیدمحمد خاتمی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): عموم مردم	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قانون شکنی- اجرا- جرم- مردم- دخالت- عملکرد- نهی از منکر
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

قانون‌شكنى جرم است. تخلف از قانون و خروج از مدار قانونى براى مقابله با هر چيزى كه به نظر انسان منكر مى‌آيد – بدون اجازه‌ى حكومت – خودش يك جرم است؛ مگر نهى از منكر زبانى، كه بارها گفتيم نهى از منكر زبانى جايز و واجب و وظيفه‌ى همه است و در هيچ شرايطى هم ساقط نمى‌شود؛ اما آن‌جايى كه نوبت اجرا و عمل برسد، همه بايد طبق قوانين عمل كنند. هيچ چيزى مجوز اين نيست كه بگويند چون نيروى انتظامى و قوه‌ى قضاييه عمل نكردند، خودمان وارد ميدان شديم؛ نخير، آن روزى كه لازم باشد مردم براى حادثه‌اى خودشان وارد عمل شوند، رهبرى صريحا به آنها خواهد گفت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 21-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: رفع ابهام از قوانین متناقض	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، مدیران قضایی و قوه‌ی مقننه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت – نظام اسلامی- پژوهش- قضات- آموزش- مسؤولین
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در قوه‌ی مقننه

ب) متن پیام

بايد ابهام قوانين مبهم و تناقض قوانين متناقض برطرف بشود. بايد ضد اسلامها، اسلامى بشود. يعنى اگر ما مى‌خواهيم برگرديم و المام به قوانين و اصلاح آنها را انجام بدهيم، از اين بعد نگاه بكنيم، نه اين‌كه حالا ما قانون كم داريم، بياييم قانون بگذاريم. نه، الحمدلله قانون فراوان است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 22-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: استقبال از نظارت قانون	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قضایی و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: مسؤولین قضات، سایر قوا و مردم
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: التزام به قانون- قوه قضائیه- نظارت و بازرسی- عملکرد- اجرای دقیق قانون
12- سایر موارد: قابل بهره‌برداری در سایر قوا

ب) متن پیام

نكته‌ى مهم، التزام به قانون است. قوه‌ى قضائيه بايستى از نظارت قانون استقبال كند. قانون، يكى از ابزار نظارت است. خود قانون يك عامل نهاده شده‌ى در داخل قوه‌ى قضائيه است كه براى نظارت بر قوه‌ى قضائيه، عامل بسيار مهم و مؤثرى است. معيار، قانون باشد و قوانين نقض نشود؛ تخصيص نخورد؛ تقييد نخورد؛ از گستره‌ى قانون به دلايل گوناگون چيزى حذف نشود. به‌هرحال، قوه‌ى قضائيه بايد هر گونه نظارتى را استقبال كند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 23-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: اهمیت قانونگذاری	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/3/1381	6- مناسبت: بیانات در دیدار هیأت رئیسه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): هیأت رئیسه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: نظارت- مدیران اجرایی- مسؤولین- قانون اساسی- مردم- تشکیلات دولتی- قوای سه‌گانه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

هم مسأله‌ى قانونگذارى، هم مسأله‌ى نظارت، هر دو مهم است؛ البته مسأله‌ى قانونگذارى اساسيتر است. قانون، جاده‌ای است که شما به سمت هدفهايى كه كشور و مديران اجرايى و مسؤولان بايد به آن‌جا برسند، باز مى‌كنيد. قانون اساسى براى ما در همه‌ى بخشهاى خود هدفهايى را معين كرده است؛ هم در بخش حقوق مردم، هم در بخش تشكيلات دولتى، هم در ساير بخشها. هر اصلى از اصول قانون اساسى در واقع هدف و سرمنزلى است كه بايد به آن رسيد. براى رفتن به اين سمت، حتما لازم است جاده‌ای وجود داشته باشد؛ بدون جاده نمى‌شود حركت كرد. دستگاه اجرايى كشور بايد به سمت آن هدفها برود. دستگاه اجرايى، اعم از قوه‌ى مجريه و قوه‌ى قضاييه و نيروهاى مسلح و همه‌ى دستگاههايى است كه نهادهاى دولتى هستند و بخشى از اداره‌ى كشور بر عهده‌ى آنهاست؛ اينها بايد به سمت اين هدفها حركت كنند. شما با وضع قانون، راههاى صحيح را معين مى‌كنيد و دستگاههاى پيشرونده را از غلتيدن در ورطه‌هاى خطرناك باز مى‌داريد. عظمت و اهميت قانون، اين‌گونه معلوم مى‌شود. بنابراين قانونگذارى، بسيار بسيار مهم است و هر چه قانون با نگاه آگاهانه‌تر و خبره‌تر و شناخت موضوعات و مصالح كشور بيشتر همراه باشد، استحكام آن بيشتر است. وقتى استحكام قانون بيشتر بود، كارايى آن بيشتر خواهد بود و مدت زمان بيشترى مى‌تواند مورد استفاده قرار گيرد. بنابراين نقش قانون خيلى مهم است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: قانون	2- کد: 24-2-2-1-6
3- عنوان فرعی: توجه به حقایق اجرایی در وضع قوانین	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 29/3/1379	6- مناسبت: بیانات در دیدار با نمایندگان دوره‌ی ششم مجلس شورای اسلامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمایندگان دوره‌ی ششم مجلس شورای اسلامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت- رعایت حدود الهی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در وضع قوانين، مرّ حقيقت را در نظر بگيريد. اين اساس قضيه است. بسيارى از قوانين ما خوب هستند؛ اما جواب نمى‌دهند؛ چون در اجرا اشكال دارند. اگر حقيقتا چشم بيناى مجلس – البته با انصاف، با عدالت، با رعايت حدود الهى – متوجه مجريان باشد، اين مشكل برطرف يا لااقل كم خواهد شد. اينها چيزهاى بسيار مهمى است.

3- رسیدگی

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 1-1-3-1-6
3- عنوان فرعی: صلابت علی (ع) در رسیدگی	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 26/1/1370	6- مناسبت: روز بیست و یکم ماه مبارک رمضان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولان نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قضات- قانون- مدیران قضایی- عملکرد- ضعفا- حق- عدالت- نظام اسلامی- اخلاق
12- سایر موارد: علی (ع) درهر موقعیت به فراخور آن، شخصیت کاملی از خود بروز می‌دادند.

ب) متن پیام

اميرالمؤمنين، مرد سنگدلی نبود. رحيمتر از او، دل‌نازك‌تر از او، گريه‌كننده‌تر از او – اما در مقابل ضعفا، در مقابل كسانى كه حق آنها تضييع مى‌شود – چه كسى بود؟ اما آن‌جايى كه حق تهديد مى‌شود، اميرالمؤمنين صلابتى از خودش نشان مى‌دهد كه نظيرش را در طول تاريخ اسلام نمى‌شود پيدا كرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 2-1-3-1-6
3- عنوان فرعی: کم کردن فاصله بین مراجعه و صدور حکم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1376	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: نیروهای وابسته به دستگاه قضایی، ضابطین و کارمندان اداری
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: تشکیلات- مجازات- مردم- عملکرد
12- سایر موارد: از ارکان کمال قوه قضائیه یکی همین سرعت در رسیدگی است.

ب) متن پیام

تلاشهایی که برای تسریع در رسیدگی به مراجعات و پرونده‌ها انجام گرفته است، کارهای باارزشی است؛ امیدواریم این تلاشها ادامه پیدا بکند و مراجعه‌ی مردم به قوه‌ی قضاییه، با اثری که این مراجعه دارد- تعیین تکلیف، و احیاناً مجازات متخلف- فاصله‌ی کمی داشته باشد، که مردم به مجرد مراجعه، احساس بکنند اثر را در فاصله‌ی زمانی معقول مشاهده می‌کنند. این هم کاری است که انجام گرفته است و ان‌شاءا… باید ادامه پیدا کند که از ارکان کمال قوه قضائیه، یکی همین سرعت رسیدگی است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 3-1-3-1-6
3- عنوان فرعی: طرق کشف جرایم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، ضابطین، دادیار ها و بازپرس‌ها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- پژوهشی	10- اولویت: پژوهشی
11- عناوین مرتبط: کشف حقیقت- شهادت- قسم- قاضی- مبانی اسلامی- جرایم- نقمت دستگاه قضایی- آموزش- عدالت- پژوهش- مجرم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

ما كه مى‌خواهيم قاضى را به معرفتی برسانيم و مى‌خواهيم واقعا حقيقت را كشف كنيم، جا دارد كه بر اساس همان مبانى اسلامى بگرديم ببينيم چه‌طورى مى‌شود از طريق شهادت و قسم و…، حقيقتا اين جرايم را آشكار كرد كه هم عده‌ى كمترى از بى‌گناهها دچار نقمت دستگاه قضايى و عوامل و اياديش بشوند و هم تعداد بيشترى از مجرمان گرفتار گردند. اين معنا، كارى تحقيقاتى است كه به نظرم مى‌آيد مى‌تواند انجام بشود.

3- رسیدگی

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 1-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: دقت، سرعت، صحت (انطباق با موازین)	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 9/11/1369	6- مناسبت: حكم مأموريت به حجةالاسلام جعفر منتظرى، آقاى حسين دادگر و حجةالاسلام كاظم صديقى، جهت انجام بازرسى در قوه‌ى قضاييه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): حجةالاسلام جعفر منتظرى، آقاى حسين دادگر و حجةالاسلام كاظم صديقى	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: توجه کافی- ضوابط شرع- قانون- مسؤولین- عدالت- آراء- نظارت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

لازم است آقايان محترم به‌طور خاص نسبت به ميزان دقت و سرعت عمل در رسيدگى بر پرونده‌ها و نيز اطمينان از انطباق احكام صادره‌ى دادگاهها با قوانين كشور و ضوابط شرع مقدس، بررسى نمونه‌يى به عمل آورند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 2-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: اتقان در رسیدگی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 4/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات،‌مسؤولین قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- قضاوت- قانون- عملکرد- مسؤولین- جوانب قضیه- شواهد و دلایل
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

دومی، اتقان است. اگر ما به سرعت پرونده‌ها را ببینیم و تمام کنیم، ببندیم و کنار بگذاریم؛ اما غیرمتقن، خیلی خوب است؟ رسیدگی‌یی که با توجه به جوانب قضیه و شواهد و دلایل، متقن نباشد، می‌خواهد سریع و یا بطیء باشد –حالا فرض کردیم بطیء- چه سودی دارد؟ این‌طور رسیدگی،‌ اصلاً نشود، بهتر از این است که بشود. وقتی بنا شد خطا و اشتباه و خلاف واقع در آن وجود داشته باشد، در این صورت، سرعت چه حسنی محسوب می‌شود؟ پس این دو مورد -اتقان و سرعت- باید با هم رعایت بشود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 3-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: رسیدگی قبل از انقلاب	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 4/4/1369	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اجرای عدالت- مردم- قاضی- نظام اسلامی- مدیران قضایی- آراء- عملکرد
12- سایر موارد: سرعت و اتقان باید هدف باشد.

ب) متن پیام

دو چيز، در دستگاه قضايى اهميت دارد و براى يك قاضى هم مى‌تواند حقيقتا هدف كارش باشد: يكى سرعت، و ديگرى اتقان است. اگر كار سريع انجام نگيرد، همان عيب بزرگى مى‌شود كه سابقا در دستگاههاى قضايى دوران طاغوت بود و آثار و نشانه‌هايش هم در بعضى گوشه‌وكنارهاى بعد از انقلاب، هنوز وجود داشت. فلان دستگاه، در فلان بخش از بخشهاى قضايى، چند هزار پرونده در قفسه‌هاى متراكم و كهنه داشت. واقعا چيز خيلى بدى است. از اين مسأله، بايد پرهيز بشود. هر كارى كه سرعت را تأمين و تضمين مى‌كند، مطلوب است. مردم اگر ببينند رسيدگى سريع انجام گرفت، احساس آرامش و تشفى خاطر مى‌كنند كه عدالت اجرا مى‌شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 4-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: تفاوت سرعت عمل و شتابزدگی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 12/6/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: قضات و مدیران دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2-پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مفاسد اقتصادی- عملکرد- عدالت- قضات- قاطعیت- گردش کار پرونده- جنجال و هیاهو- مردم
12- سایر موارد: ضرورت قاطعیت و سرعت عمل در کارها

ب) متن پیام

در پرونده‌های مفاسد اقتصادی معتقد به جنجال و هیاهو نیستم، لیکن معتقد به سرعت و قاطعیت در کار هستم. سرعت غیر از عجله است؛ سرعت عمل با شتابزدگی و عجله تفاوت می‌کند. این پرونده‌هایی که مورد توجه مردم است،‌که من حالا اشاره‌ای در اهمیت این مسأله عرض خواهم کرد، بالخصوص و در عموم پرونده‌ها، مسأله اطاله دادرسی بایستی مورد توجه قرار بگیرد. البته در گزارش‌هایی که داده شده، خوشبختانه این هم هست که از طول مدت گردش کار پرونده مقداری کم شده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 5-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: عدم جواز تفحص در بعضی مسائل	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با مسؤولین و کارگزاران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، ضابطین، بازپرس و دادیارها
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تحقیق قضایی- کشف جرم- اقرار- شهادت- مجرم- احکام الهی- جرم‌یابی- نظام اسلامی- جرایم- کارگزاران
12- سایر موارد: پرهیز از گرفتن اعتراف از متهم با توسل به زور و اجرای احکام براساس آن

ب) متن پیام

در همين زمينه، نكته‌ى ديگرى به ذهن من مى‌آيد و آن اين است كه در باب تحقيق قضايى و كشف جرم، چيزهايى وجود دارد كه شرعا ممنوع مى‌باشد. بعضى از اين تجسسها و تفحصهاى زيادى و رفتن در بطون بعضى از مسائل، واقعا ممنوع است. واقعا نبايد مجرم‌تراشى كرد. نبايد بزور بگرديم يكى را پيدا كنيم و با اعتراف و اقرار و يا مثلا با شهادت زوركى، او را مجرم از آب در بياوريم و احكام الهى را بر او جارى بكنيم. اصلا بناى كار بر اين نيست؛ بلكه شرعا ممنوع است. براى جرم‌يابى، واقعا مى‌شود متدلوژى آن را دنبال كرد. اين، از جمله‌ى كارهاى ماست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 6-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: اولویت‌بندی در رسیدگی‌های قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با مسؤولین و کارگزاران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: هیأت رئیسه و سیاستگزاران دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: فساد- ارتشا- جرایم ضد انقلابی- جعل- تزویر- مدیران قضایی- مبارزه با مفاسد- سیاست‌های نظام- نظام اسلامی- عملکرد
12- سایر موارد: برخورد با مشکلات و جرایمی که امنیت مردم را سلب می‌کند.

ب) متن پیام

نكته‌ى هفتم اين است كه در دنبال‌گيری مشکلاتی كه در جامعه وجود دارد، واقعا اهم و مهمى درست كنيم. يعنى هيأت رئيسه و سياستگذاران دستگاه قضايى – هر مجموعه‌يى كه هستند – بنشينند موارد را «الاهم فى‌الاهم» كنند و مهمترين آنها را دنبال نمايند؛ چون واقعا امروز در جامعه موارد بدى وجود دارد كه همه را بايد دستگاه قضايى دنبال كند. ببينيم واقعا كدامها را بايستى در درجه‌ى اول قرار داد. الان مثلا در جامعه فساد و ارتشاء و جرايم ضد انقلابى و براندازى و خدعه و تزوير و جعل و امثال اينها وجود دارد. در ميان اين موارد، كدام از همه مهمتر است؟ من خيال مى‌كنم اگر بخواهيم دنبال اهم بگرديم، همين مسأله‌ى فسادهاى مالى و اخلاقى و ارتشاء و تزوير و امثال اينها، چيزهايى است كه بخصوص از مردم سلب امنيت مى‌كند و واقعا در رتبه‌هاى بالا قرار مى‌گيرند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 7-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: دقت در رسیدگی به جرایم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 5/4/1381	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات و خانو اده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: جرم- قانون- تعقیب- مدیران قضایی- اخلاق- عملکرد
12- سایر موارد: لزوم برخورد با جرایم بزرگ

ب) متن پیام

بايد بسيار پرهيز كرد از اين‌كه خداى نكرده جرائم كوچك در چشم افراد يا مؤثرين قوه‌ى قضاييه بزرگ جلوه كند و جرمهاى بزرگ، كوچك به نظر آيد. يكى از چيزهايى كه ملتهاى گذشته و امتهاى سلف را مورد انتقام الهى قرار داده است – طبق روايت از معصوم عليه‌السلام – همين است كه گاهى جرمهاى بزرگ را نديده گرفتند و جرائم كوچك به نظرشان بزرگ آمد. البته جرم، جرم است؛ فرقى نمى‌كند و بايد طبق قانون، هر جرمى – چه كوچك و چه بزرگ – تعقيب شود؛ ليكن خيلى مهم است كه اهتمام دستگاهها به چه چيزهايى باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: رسیدگی	2- کد: 8-2-3-1-6
3- عنوان فرعی: کسب اعتماد مردم با رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 12/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: قضات ،مدیران دستگاه قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عدالت- مردم- امنیت- رضایت آحاد جامعه از عملکرد- کارگزاران- سیاست‌های نظام- مدیران قضایی- نظام اسلامی
12- سایر موارد: قوه قضائیه ملجأ و پناهگاه مردم

ب) متن پیام

اگر در حل و فصل قضایایی که به قوه قضائیه مراجعه می‌شود، مثلاً 80 درصد، ولو صد در صد هم این‌جور باشد که با رسیدگی دقیق، قاطع و عادلانه کار انجام بگیرد، این احساس تا حدود زیادی در مردم به وجود خواهد آمد که احساس کنند قوه قضائیه ملجأ آنهاست. این احساس باید به مردم دست بدهد؛ یعنی مردم بفهمند که قوه قضائیه متکفل استقرار عدالت است،‌ این باید حاصل شود.

بخش دوم

کارکردها

1- امنیت

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 1-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: عدالت در امنیت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 25/4/1376	6- مناسبت: دیدار با جمعی از فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جامعه- عدالت- نظام اسلامی- عملکرد- ضروریات زندگی بشر
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مسأله‌ى نيروى انتظامى، البته يك مسأله‌ى اساسی و مهم است. اگر ما بخواهيم ضروريات زندگى بشر را در فصول عمده خلاصه كنيم و مثلا به دو فصل، سه فصل و حداكثر به چهار فصل برسد، يك فصل از اين چند فصل، فصل «امنيت» است. بدون امنيت، نه خوراك لذتى مى‌بخشد، نه خانواده انسى ايجاد مى‌كند و نه شغل و درآمد فايده‌اى مى‌دهد. امنيت كه نبود، هيچ چيز نيست. امنيت، مثل هوا براى انسان، به طور مستمر لازم است. اگر جامعه امنيت نداشته باشد، حالت اختناق پيدا مى‌كند؛ مثل مجموعه‌اى كه هوا در اختيار نداشته باشد. اين، اهميت امنيت است. امنيت هم متعلق به همه است. امنيت تهران، واجبتر از امنيت مردم مرزنشين جنوب و شرق و غرب كشور نيست. امنيت افراد مرفه كه از سرمايه و امكاناتى برخوردارند، واجبتر از امنيت آن كارگرى كه چشمش به مزد روزانه است، نيست. لذا امنيت، متعلق به همه است؛ نيروى انتظامى هم متعلق به همه است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 2-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: شأن نیروی انتظامی در نظام جمهوری اسلامی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 25/4/1376	6- مناسبت: دیدار با جمعی از فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- مجرم- مردم- عناصر مخل امنیت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

در نظام اسلامى، قضيه اين‌طور نيست. امنيت، امنيت عموم مردم است. در همه‌ى شؤون زندگى، امنيت يك ضرورت براى انسان است. در دوران عبادت، در دوران سازندگى، در دوران تجارت و در هر فعاليتى كه انسان بخواهد بكند، محتاج امنيت است. اين‌جاست كه اهميت نيروى انتظامى معلوم مى‌شود. شما برادران نيروى انتظامى، هر چه از لحاظ اقتدار و سرپنجه‌ى قدرتمندى كه بتواند عناصر مخل امنيت را در كشور تعقيب كند، و نيز از لحاظ اخلاق و شرافت و نجابت و امانت و پاكدامنى، بر كيفيت خودتان بيفزاييد، زيادى نشده است. نيروى انتظامى نظام اسلامى، همان‌طور كه اين آقايان در سرودشان مى‌خواندند كه «ما پناه دلهاى شكسته‌ايم»، بايد حقيقتا اين‌طور باشد. نيروى انتظامى بايد پناه دلهاى خائف و ترسان و جانهايى كه احساس مى‌كنند از سوى يك انسان يا جمع و مجموعه‌اى تهديد مى‌شوند، باشد. وجود نيروى انتظامى، بايد احساس امنيت را در مردم به وجود آورد. اين، شأن نيروى انتظامى در نظام جمهورى اسلامى است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 3-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: نظم اجتماعی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 27/1/1370	6- مناسبت: عید سعید فطر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان نیروی انتظامی سراسر کشور	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: کارآیی مطلوب هر جامعه- عملکرد- نظم مطلوب
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت، مسأله‌ى اساسى و مهمی است. نظم اجتماعى، يك مسأله‌ى درجه‌ى اول است. كارايى مطلوب هر جامعه، در حد نظم مطلوب آن جامعه است. اگر نظم نبود، يا كم بود، از كارايى‌ها كاسته خواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 4-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت اجتماعی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 29/4/1373	6- مناسبت: دیدار جمعی از اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی، اساتید و دانشجویان دانشگاه‌ها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی و اساتید و دانشجویان دانشگاه‌ها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مردم- نظام اسلامی- محیط کار و زندگی- خوف و تهدید- ناامنی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مطلب ديگرى كه امروز مايلم قدرى درباره‌ى آن صحبت كنم، مسأله‌ى امنيت اجتماعى است كه به نيروى انتظامى مربوط مى‌شود. وظيفه‌ى نيروى انتظامى، تأمين امنيت اجتماعى است. معناى امنيت اجتماعى اين است كه مردم در محيط كار و زندگى خود، احساس خوف و تهديد و ناامنى نكنند. اين مسأله، خيلى مهم است. خداوند متعال در مقام منت‌گذاردن بر قريش مى‌فرمايد: «فليعبدوا رب هذا البيت. الذى اطعمهم من جوع و آمنهم من خوف.(28)» يعنى «امنيت دادن» را به عنوان يكى از دو نعمت، مورد تأكيد قرار مى‌دهد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 5-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: تأکید قرآن بر مسأله‌ی امنیت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 29/4/1373	6- مناسبت: دیدار جمعی از اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی، اساتید و دانشجویان دانشگاه‌ها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی و اساتید و دانشجویان دانشگاه‌ها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: اخلاق- نظام اسلامی- ایمان
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

آقايان اهل علم و فضلا، اگر در اين خصوص به قرآن مراجعه فرمايند، خواهند ديد كه در آيات كلام‌الله، مسأله‌ى امنيت، تكرار و تأكيد شده و به ايمان ربط پيدا كرده است. «فاى الفريقين احق بالامن.(29)» كسانى كه به خدا اعتقاد دارند و در راه او هستند، مى‌توانند براى خودشان امنيت به وجود آورند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 6-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت عینی و واقعی دور از ابعاد ذهنی آن	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 25/11/1379	6- مناسبت: دیدار اعضای شورای تأمین استانها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضا ی شورای تأمین استانها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: مردم- مسؤولین- محیط کار و خانه
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت مقوله‌ای است كه هم كاملا واقعى و ملموس و هم بسيار گسترده‌است. وقتى امنيت وجود دارد، ممكن است كسى آن را احساس نكند؛ مثل سلامتى كه وقتى هست، شما آن را احساس نمى‌كنيد؛ اما به مجرد اين‌كه خداى نكرده سرتان درد گرفت، آن‌گاه مى‌فهميد كه سلامتى يعنى چه. فرمود: «نعمتان مكفورتان الصحة و الأمان».(120) به مجرد اين‌كه گوشه‌اى از امنيت مخدوش شود، اثر آن در زندگى مردم منعكس مى‌گردد. بنابراين امنيت، كاملا عينى و واقعى است و با ذهنيات نمى‌شود آن را تأمين كرد. اين فلسفه‌بافيهاى ذهنى‌اى كه گاهى مشاهده مى‌شود، باب محافل روشنفكرى، يا حداكثر باب جلسات كارشناسى است كه بنشينند راجع به ابعاد ذهنى يك مسأله بحث كنند. مردم واقعيت امنيت را مى‌خواهند؛ آن هم در همان پهنه‌ى گسترده؛ يعنى امنيت در محيط كار، در خانه، براى بچه‌هايشان در مدرسه، براى بچه‌هايشان در ميدان فوتبال، امنيت براى جاده‌ها، روستاها، شهرها و خيابانها. تأمين امنيت، بارى كاملا سنگين و بسيار جدى است و اين بار متوجه شماست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 7-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: اهمیت امنیت در گذشته	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 25/11/1379	6- مناسبت: دیدار اعضای شورای تأمین استانها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای شورای تأمین استانها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: حقوق مردم- محیط ناامن- ادوار تاریخ- استبداد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به نظر من مقوله‌ى امنيت، در درجه‌ى اول حقوق مردم است. احساس خود مردم نيز همين است. اگر محيط ناامن باشد، هيچ خواسته و خوشى‌اى براى مردم باقى نمى‌ماند. لذا شما ديده‌ايد كه گاهى در بعضى از ادوار تاريخ، مردم تن به قلدرى يك قلدر – با همه‌ى رنجها و سختيهايش – داده‌اند، براى اين‌كه امنيت را در اختيار آنها بگذارد. امنيت اين‌قدر مهم است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 8-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: وحدت ملی و امنیت ملی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 26/1/1379	6- مناسبت: خطبه‌های نماز جمعه تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مردم	8- سایر مخاطبین: دولت
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت:برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولان- مردم- تشنج سیاسی- عملکرد- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اول امسال ما عرض كرديم كه شعار امسال، «وحدت ملى» و «امنيت ملى» باشد. حقيقتا با توجه به اوضاع و احوال كشور و مسائل جارى و مسائل بين‌المللى، آنچه كه بايد مسؤولان و مردم به سهم خود دنبال آن باشند، همين دو شعار مهم است. اگر وحدت ملى و امنيت ملى تأمين شد، دولت هم مجال پيدا مى‌كند كه كارهاى خود، مسؤوليتهاى خود، وظايف بزرگ خود و برنامه‌هاى سازنده‌ى خود را اجرا كند. مى‌تواند به اقتصاد مردم برسد، به اشتغال مردم برسد، به مسائل زندگى مردم رسيدگى كند، به مسأله‌ى فرهنگ كشور رسيدگى كند. اگر امنيت و يا وحدت نباشد، اختلافات و جنجال باشد، دائما تشنج سياسى باشد، اول كسى كه ضربه مى‌خورد، دولت است؛ چون نمى‌تواند وظايف خود را انجام دهد. وقتى دولت وظايف خود را انجام نداد، وضع مردم، وضع طبقات مستضعف، وضع جوانان، وضع كسانى كه تشنه‌ى اقدامات دستگاههاى مسؤول هستند، معلوم است كه چگونه خواهد شد. بنابراين، اين دو شعار مهم است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 9-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت، عدل اسلامی و صحت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 2/11/1370	6- مناسبت: سخنرانی در دیدار با فرماندهان و مسؤولان سازمان عقیدتی، سیاسی نواحی مختلف نیروی انتظامی در سراسر کشور
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و مسؤولان سازمان عقیدتی، سیاسی نواحی مختلف نیروی انتظامی سراسر کشور	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: اخلاق- نظام اسلامی- نجات از گرسنگی برابر با نجات از ناامنی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

شنيده‌ايد كه: «نعمتان مجهولتان الصحة والأمان».(428) اين كلام، چه كلام حكما باشد، چه كلام اوليا باشد، امنيت را عدل سلامتى و صحت قرار داده است؛ اين خيلى مهم است. در قرآن از اين بالاترش هست؛ آن‌جايى كه در سوره‌ى قريش مى‌فرمايد: «فليعبدوا رب هذا البيت»،(429) بعد مى‌فرمايد: «الذى اطعمهم من جوع و امنهم من خوف»؛(430) يعنى نجات از گرسنگى را، با نجات از ناامنى در كنار هم قرار داده است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 10-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: نقش امنیت قضایی در زندگی مردم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 23/4/1368	6- مناسبت: پیام در چهلمین روز ارتحال حضرت امام خمینی (ره)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت شریف ایران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عدالت اجتماعی- مستعضفان و پابرهنگان- قانون- مردم- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

عدالت اجتماعى، بدين معنى است كه فاصله‌ى ژرف ميان طبقات و برخورداريهاى نابحق و محروميتها از ميان برود و مستضعفان و پابرهنگان كه همواره مطمئنترين و وفادارترين مدافعان انقلابند، احساس و مشاهده كنند كه به سمت رفع محروميت، حركتى جدى و صادقانه انجام مى‌گيرد. با قوانين لازم و تأمين امنيت قضايى در كشور، بساط تجاوز و تعدى به حقوق مظلومان و دست‌اندازى به حيطه‌ى مشروع زندگى مردم جمع شود. همه كس احساس كند كه در برابر ظلم و تعدى مى‌تواند به ملجأ مطمئن پناه برد، و همه كس بداند كه با كار و تلاش خود خواهد توانست زندگى مطلوبى فراهم آورد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 11-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت اقتصادی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 10/6/1378	6- مناسبت: دیدار گروه کثیری از سپاهیان و بسیجیان در مشهد
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سپاهیان و بسیجیان در مشهد	8- سایر مخاطبین: دستگاه قضایی و اجرایی
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: امنیت سیاسی- زالوهای اقتصادی- قانون- مردم- نظام اسلامی- سیاست‌های نظام- مبارزه با مفاسد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت سياسى هم يك نوع از امنيت است. البته اين روزها بحث امنيت اقتصادى هم مطرح است؛ كه حرف درستى هم هست و ما هم آن را تأييد مى‌كنيم. ما هم درباره‌ى امنيت اقتصادى در اين كشور، اعتقاد راسخ داريم كه بايد طورى باشد كه در اين كشور، كار اقتصادى، حركت اقتصادى، تلاش اقتصادى، رونق اقتصادى و سازندگى اقتصادى – از هر نوعش – امكان‌پذير باشد و كسانى كه اراده‌ى اين كار را دارند، با امنيت بتوانند اين كار را انجام دهند. بحمدالله، هم دستگاه قضايى و هم دستگاه اجرايى بر اين مطلب توافق كردند و من هم به آنها كمك خواهم كرد تا بتوانند اين مقصود را كه براى كشور مهم است، انجام دهند. اما اين نكته را بگويم: مبادا كسى خيال كند كه ايجاد امنيت اقتصادى، يعنى باز گذاشتن راه براى مفتخورهاى اقتصادى، سوءاستفاده‌چيهاى اقتصادى و زالوهاى اقتصادى! امنيت اقتصادى، به معناى اين نيست كه قوانين و مقررات سالم كشور، نديده گرفته شود. امنيت اقتصادى يعنى اين‌كه انسانها و آحاد مردم اين كشور، از هر قشرى، بخواهند كار اقتصادى بكنند – چه كار صنعتى، چه كار كشاورزى، چه سرمايه‌گذارى، چه تجارت – بدانند كه كسى مزاحم آنها نخواهد شد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 12-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: اشاره‌ی قرآن راجع به امنیت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 10/6/1378	6- مناسبت: دیدار گروه کثیری از سپاهیان و بسیجیان در مشهد
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سپاهیان و بسیجیان در مشهد	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: امنیت نظامی- امنیت انتظامی- مردم- کارگزاران- نظام اسلامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت، نعمت بزرگى است. در قرآن هم راجع به امن و امنيت سخن رفته است. در هر جامعه‌اى، زمينه‌ى لازم براى پيشرفتهاى مادى و معنوى، امنيت است. البته افراد برجسته‌اى هستند كه در فضاهاى ناامن هم كارهاى بزرگى انجام مى‌دهند؛ در زير فشار اختناق رژيمهاى ظالم و ستمگر – همان‌گونه كه قبل از انقلاب در اين كشور بود – كسانى بودند كه در همان ناامنى هم كارهاى بزرگى مى‌كردند؛ ليكن شرط حركت عظيم اجتماعى براى يك ملت، در درجه‌ى اول «امنيت» است. امنيت هم انواعى دارد؛ يكى از آنها امنيت نظامى و انتظامى است كه شما ملاحظه مى‌كنيد در بعضى از مناطق عالم، از لحاظ نظامى و انتظامى ناامنى هست. اين، بخشى از مقوله‌ى امنيت است. امنيت سياسى و اقتصادى و فكرى و عقيدتى هم داريم كه همه‌ى اينها مقولات بسيار با اهميتى است. من سرفصلها و جملاتى را عرض مى‌كنم كه لازم است شما جوانان عزيز، ذهن و فكر خودتان را وارد اين مقوله كنيد تا ان‌شاءالله براى استنتاجهاى كلى‌تان مفيد باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 13-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت شهروندی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 15/2/1384	6- مناسبت: صبحگاه مشترک نیروهای نظامی و انتظامی استان کرمان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نیروهای نظامی و انتظامی استان کرمان	8- سایر مخاطبین: سپاه و بسیج
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- دشمن- مبارزه با مفاسد- نظام اسلامی- عملکرد- نیروهای مسلح- آشوبگران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بخش ديگر، امنيت شهروندى است. ملت احتياج دارد در محيط زندگى خود از امنيت شهروندى برخوردار باشد و متجاوزان، سركشان، فتنه‌گران، آشوبگران، ستون‌هاى پنجم نيروهاى بيگانه و دشمن در درون كشور، نتوانند مقاصد دشمنان را در اين كشور و به زيان اين ملت برآورده كنند. امنيت داخل كشور حايز اهميت بسيار است. بخشى از تلاش نيروهاى مسلح عزيز ما – چه سپاه، چه بسيج، چه نيروى انتظامى – مصروف حفظ امنيت شهروندى مى‌شود؛ خانه‌هاى مردم، محيط زندگى مردم، محيط كسب و كار مردم، محيط تحصيل مردم، بايد امن باشد. مردم بايد خاطرجمع باشند كه نيروهاى مسلح ما در محيط شهروندى خودشان، بتوانند در مقابل دشمنان فتنه‌گر، دشمنان آشوبگر، اغتشاش‌آفرينان، كسانى‌كه از آب گل‌آلود مى‌خواهند ماهى بگيرند، كسانى‌كه بقاى خود را در برهم زدن فضاى امن و آرام كشور مى‌دانند، ايستادگى كنند. اين امنيت را نيروهاى مسلح به بهترين وجه تأمين مى‌كنند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 14-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: نقش امنیت در دانش و اقتصاد و عدالت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 6/1/1379	6- مناسبت: بيانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا (ع) در مشهد مقدس
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت شریف ایران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عدالت اجتماعی- دانش- پیشرفت علمی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

همان‌طور كه من اول سال عرض كردم، اگر امنيت نباشد، فعاليت اقتصادى هم ديگر نخواهد بود. اگر امنيت نباشد، عدالت اجتماعى هم نخواهد بود. اگر امنيت نباشد، دانش و پيشرفت علمى هم نخواهد بود. اگر امنيت نباشد، همه‌ى رشته‌هاى يك مملكت بتدريج از هم گسسته خواهد شد. لذا امنيت، پايه و اساس است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 15-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت داخلی و خارجی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 6/1/1379	6- مناسبت: بيانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا (ع) در مشهد مقدس
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت شرییف ایران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- نظام اسلامی- تهدید- نیروهای نظامی- تهاجم سیاسی و تبلیغاتی- اختلال و اغتشاش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مقوله‌ى دوم، مقوله‌ى «امنيت ملى» است. امنيت ملى بسيار مهم است. البته امنيت ملى، شامل امنيت داخلى و امنيت خارجى است. امنيت خارجى، يعنى آن جايى كه امنيت يك كشور از ناحيه‌ى نيروهاى خارج از اين مرز تهديد مى‌شود؛ يا نيروهاى نظامى – مثل جنگهايى كه اتفاق مى‌افتد – به مرزهاى يك كشور حمله كنند؛ يا تهاجم سياسى و تبليغاتى عليه يك كشور صورت گيرد؛ كه گاهى موجب اختلال و اغتشاش مى‌شود؛ كه اين هم مكرر در كشورها ديده شده و مشكلاتى را به وجود آورده است. امنيت داخلى، يك طيف وسيع از تلاشى است كه اگر همه‌ى مسؤولان ذى‌ربط با همه‌ى توان كار كنند، خواهند توانست اين خواسته‌ى بزرگ را تأمين كنند. لذا امنيت چيز كمى نيست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 16-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: اساسی‌ترین نیاز ملت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 18/7/1379	6- مناسبت: مراسم فارغ‌التحصیلی جمعی از پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جمعی از پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مغزهای فعال- دست‌های توانا و سرانگشتان ماهر- تلاش علمی- تلاش اقتصادی- سیاست‌های نظام- عملکرد- برنامه‌ریزی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت، يكى از اساسى‌ترين و اصلى‌ترين نيازهاى يك ملت و يك کشور است. مهمترين مشكل براى يك کشور وقتى به وجود مى‌آيد كه در محيط كار، در محيط زندگى، در محيط تحصيل و در فضاى عمومى جامعه، مردم احساس امنيت نكنند. اين‌جاست كه مغزهاى فعال، دستهاى توانا و سرانگشتان ماهر، هيچيك نخواهند توانست مسؤوليت مهمى را كه هر كدام بر دوش دارند، به انجام برسانند. در فضاى امنيت است كه هم تلاش علمى، هم تلاش اقتصادى، هم روحيه و نشاط و هم همه‌ى فعاليتهاى يك کشور مى‌تواند به‌درستى برنامه‌ريزى شود و با دقت دنبال گردد و به نتايج خود برسد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 17-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: بزرگترین خصوصیت یک جامعه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 17/7/1378	6- مناسبت: دیدار فرماندهان و گروهی از پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان و گروهی از پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مردم- خدمت- عملکرد- نظام اسلامی- حیات اجتماعی و فردی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بزرگترين خصوصيت اجتماعى و نياز يك جامعه، چند خصوصيت است. يكى از اين چند خصوصيت، «امنيت» است. اگر امنيت نباشد، بسيارى از خيرات جامعه، از آن جامعه رخت خواهد بست. امنيت را در بخش عظيمى از زندگى و حيات اجتماعى و فردى مردم، نيروى انتظامى تأمين مى‌كند. اين را بايد نعمتى از خدا متوجه به خود بدانيد. هركسى كه در اين نيرو و در اين لباس خدمت مى‌كند، بايد احساس كند كه اين خدمت، يك نعمت و يك بركت الهى است؛ آن را قدر بداند. قدر دانستن هم به اين است كه براى آن، حقيقتا از وجود خود مايه بگذارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 18-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: اهمیت و نقش امنیت قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان، قضات و کارکنان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امنیت سیاسی- امنیت اجتماعی- امنیت اقتصادی- امنیت اخلاقی- امنیت فرهنگی- نظام اسلامی- دشمن- عملکرد- تهاجم فرهنگی- مردم- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اگر امنيت قضايى به وجود آمد، امنيت سياسى، امنيت اجتماعى، امنيت اقتصادى، امنيت اخلاقى و امنيت فرهنگى هم به وجود خواهد آمد. ملاحظه مى‌كنيد امروز دشمنان، امنيت اجتماعى و مدنى ما را هدف قرار داده‌اند؛ اين چيزى است كه به‌طور واضح و جلو چشم، همه مى‌بينند و مشاهده مى‌كنند. دشمنانى‌كه با اساس جمهورى اسلامى مخالفند، امروز بهترين راه اعمال مخالفت خود را در اين پيدا كرده‌اند كه امنيت كشور را به خطر بيندازند. علاوه بر امنيت اخلاقى و فرهنگى كه چند سال است دشمن روى آن با شدت كار مى‌كند – كه مكرر به عنوان هشدار به مسؤولان، تهاجم فرهنگى دشمن را يادآور شده‌ايم – و علاوه بر امنيت سياسى كه دشمن در حركت سياسى كلان نظام مى‌خواهد اختلالاتى ايجاد نمايد، امروز درصدد است امنيت اجتماعى و مدنى مردم را از بين ببرد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 19-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت؛ نگاه کلان نظام	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 25/4/1376	6- مناسبت: روز نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دست‌اندرکاران امر در ایجاد امنیت	8- سایر مخاطبین: سایر مسؤولین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: عملکرد- ضابطین دادگستری- قانون- سیاست‌های نظام
12- سایر موارد: نیروی انتظامی- امنیت در رژیم پهلوی

ب) متن پیام

امنيت، عبارت بود از امنيت خوانين و بزرگان و سرمايه‌داران منطقه و ديگران حقى از آن نداشتند. به همين‌خاطر، اگر در مناطق مختلف اين كشور و بخصوص در دوردستها، آدم متنفّذى، نوكران، كارگران و زيردستان خود را مى‌زد، مى‌كشت، حبس مى‌كرد، از زندگى و هستى مى‌انداخت و امنيت آنها و زن و فرزندشان را صلب مى‌نمود، ايرادى نبود و كسى نمى‌گفت كه شما چرا اين كار را كرديد! اگر به پاسگاه هم شكايت مى‌كردند، شكايت‌كننده محكوم مى‌شد! يعنى امنيت، امنيت طبقات ويژه بود، نه امنيت عمومى.

گيرم كه فرضاً در شهرهاى بزرگ مثل تهران و بعضى شهرهاى ديگر، پليس، بازارها و كوچه‌ها و خيابانها را در همه‌جا زير نظر داشت؛ اما در حقيقت اين دستگاه عظيمى كه در آن زمان براى امنيت كشور فراهم و طرّاحى شده بود، هدفش آن بود. در داخل نيروهاى انتظامىِ آن روز، عناصر مؤمن و با اخلاص و خدوم و زحمتكش كم نبودند – ما از نزديك آنها را مى‌شناختيم؛ مردمان خوب خيلى بودند – ليكن سردمداران، امنيت را براى عموم نمى‌خواستند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 20-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: نظارت بر کار اجزای دستگاه قضایی	4- منبع: CD بیانات مقام معظم رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1382	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و قضات	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امنیت سیاسی، فرهنگی، اجتماعی – قضات- مسؤولان قضایی- مردم- نگاه دقیق
12- سایر موارد: احتمال حضور انسان‌های سست عقیده در هر مجموعه‌ای

ب) متن پیام

مسأله‌ى امنيت قضايى هم كه در برخورد و مراجعه و مواجهه با دستگاه قضا، مردم احساس امنيت كنند، بسيار مهم است. اين نگاه بسيار دقيق و حساس و جستجوگر را در درون قوه‌ى قضاييه مى‌طلبد. بحمدالله ما در قوه‌ى قضاييه، قضات پاكدامن، شريف، دانا، مسلط بر كار و باوجدان خيلى داريم. الحمدلله بدنه‌ى قوه‌ى قضاييه، بدنه‌ى بسيار خوبى است؛ منتها در هر مجموعه‌اى بايد هميشه انسان اين بيم را داشته باشد كه آدمهاى سست بنياد، سست عقيده و سست عمل حضور دارند. از اين احتمال نبايد صرف‌نظر كرد؛ بايد دائم مثل دوربينى كه با نورافكن محوطه‌اى را جستجو مى‌كند، چشمهاى جستجوگر مسؤولان عالى‌قوه، به‌طور دائم در داخل قوه‌ى قضاييه جستجو كند؛ آن‌گاه امنيت قضايى به معناى واقعى كلمه به‌وجود آيد. اگر امنيت قضايى به وجود آمد، امنيت سياسى، امنيت اجتماعى، امنيت اقتصادى، امنيت اخلاقى و امنيت فرهنگى هم به وجود خواهد آمد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 21-1-1-2-6
3- عنوان فرعی: اهمیت امنیت ملی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 1/1/1379	6- مناسبت: حلول سال جدید
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت شریف ایران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: سازندگی- ناامنی- مردم- سیاست‌های نظام- تلاش- خطر- تهدید
12- سایر موارد: ارتباط امنیت با اقتصاد

ب) متن پیام

ديگر «امنيت ملى» است. اگر امنيت نباشد، اقتصاد هم نيست؛ تلاش براى سازندگى و براى افتخارآفرينى هم نيست. ناامنى، بزرگترين خطرى است كه يك ملت را تهديد مى‌كند. اگر به بعضى از ملتهاى ديگر نگاه كنيد و ببينيد كه در زيرآوار ناامنى، چه مشكلاتى برايشان به وجود آمده و امنيتى كه ما در طول سالهاى گذشته داشتيم، چه فرصتهاى خوبى را در اختيار ملت ايران قرار داده است، آن وقت اهميت امنيت ملى براى كشور و مردم ما آشكار خواهد شد.

1- امنیت

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 1-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: لزوم تشویق در کنار برخورد	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 10/2/1380	6- مناسبت: فرمان هشت ماده‌ای به سران قوا
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رؤسای محترم قوای سه‌گانه	8- سایر مخاطبین: بخش‌های مختلف نظارتی در سه قوه، سازمان بازرسی، دیوان محاسبات، وزارت اطلاعات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مبارزه با مفاسد- سیاست‌های نظام- نظام اسلامی- سالم‌سازی- اخلاق- مدیران قضایی- عدالت- متهم کردن بی‌گناهان
12- سایر موارد: قابل بهره‌گیری در سایر دستگاهها

ب) متن پیام

ضربه‌ى عدالت بايد قاطع ولى درعين‌حال دقيق و ظريف باشد. متهم كردن بى‌گناهان، يا معامله‌ى يكسان ميان خيانت و اشتباه، يا يكسان گرفتن گناهان كوچك با گناهان بزرگ جايز نيست. مديران درستكار و صالح و خدمتگزار كه بيگمان، اكثريت كارگزاران در قواى سه گانه كشور را تشكيل ميدهند نبايد مورد سوء ظن و در معرض اهانت قرار گيرند و يا احساس ناامنى كنند. چه نيكو است كه تشويق صالحان و خدمتگزاران نيز در كنار مقابله با فساد و مفسد، وظيفه‌ئى مهم شناخته شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 2-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: تأمین امنیت روانی مسؤولان نیروی انتظامی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: حکم انتصاب سرتیپ محمدباقر قالیباف به فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سرتیپ محمدباقر قالیباف	8- سایر مخاطبین: قوه قضائیه، وزارت کشور، ستاد کل نیروهای مسلح، صدا و سیما، مجلس
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: تعاملات- عملکرد- مشکلات مادی و معنوی نیروی انتظامی- استقرار امنیت- تشکیلات- ستاد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

از قوه‌ى قضائيه، وزارت كشور، ستاد كل نيروهاى مسلح، صدا و سيما و نيز از مجلس شوراى اسلامى انتظار مى‌رود هر كدام به نوبه‌ى خود در برطرف كردن نيازها و مشكلات مادى و معنوى نيروى انتظامى و تأمين امنيت روانى براى مسؤولان و كاركنان آن، سهم لازم را بر عهده بگيرند و نيروى انتظامى جمهورى اسلامى را در ادای وظيفه‌ى مهم استقرار امنيت كه بر عهده‌ى آن گذاشته شده است، يارى دهند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 3-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: وظایف رئیس جمهور	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 28/2/1380	6- مناسبت: خطبه‌های نماز جمعه تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمازگزاران	8- سایر مخاطبین: رئیس جمهور
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت:-
11- عناوین مرتبط: نیروی انسانی- عدالت- نظام اسلامی- مردم- مبارزه با مفاسد- نظارت و پیگیری- عملکرد- سیاست‌های نظام- قانون اساسی- عزت و هویت ملی- ارتقای علمی کشور- کارآمدی دستگاه اداری و فساد زدایی آن
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

وظايف فراوانی بر عهده‌ى رئيس جمهور است. عمده‌ى اين وظايف دو چيز است. البته از همه‌ى ظرفيتها و قابليتها و استعدادهايى كه در اين كشور وجود دارد، بايد استفاده شود. همه‌ى نيازهاى اين كشور – نيازهاى امروز، حتى زمينه‌ى نيازهاى فردا – بايد در تصميم‌گيريها ديده شود. بايد عدالت، محور و اساس باشد. بايد امنيت همه‌جانبه مورد توجه باشد؛ امنيت اجتماعى، امنيت اقتصادى، امنيت فرهنگى، امنيت آبرويى. مردم در نظام جمهورى اسلامى بايد احساس كنند كه جان و مال و فرزندان و ناموس و فكر و عقيده و سرمايه‌گذارى و فعاليت اقتصادى‌شان برخوردار از امنيت است. بهداشت مردم، عزت و هويت ملى مردم، ارتقاى علمى كشور، كارآمدى دستگاه ادارى و فسادزدايى از آن، در قانون اساسى وجود دارد. اينها وظايف مهمى است كه بايد وجهه‌ى همت قرار گيرد. البته همه‌ى اين وظايف در چهار سال رياست جمهورى قابل عمل نيست؛ بسيارى از اينها در بلند مدت محقق مى‌شود و در دوره‌هاى متعدد، افرادى بايد اين كارها را پى بگيرند تا به نتايجى برسد؛ منتها جهتگيرى بايد اينها باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 4-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت برای همه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 2/6/1376	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس جمهور و هیأت وزیران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: مردم- نظام اسلامی- عملکرد- مسؤولین- خدمات
12- سایر موارد: ضرورت شناخت حامیان نظام

ب) متن پیام

البته يك دولت، براى گروه يا دون گروهى فكر نمى‌كند. امنيت براى همه است. فرقى هم نمى‌كند كه آن همه‌اى كه ما مى‌گوييم، جزو مخلصان دولت باشند يا نباشند. ولو آنهايى كه مخلص دولت هم نيستند، بايد امنيت داشته باشند. آنهايى كه با دولت روابط چندان صميمانه‌اى ندارند، بايستى امكان كار و تلاش داشته باشند. شكى نيست كه خدمات شما متعلق به همه است. شما براى جمعى يا دون جمعى كار نمى‌كنيد؛ اما بدانيد كه در ميان اينها، آن كس كه وقتى شما فرياد استمداد بلند كرديد، به داد شما خواهد رسيد، كيست. فرض كنيم، اگر يك روز احتياج به اين داشتيد كه برق كم مصرف شود و اعلان كرديد كه برق كم مصرف كنيد، ببينيد چه كسانى به حرف شما گوش مى‌كنند و چه كسانى اعتنا نمى‌كنند و در منزلشان، صد برابر آن آدمى كه با دو شعله‌ى برق، مصرف معمولى دارد، مصرف خود را بالا مى‌برند؛ يعنى به فكر شما نيستند. ببينيد اينها چه كسانى هستند. به نظر من، اينها را خيلى راحت مى‌شود شناخت.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 5-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: اشتغال و سرمایه‌گذاری	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 30/2/1378	6- مناسبت: پیام در خصوص سیاست‌های کلی برنامه پنج‌ساله سوم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ریاست محترم جمهوری	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: سیاست‌های نظام- سازندگی و کارآفرینی- حفظ حرمت دارایی‌های ناشی از راه‌های قانونی و مشروع- عملکرد
12- سایر موارد: در بخش اقتصادی برنامه‌ی سوم توسعه 36 محور به عنوان سیاست‌های کلی ذکر شده است که محور 10 آن مربوط به حفظ امنیت سرمایه‌گذاری و … است، مقام معظم رهبری ضمن ابلاغ این سیاست‌ها، خرسندی خود را از تحول مثبتی که در روند تعیین سیاستهای کلان پدید آمده است ابراز می‌دارد.

ب) متن پیام

حفظ امنيت سرمايه‌گذارى، و ارج‌نهادن به سازندگى و كارآفرينى، و حفظ حرمت دارائيهاى ناشى از راههاى قانونى و مشروع.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 6-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: افزایش اقتدار دفاعی و امنیتی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 30/2/1378	6- مناسبت: پیام در خصوص سیاست‌های کلی برنامه‌ی پنج ساله‌ی سوم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ریاست محترم جمهوری	8- سایر مخاطبین: نیروهای مسلح کشور
9- حوزه‌ی کارکرد:- برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: -سیاست‌های نظام- تأمین منافع ملی- سیاست خارجی- گسترش صلح و ثبات- تجهیزات و امکانات
12- سایر موارد: در بخش اقتصادی برنامه‌ی سوم توسعه 36 محور به عنوان سیاست‌های کلی ذکر شده است که محور 32 آن مربوط به افزایش اقتدار دفاعی و … است، مقام معظم رهبری ضمن ابلاغ این سیاست‌ها، خرسندی خود را از تحول مثبتی که در روند تعیین سیاستهای کلان پدید آمده است ابراز می‌دارد.

ب) متن پیام

افزايش اقتدار دفاعى و امنيتى و انتظامى بمنظور بازدارندگى و پاسخگويى مؤثر به تهديدها، و تأمين منافع ملى و امنيت عمومى، و پشتيبانى از سياست خارجى و گسترش صلح و ثبات و امنيت در منطقه با بهره‌گيرى از همه‌ى امكانات.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 7-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: مبارزه با عناصر مفسد و محارب	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/4/1378	6- مناسبت: پیام
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): ملت رشید ایران	8- سایر مخاطبین: مسؤولان امنیت عمومی- بسیجیان- مسؤولان دولتی- جوانان
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت:-
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- سیاست‌های نظام- عملکرد- همکاری- مسؤولین- بسیجیان- عناصر مزدور- مردم- هوشیاری
12- سایر موارد: ضرورت آمادگی بسیج و حضور در صحنه

ب) متن پیام

به مسؤولان در دولت و بخصوص مسؤولان امنيت عمومى تأكيد شده است كه با درايت و قدرت، عناصر مفسد و محارب را بر جاى خود بنشانند و بى‌شك كسانى كه چشم به فتنه‌انگيزيهاى اين روسياهان دوخته‌اند، مأيوس خواهند شد. ملت بزرگ ايران مخصوصا جوانان عزيز بايد در كمال هوشيارى مراقب حركات دشمن باشند و به طور كامل با مأموران، همكارى كنند و عرصه را بر عناصر مزدور و خودفروخته‌ى دشمن، تنگ نمايند. و به خصوص فرزندان بسيجى‌ام بايد آمادگى‌هاى لازم را در خود حفظ كنند و با حضور خود در هر صحنه‌يى كه حضور آنان در آن لازم است، دشمنان زبون را مرغوب و منكوب سازند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 8-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت یک مقوله‌ی اساسی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 18/7/1379	6- مناسبت: مراسم فارغ‌التحصیلی جمعی از پرسنل نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): جمعی از پرسنل نیروی انتظامی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد:1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امنیت فردی- امنیت فکری و معنوی- انتظارات مردم- جوانان با استعداد- کارگزاران
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت، يك مقوله‌ی اساسى است. امنيت اجتماعى، امنيت فردى، امنيت در همه‌ى محيطهاى زندگى، امنيت فكرى و معنوى و روانى، همه‌ى اينها جزو انتظارات مردم است. بخش مهمى از اين وظيفه بر دوش نيروى انتظامى است. جوانهاى بااستعداد، جوانهاى مؤمن، بحمدالله در اين نيرو خود را آماده مى‌كنند كه به اين وظايف بزرگ برسند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 9-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: وظیفه‌ی قوه قضائیه در امنیت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1384	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: قوه قضائیه- استقرار قدرت- مردم- عملکرد- مقام عمل
12- سایر موارد: ضرورت توجه به خروجی در قوه قضائیه

ب) متن پیام

قوه‌ى قضائيه يكى از آن مراکزی است كه مردم بشدت براى استقرار عدالت به آن چشم دارند. آنچه انجام گرفته است، ارزشمند – برنامه‌هايى كه بيان شده است؛ و امروز هم فرمودند – و باارزش است؛ اما اينها بايد در مقام عمل خودش را نشان بدهد؛ بايد خروجى و نتيجه‌ى قوه‌ى قضائيه، احساس آرامش و امنيت براى مردم باشد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 10-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت عمومی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 18/8/1372	6- مناسبت: تعیین چارچوب سیاست‌های نظام در برنامه دوم
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد:- برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: آموزش- سیاست‌های نظام- عملکرد- فرهنگ- بهداشت و درمان- حفظ محیط زیست- تربیت بدنی
12- سایر موارد: در این پیام بر 12 محور به عنوان سیاست‌های حاکم بر برنامه‌ دوم توسعه تأکید شده است که در محور پنجم از امنیت عمومی و قضایی به عنوان یکی از بخش‌های اجتماعی نام برده می‌شود که باید به توسعه‌ی سهم آن در برنامه‌ی دوم توسعه، اهتمام نمود. برخی دیگر از محورها عبارتند از عدالت اجتماعی، تقویت ارزش‌های انقلابی، گسترش تولید داخلی، اصلاح نظام اداری و قضایی،رعایت اولویت در سرمایه‌گذاری‌ها، مشارکت عمومی، نظارت بر برنامه‌ و تقویت بنیه‌ي دفاعی کشور

ب) متن پیام

5- اهتمام لازم به بخشهاى اجتماعى و توسعه‌ى سهم آن در برنامه از قبيل: امنيت عمومى و قضايى، فرهنگ، آموزش همگانى، بهداشت و درمان، آموزش عالى و تحقيقات، حفظ محيط زيست و تربيت بدنى.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 11-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: مسؤولیت وزارت کشور در تأمین و حفظ امنیت عمومی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 11/5/1377	6- مناسبت: انتصاب حجت‌الاسلام موسوی لاری به جانشینی فرماندهی کل قوا در امور نیروی انتظامی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): حجت‌الاسلام موسوی لاری	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: تجهیزات و امکانات – نیروی انسانی- نظارت- مسؤولین- قانون شورای امنیت کشور- تقویت نیروی انتظامی
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

با توجه به قانون شورای امنیت کشور و سایر قوانین و مسؤولیت وزارت کشور در تأمین و حفظ امنیت عمومی و وابستگی قانونی نیروی انتظامی به این وزارتخانه و همچنین ضرورت تقویت نیروی انتظامی در ابعاد بودجه‌ای لجستیکی، تجهیزاتی و نیروی انسانی که نیاز به اهتمام جدی دولت دارد و مضافاً لزوم به‌کارگیری نیروی انتظامی در برقراری نظم و امنیت کشور و اجرای سیاستهای امنیتی و انتظامی و امکان نظارت بر نیرو بدین‌وسیله از محضر مقام معظم فرماندهی کل قوا استدعا دارد تا در صورت مصلحت برای انجام هر چه شایسته‌تر وظایف و مسؤولیت‌های قانونی وزارت کشور در راستای اجرای فرامین و تدابیر حضرتعالی اختیارات فرماندهی کل قوا در امور نیروی انتظامی به وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران که مسؤولیت خطیر امنیت کشور را عهده‌دار است تفویض فرمایند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 12-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت حق تمام مردم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 25/11/1379	6- مناسبت: دیدار اعضای شورای تأمین استانها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای شورای تأمین استانها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مجرم- مردم- سلایق مختلف سیاسی- عملکرد- سیاست‌های نظام- ارتکاب جرم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

امنيت، حق عمومى و متعلق به همه‌ى مردم در سرتاسر كشور است و اقوام مختلف، زبانهاى مختلف، عادات مختلف و اديان مختلف از آن بهره مى‌برند؛ چه برسد به سلايق مختلف سياسى. حتى كسى كه با يك نهاد مهم و با اساس نظام مخالف است، شما بايد امنيت محيط زندگى‌اش را تأمين كنيد. تنها عنصرى كه از اين چتر عمومى خارج است، خود مجرم در حال ارتكاب جرم يا در جهت ارتكاب جرم است؛ ولى ساير افراد – همه‌ى كسانى كه هستند – مشمول اين چتر عمومى‌اند و شما بايستى آن را بر سر تمام اين ملت بگسترانيد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 13-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: نیاز به اعمال قدرت از طرف حکومت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 29/4/1373	6- مناسبت: دیدار جمعی از اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی و اساتید و دانشجویان دانشگاهها
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): اعضای نیروی انتظامی و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی و اساتید و دانشجویان دانشگاهها	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت:-
11- عناوین مرتبط: نظام اسلامی- قدرت الهی- قدرت مردم- ضمانت اجرا- مجرم- مسؤولین- عملکرد- مبارزه با مفاسد
12- سایر موارد: وظیفه‌ی خطیر نیروی انتظامی

ب) متن پیام

پس، امنيت موضوع مهمى است و نقش آن در زندگى اجتماعى، نقش بسيار بالايى است. آحاد ملت براى اين‌كه بتوانند در محيط كسب و كار و فعاليت اجتماعى و زندگى خصوصى، كار صحيح خود را انجام دهند و حتى به عبادت خدا با دل آرام و خاطر جمع مشغول باشند، محتاج امنيتند. براى تأمين اين نياز عمومى، لازم است كه از طرف حاكميت، اعمال قدرت شود. حكومت اسلامى كه مظهر قدرت الهى و قدرت مردم در جامعه است، بايد با اقتدار، اين خواسته‌ى عمومى انسانها را تأمين كند. چرا؟ چون آنهايى كه امنيت مردم را مختل مى‌كنند، آدمهاى ضعيفى نيستند؛ بلكه قداره‌بندها، اسلحه‌كشها و تروريستهايند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 14-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: امنیت در مناطق مرزی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 27/1/1370	6- مناسبت: عید سعید فطر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان نیروی انتظامی سراسر کشور	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: برنامه‌ریزی و اجرا	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: عملکرد- قانون- کفایت و کارآیی- اختلال- اشرار- نظم
12- سایر موارد: وظیفه‌ی خطیر نیروی انتظامی

ب) متن پیام

نيروى انتظامى بايد نظم و امنيت را طبق شرح وظايفى كه قانون برايش معين كرده، در سرتاسر كشور، بخصوص در مناطق مرزى، و بالاخص در برخى از مناطق كه گاهى اشرارى در آن‌جا نظم و امنيت را مورد اختلال قرار مى‌دهند، به اثبات برساند. اين، آن نكته‌ى اصلى و اولى است. بايد ثابت كنيد كه نيروى انتظامى جمهورى اسلامى ايران، اين كفايت و كارايى را براى حمل بار امانتى كه بر عهده‌ى اوست، داراست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: امنیت	2- کد: 15-2-1-2-6
3- عنوان فرعی: شاخص عملکرد در امنیت	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 2/6/1376	6- مناسبت: هفته‌ی دولت
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس جمهور و هیأت وزیران	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ،‌ 2- پژوهشی	10- اولویت: پژوهشی
11- عناوین مرتبط: مردم- همکاری- فرهنگ- مسائل سیاسی
12- سایر موارد: توجه به رضایت‌مندی عمومی یک شاخص کلی است و در سیاست‌گذاری قضایی نیز باید به آن توجه شود.

ب) متن پیام

من خواهش مى‌كنم كه در همه‌ى بخشها – در زمينه‌ى فرهنگ، در زمينه‌ى مسائل سياسى و در زمينه‌ى امنيت – مسأله‌ى «رضى العامة و سخط العامة» را در مقابل «رضى الخاصة و سخط الخاصة» در نظر بگيريد؛ ببينيد آنهايى كه فرياد و استصراخ شما را در هنگام لازم جواب مى‌دهند، چه كسانى هستند.

2- مجرم

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 1-1-2-2-6
3- عنوان فرعی: افترا	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 28/7/1368	6- مناسبت: خطبه‌های نماز جمعه تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمازگزاران و مردم	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: اسلام- تهمت- شاهد- مجازات- عدالت- نظام اسلامی
12- سایر موارد: اهمیت سالم‌سازی فضای جامعه و پرهیز از نشر اکاذیب

ب) متن پیام

همان‌طور كه اشاره كردم، مسأله اين نيست كه اين شخص، همسر پيامبر بود. اگر همسر پيامبر هم نبود، همين عتاب و خطاب و همين تكليف براى مؤمنين وجود داشت. لذا در اسلام اين‌گونه است كه اگر كسى، كس ديگرى را به بعضى از تهمتهای خاص متهم كند، اگر نتواند آن را با چهار شاهد عادل ثابت كند، خود تهمت زننده محكوم است كه بر او حد جارى بشود. اين‌طور نيست كه شما حرفى را همين‌طور وسط فضا بيندازيد و ذهنها را مشوب و دلها را نگران و ناراحت كنيد و اگر توانستيد ثابت كنيد كه ثابت كرده‌ايد و اگر هم نتوانستيد، سرتان را بگيريد و به راه خود برويد! نه، اگر نتوانستيد برخى از تهمتهايى را كه بر طبق آنها حد به مجرم زده مى‌شود، ثابت كنيد، خود شما بايستى به خاطر زدن اين تهمت، حد بخوريد و مجازات بشويد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 2-1-2-2-6
3- عنوان فرعی: مجرم در نظام اسلامی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 11/8/1379	6- مناسبت: بیانات در دیدار با پاسداران، جانبازان، دانشجویان و دانش‌آموزان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): پاسداران، جانبازان، دانشجویان و دانش‌آموزان	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: قانون- حمایت از مجرم- توبه- فساد- اصلاح- خطا- اخلاق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

مجرم شدن در نظام اسلامى، يك لكه‌ى ننگ ابدى است، مگر آن‌كه «الا الذين تابوا و اصلحوا و بينوا»؛(72) كسى توبه كند؛ چيزى را كه افساد كرده، اصلاح كند؛ ابهامى را كه ايجاد كرده، تبديل به تبيين كند؛ خطاى گذشته‌ى خودش را روشن كند؛ آن وقت خداى متعال از او خواهد گذشت و جرمش تبديل به صلاح مى‌شود. ولى مادامى كه اين كارها را نكرده، يك مجرم است؛ آن وقت كسانى برخلاف قانون، به حمايت از اين مجرم بپردازند كه اين جزو بدترين كارهاست!

2- مجرم

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 1-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: اجرای یکسان عدالت در برابر همه	4- منبع: ‌قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1379	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: قوه قضائیه- مصلحت سیاسی- قضاوت- مجموعه‌ی سیاسی- جنجال
12- سایر موارد: لزوم حفظ استقلال قوه قضائیه

ب) متن پیام

این غلط است که اگر مجرم به یک مجموعه سیاسی وابسته باشد،‌ باید در مقابل او کوتاه آمد؛ چرا؟ چون اگر مجرمیت او مورد تأکید قوه قضائیه قرار بگیرد، جنجال خواهد شد! قرآن کریم می‌فرماید: «و ان یکن لهم الحق یأتوا الیه مذعنین»؛ اگر قضاوتی که می‌شود، برخلاف مصحلت آنها باشد، جنجال می‌کنند؛ اما اگر برطبق میل و نظر آنها باشد، آن وقت آن را قبول می‌کنند! بعد می‌فرماید: «أفی قلوبهم مرض». این قضاوت قرآن است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 2-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: توجه به حقوق مجرمین	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 23/10/1371	6- مناسبت: بیانات در دیدار قضات و اعضای دستگاه قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): قضات و اعضای دستگاه قضایی	8- سایر مخاطبین: مردم، ضابطین، مسؤولین، کارگزاران و مدیران قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط:اسلام- مجازات- حقوق انسان- دشنام- ظلم- هتک حق
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

اسلام حتى براى مجرمين هم حقوق قائل است. كسى حق ندارد به فردى كه بناست اعدام شود، دشنام بدهد. دشنام چرا؟ مجازات او اعدام است. دشنام اضافه است؛ دشنام ظلم است؛ دشنام هتك حق اوست و بايد جلوش گرفته شود. اين، نحوه‌ى برخورد با فرد اعدامى است؛ چه برسد به زندانى؛ چه برسد به متهم تحت تعقيب؛ چه برسد به آن كسى كه حتى تهمت درباره‌ى او واضح و ثابت نيست و فقط گمانى درباره‌ى او هست!بايد حقوق انسان و حقى كه خداى متعال براى آحاد انسان معين كرده است، نسبت به همه‌ى افراد و در همه‌ى موارد، كاملا رعايت شود.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 3-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: متدلوژی جرم یابی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قضایی
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، ضابطین
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: تحقیق قضایی- کشف جرم- اقرار – شهادت- احکام الهی- شرع- پژوهش
12- سایر موارد: پرهیز از گرفتن اعتراف از متهم با توسل به زور و اجرای احکام بر اساس آن

ب) متن پیام

در همين زمينه، نكته‌ى ديگرى به ذهن من مى‌آيد و آن اين است كه در باب تحقيق قضايى و كشف جرم، چيزهايى وجود دارد كه شرعا ممنوع مى‌باشد. بعضى از اين تجسسها و تفحصهاى زيادى و رفتن در بطون بعضى از مسائل، واقعا ممنوع است. واقعا نبايد مجرم‌تراشى كرد. نبايد بزور بگرديم يكى را پيدا كنيم و با اعتراف و اقرار و يا مثلا با شهادت زوركى، او را مجرم از آب در بياوريم و احكام الهى را بر او جارى بكنيم. اصلا بناى كار بر اين نيست؛ بلكه شرعا ممنوع است. براى جرم‌يابى، واقعا مى‌شود متدلوژى آن را دنبال كرد. اين، از جمله‌ى كارهاى ماست.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 4-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: طرفداری از مجرم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/4/1371	6- مناسبت: سالروز شهادت امام سجاد (ع)
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): فرماندهان گردان‌ها، کروهان‌ها و دسته‌های عاشورای نیروهای مقاومت بسیج سراسر کشور	8- سایر مخاطبین: مأمورین رسمی، مأمورین انتظامی و مأمورین قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: امر به معروف و نهی از منکر- نظام اسلامی- عملکرد
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به من نامه مى‌نويسند؛ بعضى هم تلفن مى‌كنند و مى‌گويند: «ما نهى از منكر مى‌كنيم. اما مأمورين رسمى، طرف ما را نمى‌گيرند. طرف مقابل را مى‌گيرند!» من عرض مى‌كنم كه مأمورين رسمى – چه مأمورين انتظامى و چه مأمورين قضايى – حق ندارند از مجرم دفاع كنند. بايد از آمر و ناهى شرعى دفاع كنند. همه‌ى دستگاه حكومت ما بايد از آمر به معروف و ناهى از منكر دفاع كند.اين، وظيفه است.اگر كسى نماز بخواند و كس ديگرى به نمازگزار حمله كند، دستگاههاى ما از كداميك بايد دفاع كنند؟ از نمازگزار يا از آن كسى كه سجاده را از زير پاى نمازگزار مى‌كشد؟ امر به معروف و نهى از منكر نيز همين‌طور است.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 5-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: قباحت تشویق مجرم	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 11/8/1379	6- مناسبت: بیانات در دیدار پاسداران، جانبازان و دانشجویان
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): پاسداران، جانبازان و دانشجویان	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: سیئه- حسنات- جرم- قانون- عزت ملی- سعادت- آینده‌ی ملت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

كسى كه مجرم است، مجرم است؛ البته به قدر جرم خود مجرم است نه بيشتر. جرمها يك اندازه نيستند. اين‌طور نيست كه وقتى كسى جرمى انجام داد، يك سيئه همه‌ى حسنات را از بين ببرد؛ نه، آن هم نيست؛ اما جرم بايد جرم محسوب شود. آن رفتار و عملى كه طبق قانون و طبق قاعده و روش صحيح، تشخيص داده شده كه جرم است و صاحبش مجرم است، ديگر نبايد مورد تشويق و تقدير و احسنت و آفرين چهار نفر آدم بى‌توجه قرار گيرد. همين بى‌توجهى‌هاست كه به آينده‌ى كشور لطمه مى‌زند. كسى اين كارها را بكند، بعد بگويد من به عزت ملى هم عقيده دارم؛ به سعادت ملت هم عقيده دارم؛ آينده‌ى ملت را هم مى‌خواهم! اينها با هم نمى‌سازد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 6-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: دفاع از مجرم مساوی با مبارزه با قانون	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 7/4/1380	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده‌های شهدای هفتم تیر و جمعی از قضات	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: جرم- عملکرد- قانون
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

دفاع از مجرم، جرم است؛ دفاع از مجرم محکوم شده‌ی طبق قانون، مبارزه‌ی با قانون است. بعضی کسان باید اینها را بفهمند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 7-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: تسامح در مبارزه با فساد	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 10/2/1380	6- مناسبت: فرمان هشت‌ماده‌یی به سران قوا
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): سران قوا	8- سایر مخاطبین: مسؤولین نظام
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: اعتماد عمومی- دستگاه‌های دولتی و قضایی- قاطعیت و عدم تزلزل- برخورد با مجرم- مسؤولین- آموزش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

به مسئولان خيرخواه در قواى سه‌گانه بياموزيد كه تسامح در مبارزه با فساد، بنوعى همدستى با فاسدان و مفسدان است. اعتماد عمومى به دستگاههاى دولتى و قضائى در گرو آن است كه اين دستگاهها در برخورد با مجرم و متخلف قاطعيت و عدم تزلزل خود را نشان دهند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: مجرم	2- کد: 8-2-2-2-6
3- عنوان فرعی: لزوم تسلیم در مقابل حکم دادگاه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 22/12/1379	6- مناسبت: جلسه‌ی پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: دادگاه- حکم
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

بنابراين دادگاهی تشكيل شده و حكمى داده است. ما بايد در مقابل حكم دادگاه تسليم باشيم. وقتى كه دادگاه مى‌گويد فلان آدم در اين واقعه مجرم نيست، پس مجرم نيست. من و شما كه آن‌جا نبوده‌ايم تا بدانيم اين شخص مجرم است يا نه. نتيجه را بايد دادگاه بگويد.

3- زندان

دیدگاه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 1-1-3-2-6
3- عنوان فرعی: قانونی بودن زندان	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 4/12/1377	6- مناسبت: جلسه‌ی پرسش و پاسخ
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مدیران مسؤول و سردبیران نشریات دانشجویی	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: آموزشی	10- اولویت: –
11- عناوین مرتبط: مجرم- آزادی- قانون- محدود کردن- مخالفت
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

براساس قانون، افرادى كه در قضيه‌اى مجرم شناخته شدند، به زندان مى‌روند؛ هيچ كس هم در دنيا اعتراض نمى‌كند كه شما چرا زندان داريد؛ در حالى كه زندانى كردن، مظهر واضح محدود كردن آزادى است. چرا كسى اعتراض نمى‌كند؟ چون يك حركت تعريف شده‌اى در قانون هست كه براساس آن، عده‌اى به زندان مى‌روند. در اين موارد همه چيز مشخص است و هيچ كس با اين كار مخالفت ندارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 2-1-3-2-6
3- عنوان فرعی: زندان زدایی	4- منبع: قاموس عدالت
5- زمان ارائه: 7/4/1383	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولین قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت- سیاست‌های نظام- نظام اسلامی- کارگزاران- مجرم- آموزش
12- سایر موارد: –

ب) متن پیام

درباره‌ى محكومان بايد گفت كه ما نبايد خيال كنيم كه عدالت درباره‌ى كسى كه محكوم به زندان شده، اين است كه او را به زندان بيندازيم و سر موعد هم آزادش كنيم. اين، فقط بخشى از عدالت است. بخش ديگر اين است كه زندان براى او جايى نباشد كه او را فاسد يا فاسدتر كند يا شخصيت او را از بين ببرد يا خانواده‌ى او را بيچاره كند. اين گرايشى كه امروز در قوه‌ى قضائيه براى زندان‌زدايى هست، بسيار نقطه‌ى مثبت و خوبى است. البته بدون ترديد كار بايستى با نظم، با ترتيب، با انضباط، با فكر درست و با برنامه‌ريزى انجام بگيرد، ليكن جهت درست، همين جهت است و ما نبايد يك گوشه‌يى را كه خود موجب نابودسازى اصالتها و شرافتها و ارزشهاست، درست كنيم. البته گفتن اين حرفها آسان است؛ عمل كردنش بسيار دشوار است؛ همان‌طور كه فرمود: «الحقّ اوسع الاشياء فى التّواصف و اضيقها فى التّناصف»؛ حق در توصيف زبانى خيلى چيز خوبى است؛ خيلى چيز گشوده و گسترده‌دامنى است كه درباره‌ى آن مى‌شود حرافى كرد؛ اما وقتى بنا شد كه به آن عمل شود، آن‌جا كار دشوار مى‌شود. اين دشوارى به معناى ناممكن بودن نيست، بلكه تلاش، همت، پيگيرى و استفاده‌ى از علم و عقل و تدبير و همكارى لازم دارد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 3-1-3-2-6
3- عنوان فرعی: ارتقاء قوه قضائیه	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 12/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: رئیس قوه قضائیه و مدیران
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی، 3- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- عفو- مرخصی- راه علاج حقیقی
12- سایر موارد: از اولویت‌ها در زمینه ارتقای قوه قضائیه: کم کردن زندانی‌ها

ب) متن پیام

در زمینه کم کردن تعداد زندانی‌ها با عفو و مرخصی، که این هم مباحث طولانی‌ای دارد، ما، موضوع را با مسؤولان محترم قوه و با رئیس محترم قوه قضائیه در میان گذاشتیم، می‌گذاریم بحث می‌شود. به هر حال بایست برای این کارها راه علاج حقیقی پیدا کرد. این جزو آن اولویت‌هایی است که در زمینه ارتقای قوه قضائیه به نظر رسید و گفته شد.

3- زندان

توصیه‌ها

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 1-2-3-2-6
3- عنوان فرعی: اصلاح زندان‌ها	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 12/4/1387	6- مناسبت: هفته‌ی قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): مسؤولان قوه قضائیه و خانواده‌های شهدای هفتم تیر	8- سایر مخاطبین: مدیران دستگاه قضایی، کارکنان مربوطه
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- پژوهشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: عدالت- قضات- سالم‌سازی- اخلاق- سیاست‌های نظام- مدیریت- آموزشگاه‌نیکی‌ها- عملکرد- قانون- تشکیلات- مسؤولین- مدیران قضایی
12- سایر موارد: حل مشکلات زندانها و لزوم مدیریت بهتر

ب) متن پیام

نکته دیگر، مسأله حل مشکلات زندانهاست. خیلی مسأله را باید جدی گرفت. البته سیاست حبس‌زدایی، که جزو سیاست‌های رئیس محترم قوه بوده است و جزو این کارهایی است که تصمیم‌گیری شده و اقدام شده است. بسیار کار خوبی است، لیکن به هر حال وجود حبس و وجود زندان یک واقعیتی است. بایستی مدیریت ما در امر زندان جوری باشد که زندان به معنای واقعی کلمه آموزشگاه نیکی‌ها شود. اینها را باید جزو کارهای بزرگ شمرد، جزو مسائل مهم به حساب آورد.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 2-2-3-2-6
3- عنوان فرعی: نماز زندانی	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 19/11/1369	6- مناسبت: خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): نمازگزاران و مردم	8- سایر مخاطبین: –
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: آموزشی
11- عناوین مرتبط: زندانیان مالی- نظام اسلامی- عملکرد
12- سایر موارد: اعزام زندانیان برای اقامه‌ی نماز جمعه (بدون لباس زندانی) بسیار مطلوب می‌باشد.

ب) متن پیام

در يك روايت دارد كه امام مسلمين، زندانيانى را كه به خاطر قرض به زندان افتاده‌اند، روز جمعه يا روز عيد، به نماز جمعه يا به نماز عيد بياورد و محافظ هم برايشان بگذارد و وقتى كه نماز را تمام كردند، آنها را به زندانشان برگرداند؛ يعنى حتى زندانى هم از نماز جمعه محروم نماند.

الف) شناسه

1- عنوان اصلی: زندان	2- کد: 3-2-3-2-6
3- عنوان فرعی: اقامه‌ی عدل در اجرای مجازات‌ها	4- منبع: CD بیانات مقام رهبری
5- زمان ارائه: 20/6/1368	6- مناسبت: بیانات در دیدار با رئیس و مسؤولان قوه قضائیه
7- مخاطب (در سخنرانی یا رهنمود): رئیس و مسؤولان قوه قضائیه	8- سایر مخاطبین: قضات، دادستان‌ها، بازپرس‌ها و ضباط قضایی
9- حوزه‌ی کارکرد: 1- برنامه‌ریزی و اجرا ، 2- آموزشی	10- اولویت: برنامه‌ریزی و اجرا
11- عناوین مرتبط: مسؤولین- بازداشت موقت- حکم قاضی- عملکرد- کارگزاران
12- سایر موارد: لزوم فرهنگ سازی اقامه‌ی عدل

ب) متن پیام

در تمام مراحل، مسؤولان بخشهاى مختلف و قضاتى كه خودشان مباشرتاً امر قضاوت را اجرا مى‌كنند و دستگاههاى دادسراها و مقدمات قضاوت و دادستانها و بازپرسها و ضباط قضايى و كسانى كه مى‌خواهند حكم قاضى را اجرا كنند و كسانى كه از مقدمات تا زندان و يا بازداشت موقت مدخليت دارند و مجازاتهاى گوناگون را اجرا مى‌كنند و نيز كسانى كه در اين مجموعه كار راه مى‌اندازند، اعم از پشتيبانها و دفتردارها و غيره، بايد مقصودشان اين باشد كه عدل اقامه بشود. اين فرهنگ بايد در قوه‌ى قضاييه به‌وجود آيد.

1. ـ بندهای اوّل تا سوّم مقدمه برگرفته از مقدّمه‌ی مذکور در راهنمای پژوهش می‌باشد. ↑

2. ـ قاموس عدالت (بررسی مبانی نظری و عملی مفهوم عدالت در کلام مقام معظم رهبری) تدوین و تنظیم مجتبی جاویدی به اهتمام مجموعه دانشجویی ولی‌نعمتان. ↑

3. ـ شرح هر یک از این ردیف‌ها را می‌توانید در راهنمای پژوهش ببینید. ↑